Feitje genereren..
FEIT:
Guatemala
Mayatempels
De Mayatempels zijn rijk gedecoreerd, maar waren oorspronkelijk ook fel gekleurd.
VK: Noord-Ierland
Troubles
Ieren zijn dol op eufemismen. Het bloedige conflict tussen katholieken en protestanten in de tweede helft van de 20e eeuw kostte 3.500 mensen het leven, maar wordt aangeduid als The Troubles.
Taiwan
Ongelukkige diplomatieke exclave
Vaticaanstad erkent Taiwan, maar de Taiwanese ambassade ligt door ruimtegebrek buiten Vaticaanstad in Rome. Dat maakt dat de ambassade van Taiwan gelegen is in een land dat Taiwan niet erkent.
Nepal
Sherpa's in Noorwegen
Het vermogen van Sherpa's om voor langere tijd goed functioneren op grote hoogte bleef in Noorwegen niet onopgemerkt. Die huren al tientallen jaren Sherpa's in om wandelpaden aan te leggen door de bergen. Ze kunnen zware stenen op hun rug dragen op plekken waar machines er niet bij kunnen. Met het werk verdienen ze in een Noorse zomer meer dan in 30 jaar in Nepal.
Tadzjikistan
Naan
Naanbroden zijn typisch voor Centraal-Azië en hebben een soort heilige status: je mag er niks bovenop leggen, niet op z'n kop houden, er geen gat in maken en het niet met je linkerhand vastpakken.
Nepal
Keiharde botsing jonge!
Waarom de Himalaya zo hoog is? Puur door de uitzonderlijk hoge snelheid waarmee de Indische Plaat tegen de Euraziatische aan beukt.
Zambia
Supernaam16
In Zambia is het gebruikelijk dat je in de puberteit zelf je eigen voornaam kiest. Zou jij de verantwoordelijkheid aankunnen?
Westelijke Sahara
Cultuur in ballingschap
Het leven van de meeste Sahrawi speelt zich af in Algerijnse vluchtelingenkampen. Ook het hoofdkantoor van de voetbalbond is er gevestigd, en de nationale competitie vindt plaats binnen de grenzen van het kamp. Het Sahara International Film Festival is het enige filmfestival ter wereld dat wordt georganiseerd in een vluchtelingenkamp. De hoofdprijs? De witte kameel.
Jordanië
Militair museum
In Aqaba aan de Rode Zee is een militair museum... onder water. Op de bodem van de zee zijn tanks, vliegtuigen en helikopters afgezonken die je met een duikuitrusting kunt bekijken.
Bhutan
Vogel dood? Jij dood.
Het doden van wilde dieren is in Bhutan streng verboden. Flik het al helemaal niet bij de zwarthalskraanvogel, want op het doden daarvan staat de doodstraf.
Venezuela
El Libertiming
Dictator Juan Vicente Gómez regeerde 30 jaar lang met ijzeren hand — denk: censuur, geheime politie, het hele plaatje. Maar het mafste? Gómez was zo geobsedeerd door Simón Bolívar dat hij zijn geboortedatum veranderde naar die van Bolívar én aankondigde dat hij op exact dezelfde dag zou sterven. En jawel: hij stierf keurig op 17 december 1935. Geen moord of zelfmoord, maar gewoon ouderdom.
Thailand
Op Rama-koers
De huidige koning van Thailand, Rama X, is piloot, gokliefhebber en notoir losbandig. Hij promoveerde zijn poedel Fufu ooit tot luchtmachtmaarschalk. Tijdens de verjaardag van de hond zong zijn vrouw naakt ‘Happy Birthday’ op camera en tijdens coronatijd met twintig “vriendinnen” in een Duits hotel.
Ethiopië
De afrekening
Dictator Haile Mengistu Mariam liet familieleden van geëxecuteerde landgenoten betalen voor de kogels van de executie. Brr.
Libanon
Eenderde vluchteling
Libanon heeft ongeveer 5,4 miljoen inwoners, maar wist je dat ruim een derde daarvan vluchteling is? Met naar schatting 1,7 miljoen vluchtelingen (voornamelijk uit Syrië, Palestina en Irak) heeft Libanon de hoogste vluchtelingendichtheid ter wereld. Omgerekend zou dat betekenen dat Nederland zo’n 6 miljoen vluchtelingen zou huisvesten.
