Feitje genereren..
FEIT:
Slovenië
Gini in a bottle
Slovenië heeft de laagste Gini-coëfficiënt ter wereld. Dat betekent dat Slovenië 's werelds kleinste inkomensverschillen heeft.
Kenia
I'm flying hiiiiigh
De Rüppellsgier is de hoogst vliegende vogel ter wereld. Hij kan tot 11 kilometer hoogte vliegen: de kruishoogte van grote verkeersvliegtuigen. Door een bepaalde hemoglobine kan ie heel efficiënt zuurstof absorberen en dus makkelijker in ijlere lucht vliegen, waar het veel minder weerstand ondervindt en dus efficiënter kan vliegen.
Londen
Money, baby
De totale economie van Londen werd in 2022 geschat op zo'n 723 miljard dollar. Dat is meer dan het BBP van België. Het is in absolute zin ongeveer de 21e economie van de wereld en per hoofd van de bevolking zelfs de 9e.
Zimbabwe
White rule
Rhodesië, zoals Zimbabwe vroeger heette, hield langer een witte regering dan de meeste andere Britse koloniën in Afrika en trok daarom veel witte mensen aan uit omliggende landen. In de jaren '70 was bijna 10% van de bevolking wit. Inmiddels is dat nog maar 0,2%.
Verenigde Arabische Emiraten
Kamail
Kamelenraces zijn van oudsher populair in de Verenigde Arabische Emiraten. Jockeys moesten zo klein en licht mogelijk zijn, maar de wereld begon kinderarbeid toch een beetje gek te vinden. Daar hebben ze iets op gevonden: kamelen rijden nu met robotjockeys.
Niger
Kamelk
Toeareg zijn dol op kamelenmelk. Op reizen door de woestijn is het soms de enige voedingsbron. Maar in Europa is het een schaars goed. Er is maar één kamelenmelkerij die kamelenmelk mag verkopen in de Europese Unie. Het goede nieuws? Hij staat in Berlicum, Noord-Brabant.
Mumbai
Goede baai
De Portugezen vonden hier een goede baai en noemden het gebied daarom Bom Bahia. Dat verengelste later tot Bombay en verindiaaste recentelijk tot Mumbai.
Burundi
Burundrie
De Burundese grondwet van 2005 was progressief, duidelijk en werd een blauwdruk voor veel Afrikaanse landen. Helaas overtrad de Burundese president precies die grondwet later door toch voor drie termijnen te gaan terwijl er maar twee mogelijk waren. Hup, nieuw conflict.
Slowakije
Tot Slavisch gemaakt
De Slowaken zijn een West-Slavisch volk. Van het Slavische volk komt ook het woord slaaf.
Maleisië
Rubber
In de 19e eeuw was Manaus in Brazilië de mondiale rubberhoofdstad. Totdat de Brit Henry Wickham 70.000 zaden van de rubberboom Brazilië uitsmokkelde. Via Londen belandden de zaden in Maleisië, waar de rubberbomen het nog beter bleken te doen. Binnen no time viel het doek voor Braziliaans rubber en werd Maleisië de grootste producent ter wereld. Ze produceren het nog steeds: Maleisië is bijvoorbeeld de grootste condoomproducent ter wereld.
India
Voormalig enclavekampioen
Toen Brits Indië onafhankelijk werd, deden de autoriteiten hun uiterste best om zoveel mogelijk hindoes binnen de grenzen van India te laten vallen, en zoveel mogelijk moslims binnen de grenzen van Pakistan. Zo komt het dat er honderden enclaves ontstonden langs de grens tussen India en Oost-Pakistan, het huidige Bangladesh. In 2015 besloten de landen enclaves uit te ruilen, maar het is nog altijd een grens waar een kartelmes een puntje aan kan zuigen.
Afghanistan
Boeddha's van Bamyan
Afghanistan was ooit boeddhistisch, en in de 6e eeuw na christus werden bij Bamyan twee gigantische boeddhabeelden uitgehakt in een zandstenen klif: de boeddha's van Bamyan. Ze hebben eeuwenlande moslimoverheersing overleefd, tot de Taliban ze in 2001 kapotschoten. Het waren met 55 en 38 meter hoog de grootste staande boeddhabeelden ter wereld.
