Feitje genereren..
FEIT:
Denemarken
Uitzendbureau
Viking is eigenlijk een beroep. Op viking gaan betekent zoveel als "gaan roven".
Seychellen
Adwaitya
Seychellenreuzenschildpadden zijn reusachtig: ze kunnen meer dan 300 kilo wegen en heel oud worden. Het bekendste exemplaar is Adwaitya. Hij werd rond 1750 gevangen op de Seychellen en cadeau gedaan aan een bestuurder in Brits-Indië. Adwaitya overleed pas in 2006, in een dierentuin in Calcutta. Hij is daarmee een van de oudste dieren ter wereld.
Senegal
Monument voor de Afrikaanse wedergeboorte
Op een heuvel in Dakar prijkt het 50 meter hoge bronzen monument voor de Afrikaanse wedergeboorte. Het werd gebouwd door Noord-Koreaanse arbeiders ter ere van 50 jaar onafhankelijkheid. Het beeld is niet onomstreden, want het kostte veel geld en toenmalig president Wade ziet het als zijn intellectueel eigendom en eist 35% van de entreegelden.
Mexico
Nahuatl
De belangrijkste inheemse taal in Mexico is Nahuatl, gesproken door de Nahua, dat zijn de afstammelingen van de Azteken. Jij kent ze van de volgende woorden: Tomatl, Ahuacatl, Xocolatl, Cyototl, Chilli en Ahuacamolli. Bedanktl!
Haïti
Vodou
Vodou was het geloof van de meeste tot slaaf gemaakten in Haïti. Toen de bevolking werd gekerstend, bleven de tot slaaf gemaakten stiekem vodou aanhangen, door hun geesteswezens, de Loa, te vermommen als katholieke heiligen. Vodou en het christendom zijn op die manier vermengd in Haïti. Een veel gehoorde uitspraak is: Haïti is 85% katholiek, 15% protestant en 100% vodou.
Overijssel
Het Venetië van het Noorden
In 2015 bracht Monopoly een internationaal bord uit, waarin twee vakjes waren gereserveerd voor inzendingen van fans. Iedereen ter wereld mocht op plekken stemmen voor de twee bruine vakjes in het begin. Resultaat: de ene was voor Madrid, de andere voor Giethoorn, omdat de lokale bevolking had ontdekt dat je op een computer onbeperkt kon stemmen.
Venezuela
Hoge pieken, diepe dalen
Het had de slogan van Venezuela kunnen zijn. Maar eigenlijk is het vooral van toepassing op de vele kabelbanen die er in dit land (en de hele regio) te vinden zijn. In Venezuela vind je zelfs de hoogste kabelbaan ter wereld, die gaat van 1500 meter naar 4765 meter hoogte in 40 minuutjes.
Micronesië
Nan Madol
De verlaten stad Nan Madol op het eiland Pohnpei wordt ook wel het Venetië van Oceanië genoemd. Het was de hoofdstad van een oud Micronesisch rijk en werd gebouwd op 98 kunstmatige eilandjes. Op het eiland zijn torens gebouwd van op elkaar gestapelde basaltblokken, waarvan het tot op de dag van vandaag een raadsel is hoe die er zijn gekomen.
Canada
Oh Dorpjesland
In 1535 vertelden twee inheemse jongeren de Franse ontdekkingsreiziger Jacques Cartier over de route naar Kanata. Ze verwezen eigenlijk naar het dorp Stadacona. Bij gebrek aan een andere naam gebruikte Cartier het woord "Canada" om niet alleen het dorp te beschrijven, maar het hele gebied.
Estland
Vikesten
De Esten waren een behoorlijk varend Vikingvolk. Saaremaa, voor de kust van Estland, is na Gotland de plek waar de meeste archeologische vondsten over vikingen zijn gedaan.
Noord-Brabant
Volkslied
Noord-Brabant is de enige provincie zonder officieel volkslied. De discussie om daar verandering in te brengen woedt al een tijdje hevig. ‘Brabant’ van Guus Meeuwis is bij velen favoriet. Bij ons ook.
Polen
Nee jij begon!