Eilanden: Aruba
Omgekeerde cordon bleu
Keshi Yena is een van de bekendste gerechten van Aruba. Traditioneel wordt het gemaakt door een kaas uit te hollen, en de holte te vullen met sterk gekruid kippenvlees, rozijnen, olijven, ui en peper. Stomen in een bananenblad en klaar!
Jemen
Weinig water, veel gloeiende plaat
Jemen heeft een oppervlakte van 527.968 km². Daarvan is 0% water.
Zuid-Afrika
Olifantenpopulatie
Het Krugerpark is het oudste, grootste en bekendste wildpark van Zuid-Afrika. Het is half zo groot als Nederland en de biodiversiteit is enorm. Je vindt er onder andere de grootste populatie Afrikaanse olifanten ter wereld: het zijn er meer dan 10.000.
Zeeland
Michiel Adriaanszoon
Michiel de Ruyter voer de eerste dertig jaar van zijn leven onder zijn eigen geboortenaam: Michiel Adriaanszoon. ‘De Ruyter’ voegde hij zelf toe. Waarschijnlijk komt het van ‘roven’ ofwel ‘ruiten’.
Kazachstan
De Nieuwe Zijderoute - de pitch
De Nieuwe Zijderoute, oftewel Belt & Road Initiative, werd in 2013 wereldwijd aangekondigd tijdens het bezoek van Xi Jinping aan Kazachstan.
Italië
Jaxy kijkt weer xylofoonfilmpjes op youtube
Omdat het Italiaanse alfabet is afgeleid van het Latijn, heeft het maar 21 letters. Ze missen de J, K, W, X en de Y.
Micronesië
Radiostation aller landen verenigt u
De officiële landextensie van de Federated States of Micronesia is .fm - uiteraard zeer geliefd bij radiostations wereldwijd en zorgt voor een kleine doch stabiele inkomst voor de eilandjes.
Iran
Kleurenspel
Het Urmiameer is tien keer zo klein als het ooit was, en daardoor heel zout. Daardoor is het de perfecte voedingsbodem voor een bepaald type alg, die ervoor zorgt dat het meer periodiek verkleurt van smaragdgroen naar helderrood en weer terug.
Zuid-Korea
Kimleepark
Kim, Lee en Park zijn de meest voorkomende achternamen in Zuid-Korea. Bijna de helft van de 52 miljoen Zuid-Koreanen heet zo. Kim betekent metaal, ijzer of goud. Lee betekent pruimenboom. En Park betekent kalebas of meloen. Welja.
Guinee
Broedertwist
De gebroeders Pogba zijn de beroemdste voetballers uit Guinee. Helaas komt de beste van de drie, Paul, niet uit voor Guinee maar voor Frankrijk. De andere twee, Florentin en Mathias zijn van een iets ander niveau. Mathias deed vooral van zich spreken door zijn eigen broer Paul en Kylian Mbappé af te persen voor 13 miljoen euro.
Republiek Congo
Hotel des animaux
Dat pygmeeën stelstelmatig worden gemarginaliseerd bleek eens te meer in 2007 tijdens een Afrikaans muziekfestival in Brazzaville, met muziek van allerlei verschillende bevolkingsgroepen, gesponsord door UNESCO. Voor alle gasten waren hotels geregeld, maar de delegatie van twintig pygmeeën sliep in de lokale dierentuin.
Togo
Lekkere ontgroening
De Kabye, een bevolkingsgroep uit Centraal-Togo, staat vooral bekend om hun Evala festival. Dat festival is een belangrijk moment in de volwassenwording van jonge jongens. De jongens moeten eerst drie bergen beklimmen. Als dat is gelukt begint een groot worsteltoernooi. Er worden honderden honden geslacht, en de jongens smeren zich vervolgens van top tot teen in met hondenvet, en het vlees wordt ook gegeten.