Ethiopië
Ethiopische kalender
Het Ethiopische kalenderjaar bestaat uit 12 maanden van 30 dagen en een 13e maand van 5 of 6 dagen. Op 10 of 11 september vieren ze nieuwjaarsdag en ze lopen 6 of 7 jaar achter op onze jaartelling.
Beijing
Beide-jing
Beijing is de eerste stad die zowel zomer- als winterspelen organiseerde.
Brazilië
Cristo Redentor
Het Christus Verlosserbeeld werd in 1931 gemaakt in Frankrijk en cadeau gedaan aan Brazilië. Het werd in 16 delen verscheept. Sounds familiar? Het vrijheidsbeeld in New York heeft een identieke ontstaansgeschiedenis. De berg in Rio de Janeiro waar het beeld op staat, ligt trouwens midden in een door de mens aangelegd regenwoud van 33 vierkante kilometer. Daarmee is het het grootste bos ter wereld dat middenin een stad ligt.
Zuid-Korea
Zandstuiven in Korea?
Elk jaar waait er zoveel zand vanaf de Gobi Woestijn in Mongolië (!) over naar Zuid Korea, dat ze daarvoor mondkapjes dragen omdat ze er te veel last van hebben.
Limburg
Noord-, West-, Zuid-, Oostenrijk
In Limburg ligt ons enige drielandenpunt. Het Europese land met de meeste drielandenpunten is Oostenrijk, met maar liefst negen stuks. Ze zullen vast niet op alle punten zo’n minipretparkje gemaakt hebben als wij.
Denemarken
Alsjelieft Denemarken
De Deense taal heeft geen woord voor 'alsjeblieft'.
Ecuador
Garnalen, in pyjama's
Ecuador is de grootste exporteur van bananen ter wereld en Ecuador is de grootste exporteur van garnalen ter wereld. Dat je dat weet.
Saint Kitts & Nevis
Kleine federatie
St. Kitts & Nevis is het kleinste land van het westelijk halfrond. En toch is het een federatie, gevormd door beide eilanden.
Noord-Holland
Catrijper Nok
Deze duin is de hoogste van Nederland. 55,4 meter! Alleen in Utrecht, Gelderland, Overijssel en Limburg liggen hogere natuurlijke punten.
Irak
Oliedinars
De olieprijs steeg tijdens de oliecrisis in de jaren '70 zo snel, dat de Iraakse inkomsten stegen van 600 miljoen dollar in 1972 naar 26,5 miljard dollar in 1980. Nu snap je ook waarom Saddam zo'n enorm sterk leger kon bouwen. En je snapt inmiddels ook wel waarom het westen altijd zoveel politieke interesse heeft gehad in Irak.
Myanmar
Wrong lane
Dictator Ne Win, zeer bijgelovig, bezocht een waarzegster die zei dat al het slechte van links kwam. Van de een op de andere dag ging Birma aan de rechterkant van de weg rijden.
Grenada
One China Policy the other way
In het kader van ‘stadium diplomacy’ kreeg Grenada een cricketstadion cadeau van China. Inauguratieceremonie, Chinese ambassadeur uitgenodigd. Band begint te spelen. Oeps, Taiwanees volkslied. Grote rel.
Papoea-Nieuw-Guinea
Hallo, nootje!
Pandamus is een van de 840 Papoease talen. Het is een verzonnen taal die alleen gesproken wordt, en mag worden, tijdens het rapen van nootjes. Het spreken van normale talen zou de oogst schaden.
Turkije
Voetbalgek Istanboel
De grootste voetbalclubs van Istanboel zijn: Galatasaray, traditioneel de club van de elite uit het Europese deel van de stad; Fenerbahçe, traditioneel de club van het volk uit het Aziatische deel; Beşiktaş, de volksclub uit het Europese deel, met een hele sterke linkse signatuur. Turkse supporters zijn heel fanatiek, maar die van Beşiktaş spannen de kroon. Ze zijn houder van het geluidsrecord op voetbaltribunes met 132 decibel.
