Feitje genereren..

FEIT:

Jamaica
Jamming
De twee snelste nog levende mensen ter wereld komen uit Jamaica: Elaine Thompson-Herah en Usain Bolt.
Democratische Republiek Congo
Nyiragongo
De zeer actieve vulkaan de Nyiragongo is ook de thuisbasis van het grootste permanente lavameer ter wereld.
Saint Lucia
Caribisch Amapiano
Saint Lucia heeft een eigen muziekstijl ontwikkeld genaamd Dennery Segment. Het is een samensmelting van soca en calypso, met moderne elektronische muziek. Het wordt gekenmerkt door zijn vrolijke, dansbare ritmes en het gebruik van synthesizers en samples.
Papoea-Nieuw-Guinea
Beestenboelsmeltkroes
De diversiteit die de mens op Nieuw-Guinea heeft, bestaat ook onder de fauna. Maar liefst 8% van alle gewervelde diersoorten in de wereld woont op dit eiland.
Caïro
New Administrative Capital
De Egyptische regering pakt al een paar jaar z’n biezen en verhuist alles naar een gloednieuwe hoofdstad: New Administrative Capital. Het moet een ‘smart city’ worden, een futuristische droom. Caïro met z’n 22 miljoen inwoners blijft verdwaasd achter.
Grenada
Nootmuskaatnootvlag
Grenada heeft niets te verbergen. Het eiland is onlosmakelijk verbonden met nootmuskaat, dus wat vind je op hun vlag? Jawel, een muskaatnoot.
Zuid-Korea
Hond in de pot vinden
Zuid Koreanen eten ongeveer 1 miljoen honden per jaar
Qatar
Fietspad
Qatar is nou niet echt een fietsland, maar toch ligt er het langste ononderbroken fietspad ter wereld: het is 32 kilometer lang en 7 meter breed. Het kronkelt door heel Doha, is compleet vrijliggend en kruist autowegen met tunnels en bruggen.
Uruguay
Koeruguay
Geen land heeft zoveel vee per hoofd van de bevolking als Uruguay. Wat dacht je bijvoorbeeld van 3,5 koe per persoon? Aan tafel!
VK: Noord-Ierland
Game Ó Thrones
Een van de populairste toeristenattracties is een verbindingsweg met mooie bomen, Dark Hedges. Eigenlijk vooral omdat dit de Kingsroad was in Game of Thrones.
Noorwegen
Unie van Kalmar
In de Unie van Kalmar werden Denemarken, Zweden en Noorwegen verenigd onder één vorst. Iemand kiezen uit één van de drie koningshuizen was niet nodig. De dochter van de Noorse koning was namelijk getrouwd met de koning van Zweden, hun zoon trouwde later met de dochter van de Deense koning, en hun zoon was vervolgens troonopvolger van alle drie de landen.
Overijssel
Almeloooo
De naam Almelo komt uit de naam van de beek in de buurt: de Aa. “Lo” is een bos op de zandvlakte, zo maken de “Aa” en de “lo” samen de naam Almelo.
Colombia
Criminaliteit loont
Pablo Escobar, een van de beruchtste criminelen ooit, was op zijn hoogtepunt in 1989 de op zes na rijkste persoon ter wereld.
Ethiopië
Ras Tafari
De laatste Ethiopische keizer werd geboren als Tafari Makonnen en had de titel ‘Ras’. Dat is iets als Hertog. Hij was dus Ras Tafari Makonnen, maar jij kent 'm beter als Haile Selassie.
Caïro
Foodcourt
In Caïro vind je het grootste foodcourt ter wereld: het ultramoderne complex dat luistert naar de weinig inspirerende naam Oasis restaurants and entertainment.
Ethiopië
Dystopisch Dallol
Dallol is een geothermisch veld rond een vulkaan in de Danakildepressie. Uit die vulkaan stroomt regelmatig blauw lava. De lava kleurt blauw door de verbranding van zwavelgas dat ontstapt uit de lava. En dat zwavel zorgt dan weer dat de rest van het geothermische veld helemaal geelgroen kleurt.