Verenigde Arabische Emiraten
Bani Yas
Op dit eiland voor de kust van de VAE begon Sjeik Zayed bin Sultan Al Nahyan een reservaat voor bedreigde Arabische diersoorten. Onder andere Arabische oryxen en luipaarden waren in het wild bijna uitgestorven door toedoen van stropers, maar leven sinds de jaren '70 onbedreigd op Bani Yas.
Noord-Holland
Zij kunnen er wel chocola van maken
Cacao is een van de schaarse gebieden waarop de haven in Amsterdam groter is dan concurrent Rotterdam. Jaarlijks komen er in de Amsterdamse haven 600.000 ton aan cacaobonen aan. In 2018 importeerde Nederland in totaal 1,1 miljard kilogram cacaobonen. Verreweg het meeste van de wereld.
Maleisië
Mahathir Mohammed
Mahathir Mohammed was van 1981 tot 2003 premier en onder zijn leiding ontwikkelde Maleisië zich economisch razendsnel. Tijdens de Aziëcrisis in 1997 negeerde hij een beleidsadvies van het IMF en hij kreeg gelijk: in Maleisië sloeg de Aziëcrisis veel minder hart toe dan in omliggende landen. Het IMF gaf zijn fout later toe. Van 2018 tot 2020 keerde hij nog eens terug als premier. Hij is intussen 97 jaar.
Mauritius
WaqWaq
Mauritius werd voor zover wij weten ontdekt door de Arabieren. Zij noemden het eiland Waqwaq. Er was dus geen inheemse bevolking.
Nepal
Succes met je telefoonboek
Bijna alle leden van de Sherpa-bevolking dragen de achternaam Sherpa. Dit is ontstaan tijdens een volkstelling: de ambtenaren waren er niet van op de hoogte dat achternamen niet gebruikelijk zijn bij de Sherpa. Toen hebben ze bij achternaam maar gewoon overal Sherpa ingevuld. En voilà.
Laos
IJskoffie
IJskoffie is populair in Laos en over op straat te koop. Meestal in een plastic zak, met veel ijs en een rietje.
Suriname
Altijd een bootje nodig
Suriname is vier keer zo groot als Nederland, maar is niet met zijn buren verbonden door wegen. Welke grens je ook oversteekt, je hebt altijd een boot of vliegtuig nodig.
Canada
Maar zwemmen ho maar
De kustlijn van Canada is met 243.042 km de langste ter wereld.
Mozambique
Piri piri
Mozambique gaf de wereld piri piri, of pili pili. Dit betekent in het Swahili "peper". Het zijn zogenaamde vogeloogpepertjes, maar er wordt vooral saus van gemaakt. Die is pittig, kruidig en totaal verslavend.
Panama
Zwemmen is goedkoper
Het kost een schip gemiddeld 135.000 euro om door het Panamakanaal te varen. De goedkoopste doortocht was in 1928 voor Richard Halliburton, maar die deed het dan ook zwemmend. Moest -ie toch nog even 36 cent betalen.
Mauritius
Filantelist
De latere King George was een liefhebber van postzegels. Hij betaalde in 1904 maar liefst 1.450 pond voor een zeldzame Mauritiaanse postzegel. Dat zou nu ongeveer gelijk staan aan 170.000 pond. Iemand van de hofhouding riep de volgende dag dat 'some damned fool' een enorm bedrag had betaald voor één postzegel, waarop George antwoordde: 'I am that damned fool'. Zo foolish was hij trouwens niet: in 2021 is een vergelijkbaar exemplaar verkocht voor 11,2 miljoen dollar.
Canada
Alaskanada
Alaska is niet van Canada omdat de Russen het in 1867 liever aan de VS verkochten dan aan Canada, een niet-onafhankelijk onderdeel van hun grote rivaal: het Verenigd Koninkrijk.
Letland
Vrouwen in de meerderheid
Bijna alle landen waar vrouwen in de meerderheid zijn liggen in Oost-Europa. Letland is het meest extreme voorbeeld. Er worden meer mannen geboren dan vrouwen, maar vanaf levensjaar 39 zijn er meer vrouwen dan mannen. Er zijn 2,3 keer zoveel vrouwen van 70 dan mannen van 70.
