Alle kroegfeitjes op een rij š
Mijnbouwxiet
De grootste voorraden bauxiet, waaruit je aluminium maakt, vind je niet in AustraliĆ«, de VS of China, maar in Guinee. Met recht een economische raison dāĆŖtre: de helft van Chinaās aluminium wordt gemaakt met Guineaans bauxiet.
Guinee
Skikampioenen
Oostenrijk is ƩƩn van de slechts drie landen met meer olympische medailles op de winterspelen dan op de zomerspelen. Noorwegen en Liechtenstein zijn de andere twee. Ruim de helft van de medailles wonnen ze met alpineskiƫn. Daarin zijn ze het best presterende land ter wereld.
Oostenrijk
Boomden
Er zijn ongeveer net zoveel bomen in Londen als mensen.
Londen
Ciudad del Este
Deze stad bij de grens met Uruguay en Braziliƫ is de op twee na grootste vrijhandelszone ter wereld, na Miami en Hong Kong. Je moet wat, zonder toegang tot de zee.
Paraguay
De mozaĆÆek der mozaĆÆeken #2
Greater Los Angeles bestaat uit meer dan 100 steden, waarvan 88 in de LA County. Het totale stedelijke gebied strekt zich uit over zoān 127 kilometer (west-oost & noordwest-zuidoost). Toch is het het dichtstbevolkte stedelijke gebied van de VS. Smalle straatjes, veel huizen.
Los Angeles
Fluctuerende markten
Afghanistan staat bekend om de productie van opium. In 2021 was het land nog goed voor 90% van de wereldwijde opiumteelt. Toen kwamen de Taliban - rijk geworden door de opiumsmokkel - en die maakten korte metten met deze markt. In het eerste jaar na de machtsovername daalde de productie met 95%.
Afghanistan
Freddy Mercury
Freddy Mercury is geboren op Zanzibar. Hij verhuisde als kind naar India en vervolgens naar Londen, waar hij faam maakte als leadzanger van Queen en misschien wel de beste zanger ooit. Hij had een enorm bereik en was Ć©Ć©n van de weinigen die vier octaven zuiver kon zingen.
Tanzania
Peace Walls
Belfast is misschien wel de meest gesegregeerde stad ter wereld. Betonnen 'Peace' Walls scheiden protestantse en katholieke wijken. Lichtpuntje: ze worden stukje bij beetje afgebroken.
VK: Noord-Ierland
Langeafstandsspeelplaat
Het album Introduction van de zamrock-band WITCH was het eerste commercieel uitgebrachte muziekalbum van Zambia. De industrie was daar zo niet klaar voor, dat de elpees geprint moesten worden in Nairobi. Dat was de dichtstbijzijnde plek.
Zambia
Meer meer meer!
Canada is het land met de meeste meren (van meer dan 100.000mĀ²): ze hebben er 879.800. Ter vergelijking, nummer twee Rusland telt er 201.200
Canada
Xander wie?
Goede kans dat je nog nooit van hem had gehoord, maar de Arubaanse honkballer Xander Bogaerts is de op Ć©Ć©n na best verdienende topsporter in ons koninkrijk. Hij verdient een slordige 25 miljoen per jaar in de Major League Baseball. Alleen Max Verstappen strijkt nog meer salaris op.
Eilanden: Aruba
Ćle Sainte-Marie
In de 17e en 18e eeuw was dit eiland met zijn vele baaien een populaire uitvalsbasis voor piraten. Door de heldere, ondiepe wateren kun je er nog scheepswrakken uit die tijd zien liggen.
Madagaskar
Islamitisch bankieren
Kuala Lumpur is het grootste centrum voor Islamitisch bankieren. Islamitische banken volgen de Koran en de Sharia. Dat betekent dat woekerrente, short selling en handel in financiƫle risico's zijn verboden, omdat dit gezien wordt als een vorm van gokken.
Maleisiƫ
Lekker verschansen in de mangrove
Twee tot drie ton cocaĆÆne passeert Guinee-Bissau, per maand. De straatwaarde daarvan is groter dan het maandelijkse BNP van Guinee-Bissau.
Guinee-Bissau
Putting the Luxe in Luxemburg-Stad
Luxemburg-Stad is een van de rijkste steden van Europa, maar ook een van de mooiste. Het is de enige stad die 2 keer Culturele Hoofdstad van Europa was.
Luxemburg
Engels Ierland
In 1155 droeg paus Adrianus IV, de enige Engelse paus ooit, het oppergezag in Ierland over aan de koning van Engeland. Toen deze een paar eeuwen later protestant werd, zat het katholieke Ierland met een protestantse Engelse koning opgescheept.