Georgië
Quotes Stalin
Stalin kun je het best begrijpen aan de hand van zijn eigen quotes. "De dood van één iemand is een tragedie, de dood van miljoenen een statistiek." "Zij die stemmen beslissen niets, zij die de stemmen tellen beslissen alles." "Kwantiteit is een kwaliteit op zich." "De dood is de oplossing van alle problemen. Geen mensen, geen problemen."
Zimbabwe
Namibië |-| Zimbabwe
Zimbabwe grenst nét niet aan Namibië. Zambia en Botswana grenzen elkaar op die plek daardoor nét wel, over een lengte van amper 150 meter. Daarmee is het de grens tussen Zambia en Botswana de kortste landsgrens ter wereld.
Cyprus
Douze points
Cyprus en Griekenland hebben een gezamenlijk pooltje met artiesten die ze afvaardigen naar het Eurovisiesongfestival. Het komt daardoor regelmatig voor dat artiesten zowel voor Cyprus als voor Griekenland zijn uitgekomen. Het wekt geen verbazing dat de douze points ook vaak aan elkaar worden uitgedeeld.
Noorwegen
Dalende zeespiegel
Grote delen van Noorwegen kennen een dalende zeespiegel in plaats van een dalende. De gigantische gletsjers uit de ijstijd hebben de aardkorst flink ingedrukt. Die aardkorst is sinds het smelten van die gletsjers nog steeds aan het terugveren, en stijgt dus nog elk jaar. In dit geval sneller dan dat de zeespiegel stijgt.
Namibië
Dragon’s Breath Cave
Mythische naam voor een mythische plek. Dit onderaardse meer van bijna 3 hectare is het grootste ter wereld. Het werd in 1986 ontdekt en is nog altijd niet volledig in kaart gebracht.
Turkmenistan
Make up your alphabet
Het Turkmeens werd voor de Sovjettijd in het Arabisch geschreven, tijdens de Sovjettijd in het Cyrillisch en na de Sovjettijd in het Latijn.
Flevoland
Golden Urkring
Veel jongens op Urk krijgen een gouden oorbel met een plaatje rond hun tiende verjaardag. Vaak is het een schip, een zeemeermin, een vis of een kreeft. Maar het kan eigenlijk van alles zijn. De oorbel heeft van oudsher twee functies. Als een visserman kwam te verdrinken, en zijn lichaam spoelde aan, dan kon zijn familie met de waarde van zijn gouden oorbel zijn begrafenis betalen. En stel dat hij op een andere plek aanspoelde, dan was aan de insigne op de oorbel te herleiden waar hij vandaan kwam.
Limburg
Trillend Pinkpop
In 1994 riep de band Race against the machine alle Pinkpopbezoekers op om zo hard mogelijk te springen en te stampen op de maat van hun muziek. Het veroorzaakte een aardbeving van 1 op de schaal van Richter.
Somalië
Schrift
Het Somalisch werd vroeger in het Arabisch geschreven, maar sinds de jaren '70 in het Latijnse alfabet. Helaas merkt slechts een derde van de Somaliërs daar iets van, want de rest kan niet lezen en schrijven.
Tunesië
Ceterum censeo Carthaginem esse delendam
'Overigens ben ik van mening dat Carthago vernietigd moet worden.' Met deze woorden eindigde Cato al zijn redevoeringen in de Romeinse senaat, wijzend op het gevaar van aartsvijand Carthago. Marianne Thieme parodieerde Cato door al haar toespraken in de Tweede Kamer te eindigen met de woorden: 'Voorts ben ik van mening dat er een einde moet komen aan de bio-industrie.'
Letland
Europa's breedste waterval
De breedste waterval van Europa ligt in Letland, maar liefst 270 meter breed. Pak je spullen, waar wacht je nog op?! Oh wacht, hij is maar 2 meter hoog.
Europa
Waar eindigt Oost-Europa?
De oostgrens van Europa is al eeuwen onderwerp van discussie. Meestal wordt de waterscheiding van het Oeralgebergte gebruikt. Niet omdat dit nou zulke heftige bergen zijn, maar er zijn te weinig goede alternatieven.