Mexico
Nahuatl
De belangrijkste inheemse taal in Mexico is Nahuatl, gesproken door de Nahua, dat zijn de afstammelingen van de Azteken. Jij kent ze van de volgende woorden: Tomatl, Ahuacatl, Xocolatl, Cyototl, Chilli en Ahuacamolli. Bedanktl!
Albanië
Koffiehuizen
Albanezen zijn dol op koffie. Nergens in de wereld vind je meer koffiehuizen per hoofd van de bevolking dan in Albanië.
Eilanden: Aruba
De grootste raffinaderij ter wereld
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de olieraffinaderij van Aruba de grootste ter wereld. Ze verwerkten voornamelijk olie uit Venezuela, die gebruikt werd voor Amerikaanse schepen en vliegtuigen. Daarom was deze plek ook een geliefd doelwit voor de U-Boten van Duitsland.
Syrië
Jihadistische pil
Door de poreuze grenzen en informele economie, is captagon een van de belangrijkste grondstoffen die illegaal de grens over wordt gesmokkeld. Dat is een pil, lijkt op methamphetamine en werd gebruikt door de jihadi's want je krijgt er heel veel energie van.
Seoul
Zwaarbevochten
De Koreaanse oorlog was de eerste plek waar de koude oorlog heet werd. Heel heet. Het slachtofferaantal per vierkante kilometer slagveld was gigantisch: ongeveer tien keer zo hoog als in de Eerste Wereldoorlog, en twintig keer zo hoog als in de Tweede Wereldoorlog. Seoul lag vol in de vuurlinie en viel tot vier keer toe in andere handen.
Eilanden: Sint Maarten
Topograppie
Wie op de kaart van Sint Maarten kijkt, zal met regelmaat gniffelen om de topografische namen. Wat dacht je van de eilanden Hen & Chicks, en even verderop Cow & Calf. Of de berg Naked Boy Hill, en de plaatsen Defiance, Sucker Garden en Mary's Fancy.
Australië
Land down under
Men at work scoorde een hit met dit lied, dat bol staat van Australische stereotypes, zoals een vegemite sandwich. Het wordt beschouwd als het tweede volkslied van Australië.
Equatoriaal-Guinea
Eric the Eel
Op de Olympische Spelen van 2000 in Sydney mocht Eric Moussambani Malonga (bijnaam Eric the Eel) mocht namens Equatoriaal-Guinea de 100 meter vrije slag zwemmen. Hij had nog nooit in een 50 meterbad gezwommen. De twee andere zwemmers in de serie hadden blijkbaar nog minder ervaring. Die begonnen namelijk gewoon met zwemmen, toen het startschot nog niet eens in aantocht was. Er volgde diskwalificatie en Eric moest alleen zwemmen. Hij deed bijna 2 minuten over de 100 meter, maar won dus de serie. Zijn tijd was helaas te langzaam om door te gaan naar de volgende ronde.
eSwatini
Eelt op je achterste
Sobhuza II zat langer op de troon dan welke andere monarch ter wereld. Praktisch vanaf zijn geboorte tot z’n sterfdag op 83-jarige leeftijd.
Myanmar
Idem Tito
In de Koude Oorlog voerde Birma een zeer isolationistische socialistische politiek. Met wie waren ze dus als enige goede vrienden? Jawel, het Joegoslavië van Tito.
Mozambique
Zionisten
Veel christenen in Mozambique zijn lid van de zionistische kerk. Die dankt zijn naam aan de stad Zion (Illinois, VS) en heeft niks te maken met de zionistische ideologie. Overigens heb je in het christendom ook een stroming die bekend staat als het christenzionisme. Aanhangers daarvan omarmen wél het idee dat de Joden moeten terugkeren naar het Heilige Land, maar hebben dus niks te maken met de zionistische kerk.
Zuid-Holland
Kapsalon
De geboorte van de kapsalon? Het is 2003 en de eigenaar van kapperszaak Tati haalde graag een bakje friet met shoarma en kaas. Een beetje finetunen later ging de term ‘kapsalon’ een eigen leven leiden. Dat leven heeft zich over de wereld verspreid, onder meer in Nepal is -ie razend populair!