Hitler deed er in 1939 alles aan om te doen lijken alsof Polen Duitsland aanviel in plaats van andersom, door een reeks nepaanvallen te stagen. Het bekendste incident is het Gleiwitz-incident, waarbij de SS een Poolse inval in een Duits radiostation ensceneerde. Ze hesen een stel criminelen in Poolse uniformen en schoten die vervolgens overhoop, om zo de indruk te wekken dat het radiostation was aangevallen door het Poolse leger. Trapte de wereld niet in.
Guinee
Não!
President Touré van Guinee steunde als panafrikanist logischerwijs de onafhankelijkheidsbeweging in naburig Guinee-Bissau. Mocht ook wel een keertje zou je zeggen, in 1970. Maar daar dacht Portugal, de kolonisator van Guinee-Bissau, anders over. Ze vielen Guinee aan en drongen door tot in het presidentieel paleis. Touré kon ternauwernood ontsnappen.
Ethiopië
De afrekening
Dictator Haile Mengistu Mariam liet familieleden van geëxecuteerde landgenoten betalen voor de kogels van de executie. Brr.
Parijs
Parisii best oud
Parijs ontstond rond de 3e eeuw voor Christus, toen een Keltische stam, de Parisii, zich vestigde op het Île de la Cité. Een natuurlijk eiland in de Seine, dat we nu kennen als de plek waar de Notre-Dame staat.
Bangladesh
Vrouwelijke premiers
Sinds 1991 heeft Bangladesh op 3 mannelijke jaren na altijd vrouwelijke premiers gehad.
Oman
Gemiste kans
Er is een wintersportcomplex in Muscat voor de rijke tatas: Snow Oman. Dat had natuurlijk Snowman moeten heten.
Rusland
Pupniks
Naast alle andere records, hadden de Sovjets ook de primeur voor de terugkeer van levende wezens uit de ruimte. De twee hondjes Belka en Strelka kwamen via Spoetnik 5 terug op aarde. Strelka kreeg puppy’s. Eén van deze puppy’s werd door Nikita Chroesjtsjov cadeau gedaan aan Caroline Kennedy, de dochter van de Amerikaanse president John F. Kennedy. Die noemde de puppy sindsdien pupniks.
Ecuador
Verwarrend
Panamahoeden komen uit Ecuador. De meeste Peruaanse panfluitbands trouwens ook.
Utrecht
Paus Nederlandus de Enigus
Adriaan Floriszoon Boeyens is de enige Nederlandse paus in de geschiedenis. En dat in een behoorlijk rumoerige tijd vol schisma's (protestantisme), corruptie (Vaticaan) en vriendjespolitiek (Di Medici, Erasmus en Karel V). Ze zouden een serie over hem moeten maken.
Guatemala
Guatemaya's
De Maya's komen uit wat we nu kennen als Guatemala. Afkomstig uit Yucatán rond 2600 voor Christus, leefden ze rond 250 na Christus in het huidige zuiden van Mexico, Guatemala, het noorden van Belize en het westen van Honduras.
Ethiopië
Ethiopische orthodoxie
Als aanhanger van de Ethiopisch-orthodoxe kerk kun je maar beter een boekenwurm zijn. Geen enkele kerkgemeenschap heeft zoveel verschillende bijbelboeken: 83 maar liefst. Het is ook de zuidelijkste kerkgemeenschap ter wereld die stamt van vóór de Europese kolonisaties.
Kiribati
Kiritimati
Kiritimati wordt in Kiribati uitgesproken als ‘Kirismas’, verwijzend naar kerstavond 1777 toen James Cook langs het eiland voer. Het is ook het grootste atol ter wereld, maar dat komt vooral omdat het een vrij groot eiland is met daarin een klein meertje. Daar halen ze elders in de Pacific hun neus voor op.
Republiek Congo
Twin cities
Als we Rome-Vaticaanstad, Oost- en West-Jeruzalem en Noord- en Zuid-Nicosia even buiten beschouwing laten, dan zijn Kinshasa en Brazzaville de twee dichtst bij elkaar gelegen hoofdsteden ter wereld!
Noord-Macedonië
Macedown undah
Australië herbergt een opvallend grote Macedonische diaspora, zowel van Slavische als Griekse afkomst. In steden als Melbourne loopt dat wel eens uit de hand: twee groepen die aan de andere kant van de wereld zijn gaan wonen, maar daar doorgaan met ruziemaken over wie zich nou écht Macedoniër mag noemen. Macedonisch is trouwens ook de meest gesproken Oost-Europese taal in Australië.