Noord-Holland
Cruquiusgemaal
Het Cruquiusgemaal is een stoomgemaal dat medeverantwoordelijk is voor het droogpompen van de Haarlemmermeer. Het is de grootste stoommachine ter wereld en tegenwoordig een industrieel monument. Het is niet alleen technisch bijzonder, maar ook architectonisch heel fraai.
Belarus
Grote Vaderlandse Verschrikking
Belarus is het land dat per hoofd van de bevolking de meeste doden te betreuren had tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar liefst 25% van de bevolking stierf.
India
Scrum masters
In de eerste 100 jaar van de Britse East India Company, waarin het bedrijf zijn invloed over het Indisch subcontinent razendsnel verspreidde, werkten er gemiddeld maar 35 mensen op het kantoor van de Company. Imposante flexibele schil.
Costa Rica
Pacifisme
Costa Rica is het grootste land ter wereld zonder leger. Het land heeft een lange pacifistische traditie en bemiddelt vaak in conflicten in buurlanden.
Italië
Lekker op de trekker
Ferrucio Lamborghini bouwde oorspronkelijk tractors. De zaken gingen goed en hij kocht een Ferrari. Die moest echter in één jaar vier keer terug naar de fabriek vanwege problemen met de koppeling. Hij sprak Enzo Ferrari erop aan en die beet hem toe: "het probleem is niet de koppeling, het probleem is dat jij niet weet hoe je in een Ferrari moet rijden". En je weet zelf wat Lamborghini daarna is gaan doen.
Saint Lucia
Houten poot, ooglapje, papegaai
François le Clerc was de naam van de eerste kolonist van Saint Lucia. Hij was piraat. Verloor zijn been, kreeg een houten poot en wordt nu gezien als de eerste piraat waarop dat stereotype gebaseerd is.
Fiji
Nieuwe vlag
Fiji was al een jaar of drie bezig met een nieuwe vlag. Minder Verenigd Koninkrijk en meer Fiji. Het werd maar uitgesteld en uitgesteld, en tot overmaat van ramp won Fiji in 2016 Olympisch Goud op de Rugby Sevens. De vlag werd ineens weer populair, en Fiji heeft inmiddels afgezien van de plannen voor een nieuwe vlag.
Japan
Last man standing
Japan is tegenwoordig het enige land dat nog een keizer heeft.
Nieuw-Zeeland
Een achtste continent?
Zeelandia brak als brokstuk af van Pangea en ging daarna zijn eigen weg als continent. Het kwam miljoenen jaren geleden echter volledig onder water te staan en tegenwoordig bestaat het deel boven water alleen uit Nieuw-Zeeland en Nieuw-Caledonië. Maar het is wel een stuk continentale korst. Continent of geen continent?
Democratische Republiek Congo
Oppervlakte
Met de splitsing van Soedan ontstond er een vacature voor grootste land van Afrika. De Democratische Republiek Congo legt het daarin nét af tegen Algerije, die zijn één Bhutan groter.
Albanië
De paranoia van Hoxha
De Albanese dictator Enver Hoxha wantrouwde iedereen: eerst keerde hij zich af van het westen, maar later ook van communistische bondgenoten: eerst verbrak hij de banden met Joegoslavie, toen met de Sovjet-Unie en uiteindelijk ook met China. Dit maakte Albanië het meest geïsoleerde land van Europa. Uit angst voor zijn rivalen liet Hoxha 173.000 bunkers bouwen, het hele land ondertunnelen en gigantische anti-nucleaire schuilkelders bouwen.
Iran
Knabbel en babbel
In 2007 hebben Iraanse agenten 14 eekhoorns aangehouden voor spionage. Wat was er aan de hand? De eekhoorns zouden kleine audiorecorders en radiootjes dragen die gebruikt werden om te spioneren voor westerse geheime diensten. Ze werden getrapt toen ze dicht in de buurt van een fabriek kwamen waar uranium werd verrijkt.