België
541 dagen stuurloos
België bezit het wereldrecord voor langste tijd zonder regering in vredestijd. In 2010-2011 hadden ze 541 dagen nodig om de regering Di Rupo te vormen.
Slowakije
Tot Slavisch gemaakt
De Slowaken zijn een West-Slavisch volk. Van het Slavische volk komt ook het woord slaaf.
Maleisië
Islamitisch bankieren
Kuala Lumpur is het grootste centrum voor Islamitisch bankieren. Islamitische banken volgen de Koran en de Sharia. Dat betekent dat woekerrente, short selling en handel in financiële risico's zijn verboden, omdat dit gezien wordt als een vorm van gokken.
Eilanden: Aruba
Xander wie?
Goede kans dat je nog nooit van hem had gehoord, maar de Arubaanse honkballer Xander Bogaerts is de op één na best verdienende topsporter in ons koninkrijk. Hij verdient een slordige 25 miljoen per jaar in de Major League Baseball. Alleen Max Verstappen strijkt nog meer salaris op.
Eilanden: Bonaire
Papiamentou
Papiaments kan op twee manieren worden gespeld: op Aruba hanteren ze het papiamentó, en op Bonaire en Curacao het papiamentú. De variant op Bonaire en Curacao leest makkelijker weg, want die is heel fonetisch gespeld.
Gelderland
Zwarte Cross
De Zwarte Cross is de grootste motorcross van de wereld en het grootste betaalde muziekfestival van Nederland, met meer dan 200.000 bezoekers. Er zijn wedstrijden in verschillende disciplines en je mag eigenlijk met elk vervoermiddel wel ergens aan meedoen. Sommige klassen lijken meer op carnavalsoptochten dan op wedstrijden, maar goed.
Somalië
Origineel
Somalië is het enige land in de Arabische wereld zonder rood of groen in de vlag (tenzij je Qatar bruin noemt). Maar Somaliërs zijn eigenlijk ook geen Arabieren, dus ze hebben een excuus.
Nauru
Burgeroorlog op kokosvezelschoenen
In de 19e eeuw vochten de twaalf stammen van Nauru tien jaar lang een burgeroorlog uit, tot de Duitsers ingrepen. De strijders droegen harnassen van geweven kokosvezels en soms zelfs van haaientanden. Om de oorlog te beëindigen, leverde het eiland in één dag 765 wapens in.
Puerto Rico
Caribisch Soesterberg
Het eiland Vieques was tot 2003 eigenlijk één grote Amerikaanse marinebasis. Het leidde tot veel ecologische schade, maar door het feit dat een groot deel van het eiland zo lang afgeschermd was voor de buitenwereld kon de natuur wel zijn gang gaan. Het is nu een bijzonder natuurgebied vol met restanten van kades, bunkers en landingsbanen, die steeds meer overwoekerd raken. Het is een beetje de Caribische versie van park Vliegbasis Soesterberg.
Londen
Torenbrug
De Tower Bridge is zo ontworpen en gebouwd dat-ie er een stuk ouder uitziet dan dat-ie daadwerkelijk is. Brooklyn Bridge is 11 jaar ouder dan Tower Bridge.
Rusland
Auto vol balistokoeken
Begin jaren '90, toen schoktherapie de roebel waardeloos maakte, was een munt van 1 roebel precies even groot, dik en zwaar als een munt van 5 Zwitserse Franc, die vele malen meer waard was. Er zijn verhalen van Russen die in die periode naar Zwitserland reisden, alle verkoopautomaten leegkochten en met die producten terugreisden naar huis.
Slovenië
Gini in a bottle
Slovenië heeft de laagste Gini-coëfficiënt ter wereld. Dat betekent dat Slovenië 's werelds kleinste inkomensverschillen heeft.
Zuid-Holland
Wiegdijk
Na een grote overstroming in 1421 gingen de bewoners de dijk op om te kijken wat er te redden viel en zag men in de verte een wiegje aan komen drijven. Een kat hield het wiegje in evenwicht door heen en weer te springen zodat er geen water in het wiegje kon komen. Toen ze het opvisten bleek er nog een kindje in te liggen, die rustig en droog sliep. Toen noemden ze die dijk de Kinderdijk.