Ethiopië
Ethiopisch schrift
Het Ethiopisch schrift werd ooit bedacht voor het Ge'ez, nu het alfabet van onder andere het Amhaars en het Tigrinya. Het is het enige inheemse schrift in sub Sahara Afrika. Elders arriveerde het Latijnse schrift, voordat men de lokale talen ging opschrijven.
Denemarken
Alsjelieft Denemarken
De Deense taal heeft geen woord voor 'alsjeblieft'.
Londen
The Empire Stadium
Het oude Wembley, misschien wel het beroemdste stadion, werd gebouwd in 1923 ter ere van de Wereldtentoonstelling die een eerbetoon was aan het machtige Britse Rijk met alle koloniën. Hij werd gebouwd op de plek waar daarvoor de Watkins Tower stond, Londens eigen versie van de Eiffeltoren. Die werd gebouwd om iets hoger te zijn dan de Parijse Eiffeltoren.
Noorwegen
Noorsen naamsen
Berg is de meest voorkomende Noorse achternaam die niet eindigt in -sen. Het is de 14e meest voorkomende achternaam in totaal. Uiteraard wordt de lijst aangevoerd door Hansen, Johansen, Olsen, Larsen en ga zo maar door.
Mumbai
Niet gewoon wonen
Het duurste woonhuis ter wereld staat in Mumbai, Antillia. Het is het huis van de Indiase miljardair Mukesh Ambani en zijn familie. Het telt 27 verdiepingen en beslaat meer dan 6.070 m2. Het heeft een garage voor 168 auto's, een balzaal, een bioscoop met 50 zitplaatsen, terrastuinen, een zwembad, een spa, een gezondheidscentrum, een tempel en een sneeuwkamer die sneeuwvlokken uit de muren blaast. De bouwkosten? Tussen de 1,2 en 2 miljard dollar.
VK: Engeland
Zij zorgen voor werk
National Health Service England is de grootste werkgever van het Verenigd Koninkrijk, met NHS Scotland op een goede tweede plaats en NHS Wales op de 6e plek. De NHS is zelfs de vijfde grootste werkgever ter wereld, met het Amerikaanse ministerie van Defensie en het Chinese Volksbevrijdingsleger, Walmart en McDonald’s voorop.
Nieuw-Zeeland
Saluut!
Toen Abel Tasman met zijn mannen de kust van Nieuw-Zeeland naderde, voeren de Maori's hem tegemoet. De Nederlanders leek het een goed idee om de Maori's te begroeten met saluutschoten, maar de Maori's dachten dat ze werden aangevallen en sloegen terug. Er vielen enkele doden en Abel Tasman besloot daarop om snel weg te varen, om nooit meer terug te keren.
Putting the Rica in Costa Rica
Het Osa-schiereiland is ongeveer "de biologisch meest intense plek op aarde" genoemd. Het propt 2,5% van de biodiversiteit van de planeet op slechts 0,001% van haar oppervlakte.
Nepal
Koud op de top zeker?
Record: Lakpa Tharke Sherpa stond ooit 3 minuten poedelnaakt op de top van de Mount Everest.
Ghana
Bomen zijn relax
Sinds september 2024 heeft Ghana er een wereldrecord bij. Op 2 september heeft Abdul Hakim Awal namelijk 24 uur en 21 minuten een boom geknuffeld.
Namibië
Kazungulandenpunt
Kazungula is qua landsgrenzen de grootste gemiste kans van onze tijd. Het had 150 meter gescheeld of hier had een vierlandenpunt gelegen. De grens van Botswana met Zambia is dus 150 meter lang, en Namibië en Zimbabwe grenzen dus net niet aan elkaar.
Noord-Brabant
Paard van Troje
Tijdens de Tachtigjarige Oorlog verzonnen de Staatse troepen een briljante list om Breda op de Spanjaarden te veroveren. Soldaten verstopten zich onderin een turfschip en kwamen hiermee ongemerkt de stad binnen. Eenmaal binnen overvielen ze de poortwachters en lieten ze de rest van het leger binnen.