VK: Noord-Ierland
Stroke City
De ‘stroke’ is het leesteken dat wij kennen als ‘slash’. Die komt handig van pas in de plaatsnaam Londonderry/Derry, omdat niet iedereen even groot fan is van het London-deel. Wel onhandig, dus ze noemen de stad vaak ‘Stroke City’.
VK: Noord-Ierland
George Best Quotes
George - de Vijfde Beatle - Best was een legendarische voetballer, binnen en buiten de lijnen. Een spraakmakende quote: “In 1969 stopte ik met vrouwen en alcohol. Het waren de slechtste 20 minuten van mijn leven.”
Panama
Honkballand
Panama is een van de sterkste honkballanden in de wereld. Geen enkel land in Midden-Amerika vaardigt meer spelers af aan de Major League Baseball.
Oostenrijk
Skikampioenen
Oostenrijk is één van de slechts drie landen met meer olympische medailles op de winterspelen dan op de zomerspelen. Noorwegen en Liechtenstein zijn de andere twee. Ruim de helft van de medailles wonnen ze met alpineskiën. Daarin zijn ze het best presterende land ter wereld.
Japan
Tsumaranai mono desu ga
Dit zeg je in Japan als je een cadeautje geeft en betekent: dit is een heel oninteressant voorwerp. Je bagatelliseert dus de waarde van je eigen cadeau, uit bescheidenheid en om de ander zich niet bezwaard te laten voelen. En zo zijn er nog talloze uitdrukkingen van beleefdheid te vinden in de Japanse taal.
Oman
Koloniale macht
Tot in de 19e eeuw was Oman een groot overzees rijk. De hoofdstad was toen niet Muscat, maar Stone Town, op het Afrikaanse eiland Zanzibar.
Istanbul
Zildjian
Avedis Zildjian probeerde goud te maken door andere metalen samen te smelten. Dat lukte niet, maar de goudkleurige schijf waar hij mee eindigde maakte wel een mooi geluid. Dat vond de Sultan ook, en dus begon hij in 1623 in Constantinopel die bekkens te produceren voor de militaire bands van het Ottomaanse Rijk. Inmiddels is Zildjian de oudste producent van muziekinstrumenten ter wereld, en de grootste producent van bekkens ter wereld.
Barbados
Pidgin
Een pidgintaal is het voorstadium van een creoolse taal: een gesimplificeerde versie van een verbindingstaal (bijv. Engels of Frans). Soms levert een pidgin ook weer terug aan de verbindingstaal zelf. De uitspraak "long time no see" is hier een voorbeeld van.
Sao Tomé en Principe
Sint Thomas
Sao Tomé en Principe waren onbewoond toen de Portugezen voet aan wal zetten. Men weet niet precies in welk jaar dat was, vermoedelijk rond 1470. Wat men wél precies weet is de dag waarop dat gebeurde: 21 december, de sterfdag van de apostel Sint Tomas. São Tomé dus.
Italië
Jaxy kijkt weer xylofoonfilmpjes op youtube
Omdat het Italiaanse alfabet is afgeleid van het Latijn, heeft het maar 21 letters. Ze missen de J, K, W, X en de Y.
Eilanden: Aruba
De grootste raffinaderij ter wereld
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de olieraffinaderij van Aruba de grootste ter wereld. Ze verwerkten voornamelijk olie uit Venezuela, die gebruikt werd voor Amerikaanse schepen en vliegtuigen. Daarom was deze plek ook een geliefd doelwit voor de U-Boten van Duitsland.
Guinee-Bissau
Mama Djombo
Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd richtten kinderen op een padvinderskamp de muziekgroep Super Mama Djombo op. De bandnaam is vernoemd naar een geest die onafhankelijkheidsstrijders zou beschermen. De band werd een symbool van de onafhankelijkheidsstrijd en mocht daarna vaak optreden bij officiële gelegenheden. En omdat de oprichters super jong waren, bestaat de band nog steeds. Ze krijgen er inmiddels ook jonge aanwas bij, dus they’re here to stay.