Ierland
Stand Alone
De Jamaicaanse vlag is de enige nationale vlag zonder rood, wit of blauw.
Jamaica
Adwaitya
Seychellenreuzenschildpadden zijn reusachtig: ze kunnen meer dan 300 kilo wegen en heel oud worden. Het bekendste exemplaar is Adwaitya. Hij werd rond 1750 gevangen op de Seychellen en cadeau gedaan aan een bestuurder in Brits-Indiƫ. Adwaitya overleed pas in 2006, in een dierentuin in Calcutta. Hij is daarmee een van de oudste dieren ter wereld.
Seychellen
Originaliteitsprijs
De bedenkers van de Nederlandstalige vogel- en ook plantensoorten verdienen in onze ogen een lintje. Had je ooit gedacht dat okra een doosvrucht was uit de kaasjeskruidfamilie?
Guinee
Aboriginals
Aboriginal Australiƫrs wonen al minstens 50.000 jaar in Australiƫ. Dit betekent dat ze de oudste nog levende cultuurgeschiedenis ter wereld hebben.
Australiƫ
Schaapkamelen
Wie Peru zegt, zegt lama's. Maar wist je dat lama's familie zijn van de kameel en daarom ook wel schaapkamelen worden genoemd? Er zijn vier soorten lama's: twee wilde soorten (de vicuƱa (het nationale dier) en de guanaco) en twee gedomesticeerde soorten (de alpaca en de lama).
Peru
Jouw blauwe trauma
Blue Curacao is eigenlijk een foutje. Want de Spanjaarden wilden hun befaamde Valencia-sinaasappelen telen op CuraƧao, maar door het droge klimaat werden ze bitter en oneetbaar. Toen ze de geurige schil in alcohol weekten, werkte het wel. Wat blauwe kleurstof erbij en tada: blue Curacao.
Eilanden: CuraƧao
Copy tunes
De overheid heeft veel pogingen gedaan om westerse invloeden weg te houden. Ondergronds is er in de twintigste eeuw toch een popcultuur ontstaan. Daarbij werden westerse liedjes vaak in een Birmees jasje gestoken. Zoek op Youtube maar eens op 'burmese <titel van je favoriete hitje uit de eighties>'. Lach gegarandeerd. Onze favoriet: Yangon Calling.
Myanmar
Drankzucht
In dik twee uur vaar je van Helsinki naar Tallinn. Veel Finnen gaan dus naar Estland om drank te kopen. 1 op de 3 Finnen doet dat meerdere keren per jaar. En: 34% van de Estse alcohol wordt gekocht door een Fin.
Estland
Operatie Nemesis
Onder de Ottomaanse leiders Talaat Pasja, Djemal Pasja en Enver Pasja vond de Armeense genocide plaats. Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog vluchtten ze per onderzeeboot naar Duitsland. Ze werden door de nieuwe Ottomaanse regering bij verstek veroordeeld tot de doodstraf voor hun misdaden, maar Duitsland weigerde ze uit te leveren. De Armenen lieten het er niet bij zitten en startten operatie Nemesis, met als doel het drietal op te sporen en te liquideren. Met succes: in 1921 werd Talaat doodgeschoten in Berlijn, in 1922 volgde Djemal in Tiblisi en Enver in Centraal-Aziƫ.
Armeniƫ
Proeftuin
De Marshalleilanden waren voor de Amerikanen hun favoriete locatie om hun kernbommen te testen. In totaal oefenden ze voor 4.000 Nagasaki-atoombommen aan ontploffingskracht uit. Het heeft de eilanden voorgoed verminkt.
Marshalleilanden
Bobbeling
Het geweldige genre bubbeling is uitgevonden door DJ Moortje, geboren in Goirle maar opgegroeid op CuraƧao. Wat hij deed was de platenspeler van z'n pa opvoeren en tada, een nieuw genre was geboren. Wedden dat ze er nog vies op hebben gedanst in Goirle?
Eilanden: CuraƧao
Veel dorpjes
Van alle Sovjetrepublieken had alleen Kirgiziƫ een lagere urbanisatiegraad dan Moldaviƫ. Tegelijkertijd was Moldaviƫ wel de meest bevolkingsdichte Sovjetrepubliek. Veel is er niet veranderd sindsdien: het is het enige land van Europa waar minder dan de helft van de mensen in stedelijk gebied woont: ongeveer 45%. Voor je referentiekader: in Nederland en Belgiƫ is dat boven de 90%.
Moldaviƫ
Aartsvader
Mustafa Kemal, de man die het huidige Turkije stichtte, had twee voornamen. Hij voerde naar Europees model de achternamen in, en gaf zichzelf een mooie: AtatĆ¼rk - Vader der Turken.