Noord-Holland
Dutch Woke Basketbal
Er is een sport uitgevonden in Noord-Holland, dat is Korfbal. Volgens het officiële verhaal maakte de Amsterdamse leraar Nico Broekhuysen in 1902 tijdens een bezoek aan het Zweedse Nääs kennis met ringboll, een balsport waarbij gemengde teams met jongens en meisjes probeerden een bal te gooien door een ring op drie meter hoogte. Terug in Amsterdam paste hij de regels naar behoeven aan en introduceerde het spel onder zijn leerlingen. In 1920 en 1928 was het een zogenaamde Demonstratiesport op de Olympische Spelen.
Estland
Ondersteboven kiiken
Kiiken is een sport die uitgevonden is in Estland. Het is de extreme sports variant van schommelen. Je zit niet, maar je staat. Je hebt geen buigbare kabels vast, maar stokken. En je moet over de kop. Hoe goed je het doet, hangt af van hoe lang de stokken van je schommel zijn.
Cambodja
De Zuidoost-Aziatische Aya Sofia?
Angkor Wat, het grootste religieuze monument ter wereld, is ooit gebouwd als hindoeïstisch complex. In de eeuwen daarna is het omgevormd tot boeddhistische gebedsplaats, wat het nog steeds is.
Saint Kitts & Nevis
Brimstone hill fortress
Saint Kitts wordt door de strategische ligging ook wel het Gibraltar van de Caraïben genoemd. Niet verwonderlijk dat het grootste fort van het Caraïbisch gebied hier ligt: Brimstone hill fortress. Het heeft daarmee een plekje verdiend op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
Marshalleilanden
Nucleaire niche
De Marshalleilanden bedienen een hele kleine niche in de toeristenbranche: nucleair duiktoerisme. Je kunt duiken naar wrakken van schepen die zijn gebruikt bij de atoomproeven op de eilanden.
Portugal
Oost west...
De Portugezen verwierpen het idee van Spanje dat Azië via het westen bereikt kon worden. De Portugezen en Spanjaarden zaten elkaar dan ook nauwelijks in de weg en beklonken dat met het verdrag van Tordesillas: het westen voor het Spanje van Columbus, het oosten voor het Portugal van Vasca da Gama.
Flevoland
Buutvrij in de polder
De Noordoostpolder werd opgeleverd middenin de Tweede Wereldoorlog. De Duitsers vonden het wel interessant wat daar gebeurde, dus werden mensen die erheen trokken vrijgesteld van dwangarbeid. Dat leverde de polder de bijnaam ‘Onderduikersparadijs’ op.
Tadzjikistan
Tzatziki
Eeuwig zonde, maar tzatziki komt niet uit Tadzjikistan.
Qatar
Een parel van een uitvinding
In the olden days leefde praktisch de hele Perzische Golf van de parelvisserij. Totdat een Japanner, Kokichi Mikimoto, erin slaagde om parels te kweken. Toen was het gedaan met de pareleconomie.
Equatoriaal-Guinea
Chocolango
Equatoriaal-Guinea was ooit een grote cacaoproducent. Maar pas op als je er chocola bestelt: een lokaal goedje van gemalen mangopit wordt hier chocola genoemd. We hebben het niet geproefd, maar voorzien een bittere teleurstelling.
Bahama's
Zandbanken
De Bahama's zijn als enige eilandengroep in Midden-Amerika geen Antillen. Ze liggen ook buiten die boog van vulkanische eilanden en hebben een hele andere ontstaanswijze. Eigenlijk zijn het zandbanken die onderdeel maken van het continentaal plat van Noord-Amerika.
Mumbai
Openlucht menselijke wasmachine
Dhobi Ghat is dé openlucht menselijke wasmachine van Mumbai. Een oude sloppenwijk waar dagelijks 100.000 kleren gewassen worden. Ze staan ook in het Guinness Book of World Records met het record 'de meeste mensen wassen kleding met de hand op één locatie'.