Parijs
Qui hoc legit insanus est
De Universiteit van Parijs was een van de eerste in Europa en staat in wat we nu kennen als Quartier Latin. Deze wijk dankt haar naam aan het feit dat er in de Middeleeuwen Latijn werd gesproken door studenten en docenten.
Grenada
La Concepción
Zo had Grenada eigenlijk moeten heten, als het aan 'ontdekker' Christoffel Columbus had gelegen. De Spanjaarden besloten anders en noemden het La Granada, naar de stad in Andalusië. Dat verfranste tot Le Grenade en de Britten maakten er tenslotte Grenada van.
Liechtenstein
Heilig Rooms overblijfseltje
Het Heilige Roomse Rijk van Karel de Grote was een lappendeken van 343 lapjes. Liechtenstein is het enige lapje dat overleefd heeft als zelfstandige staat. De rest is opgegaan in grotere landen.
Rio de Janeiro
Zonder kwantiteit geen kwaliteit
De twaalf sambascholen die bij het carnaval van Rio strijden om de eerste prijs, lopen vijf tot zes keer mee in de parade. Ze vaardigen daar gemiddeld 2.500 tot 4.000 crewleden bij af, met volgens het reglement minimaal 200 percussionisten.
Estland
Estonia Startup Nation
Geen land heeft zoveel startups per capita als Estland. De tafeltennistafels en hippe neon-logo's zullen goed verkopen daar.
Bahrein
Er is altijd die ene boom
Midden in de Bahreinse woestijn staat een raadselachtige boom die al ruim 400 jaar overleeft zonder zichtbare waterbron. De Shajarat al-Hayat (vrij vertaald: Boom des Levens) voedt zich waarschijnlijk via een diep wortelstelsel, maar niemand weet precies hoe. Daarom zeggen de locals dat dit de echte locatie van het Hof van Eden is. Uiteraard.
Vaticaanstad
Ambassades
Vaticaanstad is zo klein dat de ambassades van andere landen in Italië mogen staan. Dat maakt de Italiaanse ambassade voor Vaticaanstad de enige ambassade ter wereld die in eigen land staat.
Paraguay
Guaraniwoorden
Nooit gehoord van de taal Guaraní? Dat kan, maar ze hebben wel aardig wat woorden toegevoegd aan het Nederlands. Wat dacht je van de tapir? En via het Spaans en Portugees hebben we ook ananas, jaguar, tapioca en toekan aan ze te danken.
India
M,oe,il,ijk
In India zul je vaak grote getallen gebruiken. Die noteren ze als volgt: lakh (honderdduizend) schrijven ze als 1,00,000. Crore (miljoen) schrijven ze als 1,00,00,000.
Pakistan
Hoogover
De Karakoram Highway is dé vriendschapssnelweg tussen China en Pakistan. Hij steekt de grens over bij de Khunjerabpas, op 4693 meter hoogte: de hoogste grensovergang ter wereld. De ontwikkeling aan Pakistaanse zijde blijft wel een beetje achter, want op de grens gaat de weg over van zes banen in China, naar twee in Pakistan.
Armenië
Goed plannen
De grenzen tussen Armenië en Azerbaijan zijn gesloten. De grenzen tussen Armenië en Turkije zijn gesloten. Dat betekent dat je vanuit Armenië over land alleen naar Iran of Georgië kan. Maar via Georgië naar Rusland kan ook niet, want ook die grens is gesloten.
Kameroen
Duits, Brits en Frans Kameroen
Kameroen was een Duitse kolonie, maar werd na de eerste wereldoorlog deels Brits en deels Frans. Pas in de jaren '60 werd Kameroen weer herenigd. Sindsdien voert het een zeer gecentraliseerd bestuur om de regionale verschillen op te heffen.
Nauru
Aardig palmares
Gewichtheffer Marcus Stephen is de beste sporter die Nauru ooit heeft gehad. Hij is zevenvoudig gouden medaillewinnaar op de gemenebestspelen en wilde in 1992 naar de Olympische Spelen, maar toen had Nauru nog geen Olympisch comité. En dus deed hij toen maar mee namens Samoa. Vanaf 1996 kon hij uitkomen voor Nauru. Na zijn carrière werd hij in 2007 president van het land.