Suriname
Even wat cijfers
Nederland was goed voor zo’n 5% van de totale internationale slavenhandel. De helft daarvan ging naar Suriname: 300.000 mensen. Tegen 1863, toen de slavernij werd afgeschaft, was dat aantal afgenomen tot 33.000. Hoe zou dat komen?
Oostenrijk
Het waren twee fantastische dagen
Arthur Seyss-Inquart is met twee dagen de kortst dienende Bondskanselier die Oostenrijk ooit heeft gehad. De nationaalsocialist realiseerde direct na zijn aantreden in 1938 de Anschluss, waarna zijn functie kwam te vervallen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij Rijkscommissaris van het bezette Nederland.
Mauritius
Bijzondere dodo in de bijt
Mauritius is het enige Afrikaanse land met Hindoeïsme als dominante religie.
Paraguay
Maté
Maté komt oorspronkelijk uit Paraguay. Lange tijd was het ook de grootste producent van deze kruidige warme drank, die zich het best laat vergelijken met thee. In Paraguay wordt het overigens oorspronkelijk vaak koud gedronken en heet het Tereré.
Ethiopië
Lappendeken
Op moment van schrijven heeft Ethiopië de meest complexe reisadviezenkaart van alle landen. Geel, oranje en rood wisselen elkaar per kilometer af.
Togo
Hét kroegfeitje van Togo
De allereerste Britse soldaat ter wereld die een schot loste in de Eerste Wereldoorlog deed dat niet in Europa, maar in Togo. Alhaji Grunshi heette hij, en hij schoot op Duitse troepen in augustus 1914, weken vóór de loopgravenoorlog in België en Frankrijk losbarstte.
Verenigde Arabische Emiraten
Immigranten
Bijna 90% van de bevolking in de VAE is immigrant. Het merendeel hiervan is afkomstig uit Zuid-Azië en werkt hier als gastarbeider. Om die reden heeft de VAE ook veel meer mannen dan vrouwen: voor iedere vrouw zijn er 2,5 mannen. Alleen in Qatar is die verhouding nog schever.
Iran
Hossein Sadjadi Qaemmaqami Farahani
In 1954 werd Hossein Sadjadi Qaemmaqami Farahani geboren. Hij in de roerige jaren ’70 actief voor een linkse politieke partij en joeg eerst de sjah, en later de ayatollahs tegen zich in het harnas. Twee van zijn vrienden en partijgenoten werden door de overheid geëxecuteerd. Hun namen? Kader en Abdolah. En dus schreef hij in 1980 onder dat pseudoniem zijn eerste verhalenbundel. De rest is geschiedenis.
Eilanden: Curaçao
Een oud geloof in de Nieuwe Wereld
Sefardische joden emigreerden al vroeg vanuit Amsterdam naar de Nederlandse koloniën. Bekende Curaçaose namen als Maduro, Pinto en De Marchena zijn Sefardisch-joodse namen. In 1732 werd in Willemstad de Mikvé Israël-synagoge gebouwd. Het is nu de oudste nog actieve synagoge op het westelijk halfrond.
Democratische Republiek Congo
TPOK Jazz
TPOK Jazz is de bekendste Congolese rumbaband en heeft tussen de jaren '50 en '90 maar liefst 87 verschillende leden gehad. Alle bekende Congolese artiesten hebben er dus wel een tijdje in gezeten. De band is dus een beetje de Goede Tijden, Slechte Tijden van de Congolese muziekwereld.
Bangladesh
Bengali vlag
Op de vlag van Bangladesh staat een rode stip. In die stip stond oorspronkelijk in het geel de contour van het land. Dat was alleen te duur en te moeilijk om dubbelzijdig af te beelden. Ze hebben hem maar geschrapt.
Ethiopië
Ethiyo, dat is oud
in 1270 (!) werd het Keizerrijk Ethiopië gesticht (inclusief het huidige Eritrea). Dat hele feestje heeft geduurd tot 1974.