Sierra Leone
Belgische spullen
De bevolking van Sierra Leone is gek op alles wat uit België komt. Belgische producten zijn synoniem voor hoge kwaliteit en er zijn hele markten met alleen maar Belgische spullen. Niet voor niets importeert Sierra Leone uit geen enkel ander land zoveel als uit België.
Canada
Retox in een glas
De nationale cocktail van Canada, de Caesar’s Cocktail, is een bloody mary on steroids. Hij bevat onder meer schelpdierenbouillon, selderijzout, wodka en tabasco. Met een beetje geluk krijg je er satéprikkers met donuts, kipnuggets en bacon strips bij, in je glas.
Djibouti
Dictator much
Sinds de onafhankelijkheid in 1977 heeft Djibouti slechts 2 leiders gehad. Eerst Hassan Gouled Aptidon en sinds 1999 zijn neef Ismaïl Omar Guelleh oftewel IOG. Hij werd in 2018 met 87% van de stemmen herkozen en op 9 april 2021 zelfs met 97,4% van de stemmen. "Democratisch"
Turkmenistan
Merv gebeukt
In Turkmenistan stond ooit de grootste stad op aarde: Merv. Daar wonen in de 12e en 13e eeuw zo'n 500.000 mensen voordat het met de grond gelijk werd gemaakt door de Mongoolse horde. Nu staan er nog een paar ruïnes.
New York City
Correlatie is geen causatie
Als je kijkt naar de ondergrond van Manhattan, dan valt op dat Lower en Midtown Manhattan zijn gebouwd op vast gesteente en de rest van Manhattan op zachter sediment. De wolkenkrabbers concentreren zich op de plekken met vast gesteente. Wij geografen hadden heel erg gehoopt dat er een causaal verband is tussen de hardheid van de ondergrond en de maximale bouwhoogte, maar helaas: het verband berust op toeval en is een hardnekkige mythe op hop-on-hop-off-bussen.
Utrecht
Sprintje
Vanaf 1968 kende het centrum van Utrecht de kortste snelweg van Nederland: één kilometer. Tegenwoordig is de Catharijnebaan, die leidt naar Hoog Catharijne, weer een stadsgracht met water.
Paraguay
Paraguayaanse vlag
De Paraguayaanse vlag is de enige officiële staatsvlag die een andere voor- dan achterkant heeft. Beide kanten tonen een ander embleem.
Kameroen
Garnalenrivier
Camarões, ofwel garnalenrivier. Zo noemden de Portugezen Kameroen toen ze het 'ontdekten'.
Bangladesh
En jij krijgt een seizoen, en jij krijgt een seizoen!
Het kalenderjaar van Bangladesh is traditioneel verdeeld in niet vier, maar zes seizoenen: Grisma (zomer), Barsa (regenachtig), Sarat (herfst), Hemanta (late herfst), Shhit (winter) en Basanta (lente).
Mozambique
Explosieven opruimingsdienst
Een overblijfsel van de burgeroorlog zijn de vele mijnen in het land. Daar worden nu ratten voor ingezet. Die ruiken de mijnen en zo kunnen ze worden opgeruimd. Dat is al gebeurd met 13.000 mijnen.
Guatemala
Mayatempels
De Mayatempels zijn rijk gedecoreerd, maar waren oorspronkelijk ook fel gekleurd.
Noord-Holland
Hermitage
Anna Paulowna, koningin der Nederlanden tot de dood van haar man Willem II, werd opgescheept met diens schulden. Hoe ze die afbetaalde? Deels door een deel van de schilderijencollectie van de Oranjes te veilen aan de Russen. Ze hangen sindsdien in de Sint Petersburgse Hermitage.
Tanzania
Veeltaligheid
In Tanzania worden ongeveer 100 talen gesproken en zijn alle vier de Afrikaanse taalfamilies vertegenwoordigd: Bantoetalen, Koesjitische talen, Nilotische talen en Khoisantalen.