Oostenrijk
Marketing geeft je vleugels
Red Bull is een Oostenrijks/Thais bedrijf. Ze verkopen miljarden blikjes energiedrank per jaar en marketing is goed voor eenderde van de begroting.
Saint Lucia
Metroniem
Saint Lucia is het enige land ter wereld dat vernoemd is naar een vrouw. Samen met Ierland, vernoemd naar Éire. Maar da’s een godin.
El Salvador
Not even a bit coin
In 2021 werd El Salvador het eerste land ter wereld waar bitcoin een wettig betaalmiddel werd. In de jaren daarna daalde het aandeel van Salvadoranen dat bitcoin had van 25% tot 8%. Het werd simpelweg niet gebruikt. Wel riep El Salvador de toorn van het IMF over zich af, en inmiddels is het bitcoin-avontuur stopgezet. Gelukkig hebben ze de Centraal-Afrikaanse Republiek geïnspireerd, dat is nu het enige land met bitcoin als officiële valuta.
Oost-Timor
Oost-oost
De Indonesiërs noemen Oost-Timor vaak TimTim, wat staat voor Timor Timur. Timur is Maleis voor Oost. En jawel, ook Timor is van dat woord afgeleid. Oost-Timor betekent dus letterlijk Oost-oost.
Mauritius
Proeftuin van het kapitalisme
Na het afschaffen van de slavernij door de Britten, moesten ze iets anders bedenken en bedachten ze het idee van 'vrije' arbeidskrachten. Dus tussen 1834 en 1920 arriveerden bijna 700.000 Indiërs op Mauritius, in Aapravasi ghat. Zie hier de start van de contractarbeid.
Thailand
River Kwait
Ken je die brug over de River Kwai? Die gaat niet over de Kwai. Of tenminste, ging. Het was een foutje van de schrijver van het verfilmde boek. Dat vonden de toeristen stom. Toen heeft de Thaise overheid hun topografie aangepast en de rivier daadwerkelijk Kwai genoemd. Nu klopt het verhaaltje weer.
Jamaica
Roots
60% van de Jamaicanen heeft een van oorsprong Schotse achternaam, meer dan elke plek buiten Schotland. Er wonen zelfs meer Campbells in Jamaica dan in Schotland.
Laos
IJskoffie
IJskoffie is populair in Laos en over op straat te koop. Meestal in een plastic zak, met veel ijs en een rietje.
Niger
Veel broertjes en zusjes
Nergens ter wereld krijgt een vrouw gemiddeld zo veel kinderen als in Niger: 6,6 kinderen per vrouw. De mediane leeftijd is 15 jaar en dat maakt Niger zowel het land met de grootste natuurlijke bevolkingsgroei als het land met de jongste bevolking ter wereld. In Niger moet je trouwens 23 zijn om een auto te mogen besturen. Dat is dan weer de hoogste leeftijd ter wereld. Bijna niemand mag dus autorijden.
Polen
Pauze van Italiaanse pausen
De Poolse paus Johannes Paulus II was de eerste niet-Italiaanse paus sinds 1523. Maar het Vaticaan heeft de kosmopolitische smaak te pakken: daarna volgden een Duitser, een Argentijn, en nu een Amerikaan.
Libanon
Zwemmen in hummus lemon
De grootste portie hummus ooit werd gemaakt door Libanon. Precies 10.452 kilo, oftewel het aantal vierkante kilometers dat Libanon groot is.
Togo
Nana Benz
De vrouwen van Nana Benz begonnen klein, maar veroverden al snel de hele kledingindustrie in Togo. De kleurrijke kleding ('Wax Hollandais') vond gretig aftrek over de hele wereld, en de vrouwen werden steenrijk. Vandaar dat ze de Nana 'Benz' werden genoemd, naar de Mercedessen die ze zich konden veroorloven.
Ghana
Onschuldig handelspostje
Het kasteel van Elmina is het oudste Europese gebouw in sub-Sahara-Afrika dat nog bestaat. Het transformeerde van goudhandelpost tot het centrum van de transatlantische slavenhandel.