New York City
Correlatie is geen causatie
Als je kijkt naar de ondergrond van Manhattan, dan valt op dat Lower en Midtown Manhattan zijn gebouwd op vast gesteente en de rest van Manhattan op zachter sediment. De wolkenkrabbers concentreren zich op de plekken met vast gesteente. Wij geografen hadden heel erg gehoopt dat er een causaal verband is tussen de hardheid van de ondergrond en de maximale bouwhoogte, maar helaas: het verband berust op toeval en is een hardnekkige mythe op hop-on-hop-off-bussen.
Ecuador
Garnalen, in pyjama's
Ecuador is de grootste exporteur van bananen ter wereld en Ecuador is de grootste exporteur van garnalen ter wereld. Dat je dat weet.
Puerto Rico
Rustaagh
Despacito is wel een recordbrekertje. Het reggaetonnummer stond 56 weken op nummer 1 in de Billboard Hot Latin Songs Chart, verbrak records voor de langste tijd op verschillende Billboard-hitlijsten, en werd de eerste video op YouTube die de mijlpalen van 3, 4, 5, 6 en 7 miljard views behaalde.
Tonga
Ik zal handhaven
Tonga werd als enige land in Oceanië nooit gekoloniseerd. Daardoor is het ook de enige overlevende inheemse monarchie in de regio.
Belarus
Radio-ecologisch hoogtepunt
Net over de grens in Oekraïne ligt de kerncentrale van Tsjernobyl. De meeste radioactieve neerslag kwam na de ramp neer in Belarus. En dus zijn grote delen van het zuiden van Belarus nog altijd verboden gebied, vanwege de straling. Het gebrek aan menselijke aanwezigheid doet de flora en fauna veel goed. Het radio-ecologisch reservaat Polesski is een van de bijzonderste stukjes natuur in Europa.
Baskenland
Basque only
Athletic Club de Bilbao heeft sinds jaar en dag een selectie die enkel bestaat uit Basken. De club is nog altijd even succesvol en is samen met FC Barcelona en Real Madrid de enige club die nog nooit degradeerde uit La Liga.
Mozambique
Ik wil VLEESCH!
Het Portugees dat ze in Mozambique spreken heeft een aantal interessante afwijkingen van het standaard-Portugees. Onze favoriet is die voor het woord ontbijt. In Portugal noemen ze dat café da mañha. In Mozambique zeggen ze mata-bicho. Letterlijk vertaald: dood het dier. Met andere woorden, flikker op met je koffietje in de ochtend, ik wil gewoon een dier slachten en vlees eten.
Londen
Diamonds are forever with the Brits
De Cullinan, de grootste diamant ooit gevonden, zit stevig verwerkt in de Britse kroonjuwelen. Net als de Koh-i-Noor, misschien wel de beroemdste diamant ter wereld. Die prijkt pontificaal voor op de Britse kroon.
Noord-Korea
Kim Jong-belegen
Kim Jong-Un werd door zijn vader onder een schuilnaam naar een school in Zwitserland gestuurd, en raakte daar verslaafd aan Emmentaler kaas. Hij probeerde na zijn aantreden een groep Noord-Koreaanse kaasmakers naar Frankrijk te sturen om daar te leren hoe ze dat soort kazen maken, maar hij kreeg nee te horen. Daarom importeert Noord-Korea nu maar jaarlijks grote hoeveelheden om Kim Jong-Un tevreden te houden.
Detroit
Ambassador Bridge
De Ambassador Bridge verbindt Detroit met Windsor, Canada. Deze brug, die privaat eigendom is, is goed voor 30% van de handel tussen de VS en Canada.
Brussel
Gendergelijkheid
Dat Manneken Pis eerder te veel aandacht krijgt dan te weinig, weten veel mensen. Maar wat minder mensen weten, is dat hij een paar honderd meter verderop ook een zusje heeft. Jeanneke Pis.
Saoedi-Arabië
Het Lege Bassin
Onder Saoedi-Arabië lag een ondergrondse watervoorraad waar je Lake Erie mee zou kunnen vullen. Het is in miljoenen jaren volgestroomd met regenwater dat er nu niet meer valt, maar binnen één menselijke generatie is zo’n beetje al het water eruit gehaald. Saoedi-Arabië onttrok de laatste decennia zo veel grondwater uit de aquifer dat ze op een gegeven moment exporteur waren van tarwe.