Oeganda
Haasje over
Stephen Kiprotoch startte in 2011 de marathon van Enschede als pace setter, maar kreeg na dertig kilometer de kans om voor zichzelf te lopen. Voor de Oegandese hardloper resulteerde dit in een nationaal record en een nieuw parcoursrecord. Een jaar later won hij de marathon op de Olympische Spelen.
Overijssel
Er is veel IJssel over
De IJssel loopt van Westervoort via Zutphen, Deventer, Kampen en het Ketelmeer naar het IJsselmeer. Met 127 kilometer is het de langste rivier die uitsluitend over Nederlands grondgebied stroomt - dus niet de Linge die dat op een of andere manier claimt.
Utrecht
Di(c)k Bruna
Dick Bruna heette eigenlijk Henk. Maar omdat hij als kind wat gezet was, is iedereen hem Dick gaan noemen.
Roemenië
Hoogtevrees op diepte
De Salina Turda is een zoutmijn die al 2000 jaar oud is en waar je tegenwoordig een pretpark in kunt vinden. Sterker nog, het is werelds diepste ondergrondse pretpark. Zo diep dat Hugo er hoogtevrees kreeg.
Sao Tomé en Principe
Klein geëvenaard
Sao Tomé & Principe is het kleinste land waar de evenaar doorheen loopt.
Myanmar
Oily adopters
Brits Birma exporteerde zijn eerste vat ruwe olie in 1853. Ter vergelijking: de eerste oliebron in de VS werd geboord in 1859.
Mozambique
Giraffelektrisch
Bij de aanleg van elektriciteitskabels is de overheid verplicht om de palen minstens 12 meter hoog te laten zijn, om een veilige onderdoorgang van giraffes te garanderen.
Armenië
Kreukelzone
Het Kaukasus-gebergte zijn er eigenlijk twee: de Noord-Kaukasus en de Zuid-Kaukasus. De vorming van Zuid heeft de vorming van Noord veroorzaakt. In Zuid vind je vulkanen, Noord is eigenlijk een grote geplooide zeebodem.
Bosnië-Herzegovina
Brugduiken
Elke zomer vindt er in Mostar een duikwedstrijd plaats, waarbij deelnemers vanaf de beroemde Stari Most (oude brug) in de rivier de Neretva duiken. Geen kattepis, want de brug is 30 meter hoog en de rivier plaatselijk erg ondiep. In de Joegoslavische tijd kwamen springers uit de hele federatie naar Mostar voor de wedstrijd. In de oorlog werd de brug verwoest, maar inmiddels is de brug en daarmee de duikwedstrijd in ere hersteld. Geheel volgens 21e-eeuwse traditie gesponsord door een Oostenrijks energiedrankje.
Gelderland
Biddeveld
Van de vijf grootste kerken in Nederland staan er twee in Barneveld, een plaats met amper 35.000 inwoners.
Cuba
Olympische wereldtop
Cuba behoort tot de wereldtop op de Olympische zomerspelen en behaalde al 235 medailles. Daarmee zijn ze na de Verenigde Staten het best presterende land in de Amerika's. Aan de Olympische winterspelen deden ze echter nog nooit mee. Daarmee zijn ze het best presterende land op de zomerspelen dat nooit meedeed aan de winterspelen.
Griekenland
Vis op je auto
In de beginjaren van het Romeinse Rijk mocht je niet geloven in Jezus. Daardoor spraken de oud-grieken over ichtus, de letters van dat woord zijn namelijk ἰ – Ièsous, χ – Christos, θ – Theou, ύ – Huius, ς – Soter, wat vertaald betekent: Jezus, Christus, God de Zoon, Redder. Dat woord betekent vis. En de vis zie je nu nog steeds op auto's als teken dat de bestuurder christelijk is. Komt hier vandaan.
Liechtenstein
Heilig Rooms overblijfseltje
Het Heilige Roomse Rijk van Karel de Grote was een lappendeken van 343 lapjes. Liechtenstein is het enige lapje dat overleefd heeft als zelfstandige staat. De rest is opgegaan in grotere landen.