Suriname
Suriaspora
Eén op de drie mensen met een Surinaamse achtergrond woont niet in Suriname, maar in Nederland.
Nepal
Succes met je telefoonboek
Bijna alle leden van de Sherpa-bevolking dragen de achternaam Sherpa. Dit is ontstaan tijdens een volkstelling: de ambtenaren waren er niet van op de hoogte dat achternamen niet gebruikelijk zijn bij de Sherpa. Toen hebben ze bij achternaam maar gewoon overal Sherpa ingevuld. En voilà.
Uruguay
Het Zwitserland van Zuid-Amerika
In de jaren 1860 was Uruguay een populaire bestemming voor Zwitserse kolonisten. Hier stichtten ze verschillende kolonies. Zoals Colonia Suiza, Colonia Valdense en Nueva Helvecia. Die dorpjes hebben echte Zwitserse architectuur, er worden nog bierfeesten gehouden en ze hebben er hun eigen kaas "Queso Colonia".
Indonesië
Eilandstasi
Tijdens de vele ijstijden van de afgelopen paarhonderdduizend jaar, stond de zeespiegel zo laag dat het grootste deel van Indonesië gewoon aan Azië vast lag. Het was toen dus een landbrug in plaats van de archipel die het tussen de ijstijden door was en nu is.
Turkmenistan
Oneerlijke concurrentie
De Turkmenen zijn dol op tapijten. In 2001 maakten ze het grootste handgeweven tapijt ter wereld, met een oppervlakte van 301 m2. Dat klinkt heel groot, tot je hoort dat de Grote Moskee van Abu Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten ze een paar jaar later van de troon stootte, met een tapijt van 5.627 m2.
Zuid-Afrika
Nobelprijs
Frederik Willem de Klerk en Nelson Mandela kregen in 1993 samen de Nobelprijs voor de Vrede. De witte De Klerk van de nasionale party en de zwarte Mandela van het Afrikaans Nationaal Congres zetten zich samen in voor het beëindigen van de apartheid en legden het fundament voor een democratisch Zuid-Afrika.
Noorwegen
Nationale spaarpot
Noorwegen besteedt de winsten uit de olie- en gasindustrie niet aan megalomane bouwprojecten, maar stopt het in een soort nationale spaarpot. Momenteel zit er meer dan 1.000 miljard euro in dit investeringsfonds. Dat is ongeveer 200.000 euro per Noor. Het fonds belegt in allerlei bedrijven, behalve in bedrijven uit... Noorwegen zelf. Het fonds is namelijk bedoeld als reserve voor als de Noorse economie instort.
Westelijke Sahara
Sahrawische Eilanden
Ooit op Tenerife geweest en opgemerkt dat het beroemdste strand geen vulkanisch zwart zand heeft? Playa de las Teresitas bestaat voor een groot deel uit geïmporteerd Westelijk Saharaans zand. Dezelfde situatie vind je ook op Madeira en Mallorca. Overal inclusief demonstranten, vanwege de ingewikkelde politieke situatie.
Letland
Vrouwen in de meerderheid
Bijna alle landen waar vrouwen in de meerderheid zijn liggen in Oost-Europa. Letland is het meest extreme voorbeeld. Er worden meer mannen geboren dan vrouwen, maar vanaf levensjaar 39 zijn er meer vrouwen dan mannen. Er zijn 2,3 keer zoveel vrouwen van 70 dan mannen van 70.
Malawi
Meer meer in Malawi
Dankzij het Malawimeer bestaat een vijfde van Malawi’s grondgebied uit water. Dat is meer dan elk ander ‘landlocked’ land.
Oeganda
Een hoop ganda's
De soort Randstad van Oeganda is het oude koninkrijk Boeganda. Mensen heten Baganda en de bevolking spreekt Luganda. Komt de landsnaam toch weer niet helemaal uit de lucht vallen.
Chili
Sanhattan
Het financiële district van Santiago heet natuurlijk Sanhattan. De hoogste toren van Zuid-Amerika, de Gran Torre Santiago, staat daar.