IJsland
Hákarl
De Groenlandse haai heeft een extreem trage stofwisseling in het koude water rond de noordpool, en is daardoor het langst levende gewervelde dier op aarde. Er zijn exemplaren aangetroffen van 512 jaar oud. Wat de Groenlandse haai niet heeft? Nieren. Daardoor kunnen ze afvalstoffen niet afscheiden, en slaan ze die op in hun lijf. De vis is daardoor te giftig om te eten, tenzij je 'm zoals de IJslanders begraaft, een tijdje laat rotten en daarna droogt. Het resultaat is een product dat zo erg naar ammoniak ruikt dat er tegenwoordig maar weinig restaurants zijn die het durven te serveren. De geur is zo onaangenaam, dat veel mensen simpelweg fysiek niet in staat zijn om de kokhalsreflex te weerstaan en de vis te proeven.
Overijssel
CDA-vesting
Overijssel is de enige provincie waar het CDA sinds zijn oprichting altijd de grootste is geworden bij Provinciale Statenverkiezingen. Tot 2023?
Malawi
Meer meer meer feitjes
Het Malawimeer is het vierde grootste zoetwatermeer ter wereld qua volume, het negende meer ter wereld qua oppervlakte en het zevende diepste meer van de wereld.
Sicilië
Ik heb het gevonden!
Op Sicilië werd de uitspraak gedaan die misschien te boek staat als de beroemdste quote die maar bestaat uit een woord: Eureka! “Ik heb het gevonden.” Archimedes deed deze uitspraak nadat zijn bad overliep doordat hij erin ging zitten. Het is maar waarvoor je als een totale gek poedelnaakt de straat op wilt rennen.
Qatar
Moderne architectuur
Veel culturele instellingen in Doha zijn gehuisvest in pareltjes van moderne achitectuur. De indrukwekkende nationale bibliotheek van Qatar is ontworpen door de Nederlandse architect Rem Koolhaas. Ook het nationaal museum en Islamitisch museum mogen er zijn. Deze pracht en praal heeft natuurlijk wel een enorme schaduwzijde, gelet op de erbarmelijke omstandigheden waarin de bouwvakkers moeten werken en leven.
Tonga
Hunga Tonga Bomba
Begin 2022 barstte de Hunga Tonga - Hunga Ha’apai uit, een onderwatervulkaan in Tonga. Het was de zwaarste vulkaanuitbarsting die ooit met moderne apparatuur werd gemeten. Hij gaf een aswolk van 58 kilometer hoog, 100 keer zo zwaar als de atoombom op Hiroshima. 7 uur later was er in Alaska een knal te horen door de kracht van deze vulkaan. Nog meer superlatieven? Luister gewoon de aflevering.
Henegouwen
Mijnosaurus
In 1878 werd in de steenkoolmijn van Bernissart, op 322 meter diepte, tientallen vrij volledige iguanodonskeletten ontdekt. Het is hiermee een van de rijkste dinosauriërvindplaatsen ter wereld.
Samoa
Tatauages
Het woord tatoeage komt van het Samoaanse tatau. Nergens in Polynesië is de tattoocultuur sterker dan op Samoa en Tonga.
Rome
Drie wegen leiden naar de Fontein
De Trevifontein dankt z’n naam aan de drie wegen die hier samenkwamen: tre vie. Het is niet alleen de grootste barokke fontein van Rome, maar ook een van de rijkste: volgens de legende gooi je één muntje om ooit terug te keren naar Rome, twee voor liefde en drie voor een huwelijk of scheiding. In 2016 belandde er een schamele 1,4 miljoen euro in het water.
Mumbai
Mumhattan
Bijna alle hoogbouw in India staat in Mumbai. Van de 84 gebouwen in India boven de 190 meter, staan er 80 in Mumbai. Oké, dat zegt ook wel veel over de rest van India.
Cyprus
Nooit de weg kwijt
Cyprus is samen met Kosovo het enige land dat de landsgrenzen afbeeldt op de vlag.
Westelijke Sahara
Lopendebandwerk
De fosfaatmijnen van Bou Craa liggen zo’n 90 kilometer landinwaarts. Om alle gedolven grondstoffen richting zee te krijgen, ligt daar de langste lopende band ter wereld.