Bosnië-Herzegovina
Drie presidenten
In Bosnië vullen drie mensen samen het presidentschap in: een Bosniakse afgevaardigde, een Kroatische afgevaardigde en een Servische afgevaardigde. Ze worden gekozen voor een termijn van vier jaar. Het voorzitterschap rouleert tussen de drie presidenten, in zes rondes van acht maanden. Elke president is in zijn termijn dus twee keer voorzitter van het land.
Limburg
Noord-, West-, Zuid-, Oostenrijk
In Limburg ligt ons enige drielandenpunt. Het Europese land met de meeste drielandenpunten is Oostenrijk, met maar liefst negen stuks. Ze zullen vast niet op alle punten zo’n minipretparkje gemaakt hebben als wij.
Nepal
Mad honey
In Nepal wonen de grootste bijen ter wereld. Hun korf kan tot 60 kilo aan honing bevatten. Honing die overigens een beetje psycho-actieve effecten heeft: je gaat er goed van spacen als je er veel van eet.
Mongolië
Van Silezië tot Sakhalin
Het Mongoolse Rijk is het grootste aaneengesloten rijk dat ooit heeft bestaan. Het besloeg het grootste deel van Eurazië. Alleen het Britse Rijk was ooit groter, maar dat bestond uit verschillende overzeese gebieden en was dus niet aaneengesloten.
Zuid-Holland
ADO's vriendengroep
Voetbalclubs hebben niet alleen vijanden, maar ook vrienden. ADO Den Haag heeft zelfs een hele vriendenclub. Legia Warschau, Club Brugge en, jawel, Juventus steunen elkaar door weer en wind.
Europa
Bandenmerk maakt restaurantgids
Gekke crossover hè? Het Michelinmannetje heet Bibendum. Van het Latijnse 'nunc est bibendum' - 'nu moet er gedronken worden'.
Djibouti
Op steenworp afstand
Djibouti was een van de eerste landen in Afrika die de Islam adopteerde vanwege de korte afstand tot Jemen. Slechts 19 kilometer ligt er hier tussen het Arabisch Schiereiland en het Afrikaanse vasteland.
Zeeland
Net te laat
Al voor de Tweede Wereldoorlog werd er gewerkt aan plannen om de kustlijn van Zeeland te verkorten en beter te schermen. Het plan werd eind januari 1953 gepresenteerd, een paar dagen voordat het noodlot toesloeg en honderden Zeeuwen omkwamen. Daarna was de politieke wil om het plan uit te voeren wel snel gevonden en werden de Deltawerken gebouwd.
Belize
Queen Belizabeth
Belize is het enige Engelssprekende land van Centraal-Amerika.
Roemenië
Who rule the world?
Van alle medailles die Roemenië heeft gehaald op de Olympische Spelen is meer dan de helft door vrouwen gehaald. Sterker nog, 66% van de gouden medailles zijn door vrouwen gehaald.
Bahama's
Onderwaterkloof
Tussen de eilanden van de Bahama's ligt een van de grootste onderwaterkloven ter wereld. The Great Bahama Canyon zou de Grand Canyon echt kleineren als ie boven water zou liggen. De bodem van de kloof is namelijk 4.000 meter diep. De kloof is 225 kilometer lang en gemiddeld 37 kilometer breed.
Guatemala
Guatemaya's
De Maya's komen uit wat we nu kennen als Guatemala. Afkomstig uit Yucatán rond 2600 voor Christus, leefden ze rond 250 na Christus in het huidige zuiden van Mexico, Guatemala, het noorden van Belize en het westen van Honduras.
VK: Schotland
Chicken tikka masala
De zeer waarschijnlijke plaats van herkomst van de tikka masala is niet India, maar Glasgow.
Papoea-Nieuw-Guinea
Vrouwonvriendelijk
Papoea-Nieuw-Guinea staat bekend als een van ‘s werelds onveiligste landen, vooral voor vrouwen. Het aantal mannen dat aangeeft wel eens iemand te hebben verkracht en te hebben deelgenomen aan een groepsverkrachting is schrikbarend hoog.