Uruguay
Kanonnenvoer
De Uruguayaanse onafhankelijkheidsoorlog, tegen Brazilië, werd ook op zee uitgevochten. Op een dag was er een zeeslag en een Uruguayaans schip raakte zonder munitie. Ze besloten de kanonnen maar te laden met het proviand: oude Hollandse kazen. Dat ging zo lekker dat ze met een kaas de hele Braziliaanse mast doormidden schoten. Hierdoor hebben ze de slag gewonnen.
Rio de Janeiro
Showpacabana
In de top 5 van drukst bezochte concerten ooit waren er drie op de Copacabana: Lady Gaga (5), Jorge ben Jor (3) en Rod Stewart (1). Op het concert van Rod Stewart kwamen volgens sommige schattingen 4 miljoen mensen af. Meer bezoekers dan het aantal inwoners van buurland Uruguay.
VK: Noord-Ierland
Game Ó Thrones
Een van de populairste toeristenattracties is een verbindingsweg met mooie bomen, Dark Hedges. Eigenlijk vooral omdat dit de Kingsroad was in Game of Thrones.
Qatar
Voetballand
Qatar heeft bepaald geen voetbaltraditie, maar heeft inmiddels toch wel naam gemaakt in de voetbalwereld. In de Qatarese competitie spekken talloze uitgebloeide topvoetballers hun pensioenpotje, Paris Saint Germain wordt met Qatarese miljoenen naar de top gestuwd en in 2022 organiseert het land tot afgrijzen van velen het WK voetbal. Maar het nationale team van Qatar zit ook aardig in de lift: in 2019 won het de Aziëcup, door onder andere af te rekenen met Zuid-Korea en Japan.
Zweden
Gustav Tronföljd
Toen Carl Gustaf in 1946 werd geboren, liepen er vier generaties troonopvolgers tegelijk rond in Zweden.
Berlijn
De Berliner Pfannkuchen
Wat wij een Berliner noemen, heet in Berlijn een Pfannkuchen. Het heet wel in de rest van de wereld een Berliner. Of Berliner Bol. Wat jij wil.
Roemenië
De blaffers en bijters van Boekarest
Lange tijd stond Boekarest bekend als gevaarlijke stad, en het gevaar kwam uit onverwachte hoek. Begin jaren ‘10 van deze eeuw woonden er zo’n 64.000 straathonden in de stad, en in 2012 werden er meer dan 16.000 aanvallen gemeld. Grondige maatregelen volgden, nu zijn ze bijna allemaal dood, opgenomen in asielen of ondergebracht bij mensen thuis.
Togo
Wir gehen nach Togoland
Togo zag Portugezen, Hollanders, Fransen en zelfs Denen, maar het was een Duitser die het eerste koloniale verdrag sloot. In 1884 tekende koning Mlapa III een protectieverdrag met Gustav Nachtigal. Daarna hesen ze de eerste Duitse vlag op het continent, en voilà: Togoland was geboren.
Griekenland
Religieuze zuivering
De vijandschap tussen Griekenland en Turkije gaat ver terug. Na hun laatste grote oorlog, in 1922, werd besloten om beide landen etnisch te zuiveren. Dat gebeurde puur op basis van religie: alle moslims naar Turkije, alle christenen naar Griekenland. Zuur voor de Turkse christenen en Griekse moslims.
Zeeland
Toeristisch
Zeeland is met kop en schouders de meest toeristische provincie, als je het afzet tegen het aantal inwoners. Nergens in Nederland zijn zoveel horecazaken per hoofd van de bevolking. Vooral Duitsers weten Zeeland goed te vinden.
Luxemburg
NeBeLux
De NeBeLux werd niet opgericht in de BeNeLux, maar in Londen in 1944. Die term werd gemunt door een journalist van The Economist, maar veranderde al snel naar BeNeLux.
Estland
C'est nog niet echt land
Tussen het vertrekken van de Sovjets en het binnenvallen van de Duitsers in 1917, waren de Esten ongeveer een paar uur onafhankelijk.