Algerije
Het bloedbad van Parijs
De Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog had ook een bloedige Parijse episode. In 1961 gingen Algerijnen in Parijs massaal de straat op. De protesten werden bruut neergeslagen door de politie. Honderden demonstranten werden doodgeschoten en in de Seine gegooid. Ook de Fransen zelf waren de oorlog intussen helemaal beu. Bij een referendum stemde 78% van de Fransen vóór onafhankelijkheid van Algerije.
Denemarken
Hasj in Christiania
De Deense overheid vond dat er in vrijstaat Christiania, de zelfverklaarde onafhankelijke anarchistische enclave in Kopenhagen, iets te openlijk in softdrugs werd gehandeld. Als reactie daarop gooiden bewoners camouflagenetten over hun hasjkraampjes heen.
Noorwegen
Trollen
Ga je trollen zoeken in Scandinavië? Zoek ze dan 's nachts. Overdag veranderen ze in een steen.
Republiek Congo
Congocataract
Na Brazzaville is het voor de Congorivier nog 350 kilometer naar zee. Daarin moet de rivier wel nog even 270 meter dalen. Ter vergelijking: de Rijn hoeft in de laatste 350 kilometer nog maar 30 meter naar beneden. Hier moet het dus tien keer zo steil naar beneden als bij de Rijn, met twintig keer zoveel water. Dit leidt tot een serie enorme stroomversnellingen: dit zijn de watervallen met het hoogste debiet ter wereld. De enorme erosie op deze plek maakt de Congorivier de diepste ter wereld: tot 220 meter diep.
Noorwegen
Respekt for Grandiosa
Noren zijn dol op pizza. Nergens ter wereld wordt per hoofd van de bevolking meer pizza gegeten dan in Noorwegen. Vooral de diepvriespizza's van Grandiosa zijn populair en hebben een soort cultstatus verworven. De marketingafdeling van hun nationale guilty pleasure doet goede zaken, reclamejingles scoorden meerdere nummer 1-hits. Zoek maar eens op 'Respekt for Grandiosa'.
Servië
Можете да прочитате овај?
Servisch wordt zowel in het Latijnse als in het Cyrillische alfabet geschreven. Servisch is hiermee een zeldzaam voorbeeld van "Synchrone digrafie": het naast elkaar bestaan van twee of meer schrijfsystemen voor dezelfde taal.
Bonaire
Papiamentou
Papiaments kan op twee manieren worden gespeld: op Aruba hanteren ze het papiamentó, en op Bonaire en Curacao het papiamentú. De variant op Bonaire en Curacao leest makkelijker weg, want die is heel fonetisch gespeld.
Pakistan
Niet nog een twistpunt, aub!
India is vernoemd naar de Indus, maar die rivier ligt zo’n beetje volledig in Pakistan. Laat ze hier alsjeblieft niet ook nog ruzie over gaan maken.
Bahama's
Bronzen rif
Het Andros Barrièrerif is het op twee na grootste barrièrerif ter wereld, na het Grote Barrièrerif en het Barrièrerif van Belize.
VK: Noord-Ierland
Troubles
Ieren zijn dol op eufemismen. Het bloedige conflict tussen katholieken en protestanten in de tweede helft van de 20e eeuw kostte 3.500 mensen het leven, maar wordt aangeduid als The Troubles.
Nepal
Kapsalon
In Nepal is de kapsalon mateloos populair. Door Nederlandse toeristen geïntroduceerd in de culinaire scene van Kathmandu, en nu te vinden op menig menukaart.
Kirgizië
Bride kidnapping
Een tamelijk wijdverspreid gebruik in Kirgizië is het kidnappen van je toekomstige bruid. Dat is soms een gezamenlijk plan van een verliefd stel, om de vrouw te onttrekken aan haar ouderlijk gezag. Helaas is er in veel andere gevallen sprake van dwang en verkrachting van minderjarige meisjes door de man.
Venezuela
Klein Venetië
Christoffel Columbus kwam als eerste Europeaan in 1498 aan in het huidige Venezuela. Maar hij noemde het land niet zo. Dat was namelijk de Italiaanse ontdekkingsreiziger Amerigo Vespucci. Hij noemde het gebied naar Venetië nadat hij de plaatselijke huizen op palen boven het water had gezien. Venezuela betekent klein Venetië.