Maleisië
Mahathir Mohammed
Mahathir Mohammed was van 1981 tot 2003 premier en onder zijn leiding ontwikkelde Maleisië zich economisch razendsnel. Tijdens de Aziëcrisis in 1997 negeerde hij een beleidsadvies van het IMF en hij kreeg gelijk: in Maleisië sloeg de Aziëcrisis veel minder hart toe dan in omliggende landen. Het IMF gaf zijn fout later toe. Van 2018 tot 2020 keerde hij nog eens terug als premier. Hij is intussen 97 jaar.
Madagaskar
Covid organics
De Malagasische regering ontwikkelde een eigen drankje tegen corona: Covid organics. Deze tonicachtige kruidendrank werd op enorme schaal uitgerold om de bevolking te beschermen. Later ontwikkelde Madagaskar eigen pillen tegen corona: Pharmalagasy. Noch het drankje, noch de pillen werkten en corona hield flink huis in het land. Pas in 2022 ging de regering overstag en kwam er een vaccinatiecampagne op gang.
Kazachstan
Kosmodroom Bajkonoer
Het Cape Canaveral van de Sovjet-Unie. Vanaf deze basis vertrokken vele kosmonauten naar de ruimte. De locatie moest geheim blijven voor het westen, dus kreeg het de naam van een dorp 320 kilometer verderop: Bajkonoer.
Cyprus
Segregatie
Dat er in Zuid-Cyprus voornamelijk Griekse Cyprioten wonen en in Noord-Cyprus voornamelijk Turks Cyprioten is geen oorzaak van de tweedeling van het eiland, maar een gevolg. Vroeger woonden de twee groepen namelijk verspreid over het hele eiland. Sommige dorpen waren overwegend Grieks en andere weer Turks, maar een Noord-zuidtegenstelling was er nog niet.
Jamaica
Ska Jerk
Jerk is de lokale manier van barbecueën op Jamaica. Ze dekken daarbij het sterk gekruide vlees af met een deksel zodat de rook niet ontsnapt en in het vlees kan trekken. Oorspronkelijk diende de deksel een ander doel: het voorkwam dat de rook de positie verraadde van tot slaaf gemaakten die de bergen in waren gevlucht.
VK: Schotland
Smokey Scotch
Hoe de Schotse whisky zo rokerig komt? Doordat het verhit wordt boven brandend turf. Vraag maar aan Hugo.
Limburg
Vastelaovend
In Limburg wordt carnaval Vastelaovend genoemd. Dat komt van vastenavond, de dinsdagavond voor Aswoensdag. In het Frans heet het "vette dinsdag" - oftewel, mardi gras.
Paraguay
Chaco-oorlog
In de jaren '30 vochten Paraguay en Bolivia de Chaco-oorlog uit. De inzet was de Chaco Boreal, een uitgestrekt gebied tussen de landen waar niemand eerder naar omkeek, maar wat nu aardolie leek te bevatten. Na een jarenlange bloedige strijd, mede gefinancierd door westerse oliemaatschappijen, kreeg Paraguay het grootste gedeelte van het gebied in handen. Enkele jaren later bleek er echter geen olie te vinden.
Limburg
Hertogdom Limburg
De naam Limburg komt van een oud hertogdom dat geografisch volledig buiten het huidige Limburg ligt. Maar koning Willem I wilde heel graag de titel Hertog van Limburg en heeft dus persoonlijk ervoor gezorgd dat de provincie na de vorming van het Koninkrijk der Nederlanden in 1815 Limburg ging heten.
Liechtenstein
Omgekeerd oorlogsvoeren
De Duitse Bond voerde in de 19e eeuw oorlog tegen Pruisen. Liechtenstein was neutraal, maar leverde wel 80 soldaten. Ze overleefden de oorlog allemaal, raakten op de terugweg aan de praat met een Italiaan en namen hem mee terug naar Liechtenstein. Ze kwamen dus met 81 terug, en de Italiaan is er blijven wonen.