Kaapverdië
Italiaanse uitvinding
Hendrik de Zeevaarder, een beetje het meesterbrein van de vroege Portugese ontdekkingsreizen, was zelf geen zeevaarder, maar stuurde vooral anderen op pad, uit binnen- en buitenland. In 1456 was het nota bene een Venetiaan die onder Portugese vlag de Kaapverdische eilanden ontdekte. Dat vond Hendrik uiteindelijk toch wel een beetje een blamage. Dus stuurde hij in 1460 een echte Portugese expeditie die de vondst mocht claimen.
Indonesië
Exploitasi
In 1880 ontdekte de Nederlandse tabaksplanter Aeilko Zijlstra olie op Sumatra. Hij richtte in vervolgens de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot Exploitatie van Petroleumbronnen in Nederlandsch-Indië op. In 1907 ging deze maatschappij nauw samenwerken met een Brits bedrijf dat in olie én zeeschelpen handelde. Die hadden marketingtechnisch een íets betere bedrijfsnaam, en de rest is geschiedenis.
Letland
Europa's breedste waterval
De breedste waterval van Europa ligt in Letland, maar liefst 270 meter breed. Pak je spullen, waar wacht je nog op?! Oh wacht, hij is maar 2 meter hoog.
Slowakije
Pietje precies
In Stará Bystrica staat de nauwkeurigste astronomische klok ter wereld.
Tanzania
Freddy Mercury
Freddy Mercury is geboren op Zanzibar. Hij verhuisde als kind naar India en vervolgens naar Londen, waar hij faam maakte als leadzanger van Queen en misschien wel de beste zanger ooit. Hij had een enorm bereik en was één van de weinigen die vier octaven zuiver kon zingen.
Kazachstan
Khar Shatyr - de grootste tent ter wereld
De grootste tent ter werelds taat in Astana (voorheen Nursultan, voorheen Astana). Binnen bevinden zich grachten en gondels, een bioscoop, een spa en een strand met zand uit de Malediven. Je kunt ook in de tent wonen. Binnen is het altijd 35 graden, ook als het 's winters 35 graden vriest.
Paraguay
Waterkracht exporteren
Paraguay produceert 5x meer elektriciteit uit waterkracht dan het zelf consumeert. Het overschot wordt geëxporteerd. Het land is daarmee de grootste elektriciteitsexporteur ter wereld. Dit heeft Paraguay vooral te danken aan de Itaipudam op de grens met Brazilië. Dat is na de Drieklovenstuwdam in China de grootste stuwdam ter wereld.
Berlijn
UNESC-GO!
In 2024 werd de Berlijnse technoscene door het Duitse ministerie van cultuur en de UNESCO-commissie officieel toegevoegd aan de lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Denk daar maar aan als je weer raketjes staat te snoepen op de dansvloer.
Tonga
Hofnar
Rond de eeuwwisseling was Tafa’au Tupou IV koning van Tonga. Hij probeerde van alles om de staatskas te spekken. Uiteindelijk overspeelde hij zijn hand door in zee te gaan met de Amerikaanse durfinvesteerder Jesse Bogdanoff. Die doopte zichzelf de hofnar van Tonga en verkwistte miljoenen Tongaans geld.
Colombia
El Dorado
El Dorado was de naam van de mythische goudstad die een heuse goudkoorts teweeg bracht. Iedereen ging er zoeken, zelfs Alexander von Humboldt. Het is alleen nooit gevonden. El Dorado is later wel verworden tot een metafoor voor welvaart (in aantocht).
Grenada
Diaspora
Er wonen bijna drie keer zoveel Grenadianen buiten Grenada als op Grenada zelf.
Marshalleilanden
Stokoude stokjes
De Marshallezen navigeerden van oudsher met hele bijzondere kaarten: stokjes die aan elkaar gebonden werden als een soort kaart. Ingebonden schelpjes duidden de positie van eilanden aan. Het bijzondere? Niet afstand, maar tijd werd afgebeeld. Tijd om afstanden te overbruggen, inclusief de berekening van windrichtingen en zeestromen.
Liever alle feitjes op een rij? Klik dan hier.
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
Je vindt onze podcast terug op onderstaande platformen