Somalië
Omstreden
Bijna de hele grens tussen Ethiopië en Somalië is omstreden. Alleen de grens tussen Ethiopië en Somaliland is dat niet. Het de facto onafhankelijke Somaliland zelf is dan weer wel behoorlijk omstreden.
Caïro
Niet-geroofde kunst
Ondanks de roofzucht van Europese archeologen, heeft het Egyptisch Museum de meeste antieke Egyptische kunst van alle musea ter wereld. Het is ook het grootste museum van Afrika. En dan openen ze binnenkort in Gizeh ook nog eens het Groot Egyptisch Museum. Dat belooft wat.
Tonga
Dubbelganger
Als je goed kijkt, zie je nogal wat gelijkenissen tussen de Tongaanse vlag en het Rode Kruis. Ze hadden ooit dezelfde vlag, maar die heeft Tonga toch maar aangepast omdat het niet heel handig was.
Jamaica
Iron Lion Zion
Er woont een grote Jamaicaanse gemeenschap in Shashamane, Ethiopië. Het zijn rastafari die daad bij woord gevoegd hebben en zijn verkast naar hun heilige land.
Molukken
Ik vin goor
Op de Molukken wordt nog altijd volle bak kruidnagel verbouwd. Niet meer voor de export naar Holland, maar vrijwel geheel voor binnenlandse consumptie. Ze maken er namelijk kretek-sigaretten van.
Hongarije
Gekleineerd
Denk je dat Duitsland hard werd gestraft na de wereldoorlogen? Voor Hongarije waren de druiven pas echt zuur. Het verloor na de Eerste Wereldoorlog tweederde van zijn grondgebied en driekwart van zijn bevolking.
Hongarije
Hungary for success
Geen enkel ander land dat nooit de Olympische Spelen heeft georganiseerd, heeft méér olympische medailles gewonnen dan Hongarije. Sinds 2020 is het bovendien het land met het hoogste aantal gouden zomermedailles per hoofd van de bevolking (microstaten met minder dan 1 miljoen inwoners buiten beschouwing gelaten).
Uruguay
Waterig compromis
Over de Río de la Plata in het zuiden van Uruguay zijn geografen het het helemaal eens. Afhankelijk van de geograaf kan het worden beschouwd als een rivier, een estuarium, een golf of een marginale zee. Als het als een rivier wordt beschouwd, is het de breedste ter wereld, met een maximale breedte van 220 kilometer.
Qatar
Voetballand
Qatar heeft bepaald geen voetbaltraditie, maar heeft inmiddels toch wel naam gemaakt in de voetbalwereld. In de Qatarese competitie spekken talloze uitgebloeide topvoetballers hun pensioenpotje, Paris Saint Germain wordt met Qatarese miljoenen naar de top gestuwd en in 2022 organiseert het land tot afgrijzen van velen het WK voetbal. Maar het nationale team van Qatar zit ook aardig in de lift: in 2019 won het de Aziëcup, door onder andere af te rekenen met Zuid-Korea en Japan.
Saint Kitts & Nevis
Founding father
Alexander Hamilton, een van de founding fathers van de Verenigde Staten, werd geboren op Nevis. Hij viel op toen hij een goed essay schreef over een orkaan die het eiland trof en verdiende daarme een studiebeurs in New York.
Ethiopië
Moeder aller lavameren
In de Danakildepressie vind je de Erta Ale: een schildvulkaan en één van de vier vulkanen ter wereld met een permanent lavameer in de krater. Van die vier lavameren bestaat deze het langste.
Burkina Faso
Vaderland van de eerwaardige mensen
De landsnaam Burkina Faso is een mooie afspiegeling van de meertaligheid. De woorden Burkina en Faso komen namelijk uit verschillende talen. Burkina betekent ‘eerwaardige mensen’ in het Mooré, en Faso betekent ‘vaderland’ in het Dioula.
Liever alle feitjes op een rij? Klik dan hier.
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
Je vindt onze podcast terug op onderstaande platformen