Rome
De Grote Afwezige
Dacht je dat Rome qua kunst en cultuur voor Italië is wat Moskou voor Rusland is, of Londen voor het VK? Mis! Rome was de afgelopen eeuwen helemaal niet zo’n grote en belangrijke stad, en veel van de beroemdste kunstenaars en artiesten komen uit andere delen van Italië. Behalve natuurlijk Eros.
Micronesië
Radiostation aller landen verenigt u
De officiële landextensie van de Federated States of Micronesia is .fm - uiteraard zeer geliefd bij radiostations wereldwijd en zorgt voor een kleine doch stabiele inkomst voor de eilandjes.
India
Voormalig enclavekampioen
Toen Brits Indië onafhankelijk werd, deden de autoriteiten hun uiterste best om zoveel mogelijk hindoes binnen de grenzen van India te laten vallen, en zoveel mogelijk moslims binnen de grenzen van Pakistan. Zo komt het dat er honderden enclaves ontstonden langs de grens tussen India en Oost-Pakistan, het huidige Bangladesh. In 2015 besloten de landen enclaves uit te ruilen, maar het is nog altijd een grens waar een kartelmes een puntje aan kan zuigen.
Vanuatu
Beter wel geplastificeerd
Vanuatu is de plek waar je ‘s werelds enige onderwaterpostkantoor vindt. ‘Om hun relatie met het water te benadrukken.'
Noord-Korea
Dood of de gladiolen
Noord-Korea is de meest gemilitariseerde samenleving ter wereld. De dienstplicht duurt 10 jaar. Op elk moment van het jaar dient een derde van de hele bevolking in het leger.
Jamaica
One Love
Jamaica won 88 Olympische medailles. Wielrenner David Weller is de enige medaillewinnaar buiten de atletiek. Shoutout naar hem.
Mongolië
Klimaatactivist
Tijdens de veroveringen van het Mongoolse rijk vielen 40 miljoen slachtoffers. De ontvolking leidde tot herbebossing van enorme stukken landbouwgrond. De Mongolen onttrokken daarmee indirect 700 miljoen ton co2 aan de atmosfeer.
Rwanda
Rara politiepet
Coltan was lange tijd het grootste exportproduct van Rwanda. Maar coltan komt vrijwel niet voor in de grond in Rwanda. Hoe kan dit? De buurman, DR. Congo, bezit zo'n 70% van de wereldreserves. Volgens VN-onderzoek wordt het erts grootschalig vanuit Congo naar Rwanda gesmokkeld.
Andorra
Waarom besta jij, überhaupt?
Andorra is het laatst overgebleven stukje bufferzone tussen het Frankische rijk en het Iberisch Schiereiland. Ooit ingesteld door Karle de Grote, omdat-ie bang was voor de oprukkende Moren.
Los Angeles
The LA Irony
De Lakers zijn misschien wel het bekendste basketbalteam van de wereld. Ze begonnen als de Detroit Gems, werden daarna de Minneapolis Lakers (vernoemd naar de 10.000 meren aldaar) en verhuisden in 1960 naar LA voor de big moneys. Resultaat: een basketbalteam met een naam die verwijst naar water, in een stad die er chronisch tekort aan heeft.
Irak
Oliedinars
De olieprijs steeg tijdens de oliecrisis in de jaren '70 zo snel, dat de Iraakse inkomsten stegen van 600 miljoen dollar in 1972 naar 26,5 miljard dollar in 1980. Nu snap je ook waarom Saddam zo'n enorm sterk leger kon bouwen. En je snapt inmiddels ook wel waarom het westen altijd zoveel politieke interesse heeft gehad in Irak.
Estland
Samen tegen de Russen
Het pro-Europese Estland, ooit Sovjetstaat, is het land dat per hoofd van de bevolking de meeste hulp heeft gegeven aan Oekraïne.
San Marino
San Marminio
San Marino is het 5e kleinste land ter wereld. Het is na Vaticaanstad en Monaco de kleinste onafhankelijke staat van Europa en na Nauru de kleinste republiek ter wereld.
Australië
Internationale studenten in Australië
Australië telt zo'n 875.000 internationale studenten. 1 op de 28 mensen in Australië is dus internationale student. Eenderde daarvan komt uit China. Dat betekent dat 1 op de 5000 Chinezen momenteel in Australië studeert.