Turkije
Cruquiusgemaal
Het Cruquiusgemaal is een stoomgemaal dat medeverantwoordelijk is voor het droogpompen van de Haarlemmermeer. Het is de grootste stoommachine ter wereld en tegenwoordig een industrieel monument. Het is niet alleen technisch bijzonder, maar ook architectonisch heel fraai.
Noord-Holland
Freestyle rap 2.0
Een traditionele Maltese muziekvorm is Spirtu Pront. Zangers improviseren om de beurt een gezongen betoog over een maatschappelijk onderwerp en gaan als het ware met elkaar in debat. Kleine waarschuwing voordat je gaat luisteren: het gaat er dus niet echt om wie het best kan zingen.
Malta
Guggenwijn
Het beroemde Guggenheim-museum is niet het enige beroemde gebouw dat Frank Gehry in Baskenland ontwierp. In de Baskische riojastreek staat een wijnhotel van zijn hand: Marques de Riscal. Architectonisch misschien nog wel wilder.
Baskenland
Oost is west, west is oost, iedereen de weg kwijt
Panama is een van de weinige landen waar je een zonsopkomst in de Grote Oceaan kunt zien en een zonsondergang in de Atlantische Oceaan.
Panama
Make up your Myanmind
De hoofdstad van Myanmar is in de geschiedenis tot nu toe 31 keer verwisseld.
Myanmar
Vroeg gepiekt
Martina Hingis heeft weliswaar de Zwitserse nationaliteit, maar werd geboren in KoÅ”ice als kind van Slowaakse ouders en vernoemd naar de Tsjecho-Slowaakse Martina NavrĆ”tilovĆ”. In 1997 won ze de Australian Open en werd ze met 16 jaar de jongste grandslamwinnaar ooit. Dat record staat nog steeds. Ze won dat jaar ook Wimbledon en de US Open; helaas verloor ze op Roland Garros de finale. Ze beleefde haar grootste successen als tiener, want daarna ging het door blessures snel bergafwaarts.
Slowakije
Wisselkoning
Maleisiƫ is een federatie die bestaat uit verschillende sultanaten. De sultans daarvan wisselen het koningschap van Maleisiƫ beurtelings af. Elke 5 jaar is er een nieuwe aan de beurt. Abdul Halim Muadzam Shah was zo lang sultan dat hij twee termijnen de koning van Maleisiƫ mocht zijn.
Maleisiƫ
Italiaanse uitvinding
Hendrik de Zeevaarder, een beetje het meesterbrein van de vroege Portugese ontdekkingsreizen, was zelf geen zeevaarder, maar stuurde vooral anderen op pad, uit binnen- en buitenland. In 1456 was het nota bene een Venetiaan die onder Portugese vlag de Kaapverdische eilanden ontdekte. Dat vond Hendrik uiteindelijk toch wel een beetje een blamage. Dus stuurde hij in 1460 een echte Portugese expeditie die de vondst mocht claimen.
Kaapverdiƫ
Johann Ludwig Burckhardt
Johann Ludwig Burckhardt was een Zwitserse geoloog, die begin 19e eeuw belast werd met de taak om de oorsprong van de Niger te vinden. Wel handig als je dan eerst Arabisch spreekt, dus hij ging in Syriƫ op taalles. In een proefexpeditite herontdekte hij pardoes de stad Petra, nu een van de zeven nieuwe wereldwonderen.
Jordaniƫ
Reken je Perzisch rijk
Officieel gebruikt Iran de rial (IRR) als nationale valuta, maar in het dagelijks leven rekenen Iraniƫrs bijna altijd in toman. 1 toman = 10 rial. Dus als iets 100.000 rial kost, zeggen mensen simpelweg dat het 10.000 toman kost.
Iran
Bonusfakta
Omdat wij fan zijn, vijf bonusfeitjes over IKEA. 1: Elk product is vernoemd naar een gewoon Zweeds woord. Dat komt omdat Ingvar Kamprad dyslectisch was, en hij zo zijn producten beter kon onthouden. 2: Badkamerproducten dragen bijvoorbeeld namen die te maken hebben met water. 3: EĆ©n van de tien Europanen is verwekt in een IKEA-bed. 4: Er zijn wereldwijd meer IKEA-catalogussen geprint dan Bijbels en Korans. 5: In 2017 publiceerden ze een advertentie die je kon gebruiken als zwangerschapstest. Als ie positief was, kreeg je 50% korting als je je ondergepiste velletje inleverde bij de winkel.
Zweden
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show š
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op š