Zuid-Korea
Kimleepark
Kim, Lee en Park zijn de meest voorkomende achternamen in Zuid-Korea. Bijna de helft van de 52 miljoen Zuid-Koreanen heet zo. Kim betekent metaal, ijzer of goud. Lee betekent pruimenboom. En Park betekent kalebas of meloen. Welja.
Taiwan
Streetfood
Veel Taiwanezen eten iedere dag op een nachtmarkt, om de simpele reden dat er thuis vaak te weinig ruimte is om zelf te koken. Dat ruimtegebrek heeft dus een heel positief effect op de streetfoodcultuur. Bovendien ben je op straat voor een paar euro ben je klaar, terwijl het prijspeil in de supermarkten juist hoger ligt dan in Nederland.
Roemenië
What is this place called again?
Het megalomane paleis van Ceaușescu heeft een balkon waarvandaan hij het volk op het aangrenzende plein zou kunnen toespreken. Ceaușescu stierf voor de voltooiing en de enige persoon die daar daadwerkelijk een grote menigte heeft toegesproken, is Michael Jackson. Hij beging toen de klassieke fout door het publiek te begroeten met de woorden: 'Hello Budapest.'
Madagaskar
Madagaskarplan
Voordat werd overgegaan tot de Holocaust, hadden de nazi's een ander plan. Joden en andere ongewensten zouden massaal gedeporteerd worden naar Madagaskar. Adolf Eichmann is Madagaskar in 1938 hoogstpersoonlijk gaan verkennen. Door tegenwerking van Vichy-Frankrijk en door de Britse maritieme overmacht ging het plan uiteindelijk niet door.
Vaticaanstad
Zwitserse garde
De Zwitserse Garde bewaakt het Vaticaan. Ze zien eruit als folkloristische figuren met hun kleurrijke pakjes, maar schijn bedriegt: het zijn uitzonderijk goed getrainde militairen met zware wapens onder hun pofbroeken.
Cambodja
Geopolitieke brainfart
De Rode Khmer waren zo nietsontziend dat ze eind jaren ‘70 zelfs de voormalige communistische bondgenoten in Vietnam tegen zich in het harnas joegen. En dus waren het uitgerekend de Vietnamezen die een einde kwamen maken aan het regime van Pol Pot. En nu komt het bizarre: het westen was zo vastgeroest in de anti-Vietnamese houding, dat het de Rode Khmer van Pol Pot bleven zien als de legitieme regering van Cambodja.
Somalië
Koude aardverschuiving in de Hoorn
Tijdens de Koude Oorlog wisselden Ethiopië en Somalië binnen zes jaar van bondgenoot. Eerst was Ethiopië vrienden met het westen, maar die werden socialistisch. Somalië was socialistisch, maar begon een onmogelijke oorlog tegen Ethiopië. De Sovjet-Unie koos voor Ethiopië, liet Somalië vriendloos achter en de VS besloot in dat gat te springen.
Friesland
Prullenbak
Jiskefet, van het programma, betekent prullenbak in het Fries.
Noord-Brabant
Breinhaven
Brainport Eindhoven is in 2011 door het Intelligent Community Forum (ICF) verkozen tot slimste gemeenschap ter wereld. Verder bevatte de regio volgens de OESO in 2013 het hoogste aandeel patenten per 10.000 inwoners. Ook is Brainport Eindhoven, net als Schiphol en de haven van Rotterdam door het Rijk aangewezen als één van de drie economische kerngebieden van Nederland.
Nepal
Grote broek
Rond 1800 was Nepal nét verenigd en bliezen ze meteen tamelijk hoog van de toren. Ze probeerden achtereenvolgens gebied te veroveren op China en op India. Dat mislukte, en uiteindelijk mochten ze van geluk spreken dat de Britten ze gedoogden als bufferstaat en niet koloniseerden.
Liever alle feitjes op een rij? Klik dan hier.

Vriend van de show 🎙

Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.

Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan 500 - we naderen Vaticaanstad!
Foto van hugo, max en leon in de studio

Luister op 👂

Je vindt onze podcast terug op onderstaande platformen
Google Podcast logo
Logo van podimoSpoitfy logo