Rusland
Niet alleen Joeri
De Sovjets hadden ook de eerste satelliet in een baan om de aarde, de Spoetnik 1 in 1957. Het eerste levende wezen in de ruimte, hond Laika, de eerste vrouw in de ruimte, Valentina Tereshkova, de eerste ruimtewandeling, de eerste onbemande landing op de maan, het eerste ruimtestation en de eerste koppeling van ruimtevaartuigen.
Bangladesh
Mini Bangladesh
Geen tijd om heel Bangladesh te bekijken? Geen probleem, ga dan naar Mini Bangladesh. Dat is een soort Madurodam, waar de belangrijkste gebouwen van het land zijn te bekijken.
Belarus
Oerbos
Belarus deelt met Polen het laatste grote oerbos van Europa. Het is de habitat van de Europese Bizon, ofwel de Wisent. Dat is het grootste landdier van Europa. Tot drie meter lang en duizend kilo schoon aan de haak.
Papoea-Nieuw-Guinea
Carl Emil Pettersson
Deze Zweedse zeeman leed schipbreuk en spoelde aan op het eiland Tabar, ten noorden van Nieuw-Guinea. Daar woonde een stam die kannibalistisch zou zijn. Maar Pettersson werd niet opgegeten, sterker nog: hij trouwde met de dochter van de koning en werd later zelf koning van het eiland. Voor Astrid Lindgren werd Petterson de voornaamste inspiratie voor de vader van Pippi Langkous.
Niger
Veel broertjes en zusjes
Nergens ter wereld krijgt een vrouw gemiddeld zo veel kinderen als in Niger: 6,6 kinderen per vrouw. De mediane leeftijd is 15 jaar en dat maakt Niger zowel het land met de grootste natuurlijke bevolkingsgroei als het land met de jongste bevolking ter wereld. In Niger moet je trouwens 23 zijn om een auto te mogen besturen. Dat is dan weer de hoogste leeftijd ter wereld. Bijna niemand mag dus autorijden.
eSwatini
Net geen doorbraak
Het toenmalige Swaziland en Zuid-Afrika hadden in 1982 bijna een deal: Swaziland zou een stuk land van Zuid-Afrika krijgen waarmee Swaziland toegang zou krijgen tot de kust. Het apartheidsregime van Zuid-Afrika wilde het land met liefde weggeven, omdat er bijna alleen maar zwarte Zuid-Afrikanen wonen en ze met deze donatie hun land etnisch ‘witter’ zouden maken. Het is op het nippertje niet doorgegaan.
Argentinië
Steakhouses genoeg
De Argentijnen houden van vlees. De gemiddelde Argentijn at in 2021 meer dan 115 kilo vlees in een jaar. In vergelijking, in Nederland en België eten we jaarlijks per persoon zo'n 65 kilo vlees. Toch is 12% van de Argentijnen vegetariër.
Baskenland
Bilbaopleving
Na de industriële ineenstorting zag het er slecht uit voor Bilbao, maar een van de meest succesvolle stedelijke reorganisaties van de wereld zorgt ervoor dat het nu een van de meest welvarende regio's van Spanje is én een van de meest toeristische plekken van Europa.
Mexico
Megaco
Toen Mexico in 1821 onafhankelijk werd, was het nog ruim twee keer zo groot als nu. Het besloeg grote delen van de huidige Verenigde Staten en bijna heel Centraal-Amerika.
Griekenland
Marathon
De marathon was nooit een onderdeel op de klassieke Olympische Spelen.
Antwerpen
Novum phaenomenon
In Antwerpen zag de eerste atlas ter wereld het levenslicht. Theatrum Orbis Terrarum - het Wereldtoneel. Van de hand van Abraham Ortelius.
Guinee
Zeg Guinee tegen buitenlandse muziek
Bij de onafhankelijkheid riep de president een cultuur van 'authenticité' uit. Dat was volledig Afrocentrisch en riep op tot 'een zelfbewustzijn van voorouderlijke waarden'. Onder de noemer authenticité werden de muzikanten van Guinee aangemoedigd om de muzikale folklore van hun regio's te onderzoeken en die van de Franse kolonisten te verwerpen.
Liever alle feitjes op een rij? Klik dan hier.
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
Je vindt onze podcast terug op onderstaande platformen
