Feitje genereren..
FEIT:
Marshalleilanden
Haaienspeeltuin
Op de Marshalleilanden vind je het grootste beschermde gebied voor haaien ter wereld. Het is 2 miljoen vierkante kilometer. Dat is ongeveer zo groot als Mexico.
Algerije
Het bloedbad van Parijs
De Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog had ook een bloedige Parijse episode. In 1961 gingen Algerijnen in Parijs massaal de straat op. De protesten werden bruut neergeslagen door de politie. Honderden demonstranten werden doodgeschoten en in de Seine gegooid. Ook de Fransen zelf waren de oorlog intussen helemaal beu. Bij een referendum stemde 78% van de Fransen vóór onafhankelijkheid van Algerije.
Denemarken
Vi er mestrene!
De enige Deense restaurants op de lijst van 's werelds 50 beste restaurants staan 1 & 2:
1. Noma (Kopenhagen)
2. Geranium (Kopenhagen)
VK: Wales
Schaapjes op het natte
Wales is geen land, maar zou anders toetreden tot het illustere rijtje van landen die meer schapen hebben dan mensen: ratio 3 - 1. Je bevindt je dan in gezelschap van Australië, Mongolië en koploper Nieuw-Zeeland (ratio 7,7 - 1). Jammer ook dat de Falklandeilanden geen onafhankelijk land zijn, die hebben zo’n 200 schapen per inwoner.
Myanmar
Make up your Myanmind
De hoofdstad van Myanmar is in de geschiedenis tot nu toe 31 keer verwisseld.
Sri Lanka
De religieuze wereld in het klein
In Sri Lanka is bijna driekwart boeddhist, en de rest wordt bijna evenredig gevuld door het hindoeïsme, de islam en het christendom. Dat maakt Sri Lanka een van de meest religieus diverse landen ter wereld.
Roemenië
Leeuwendaalder
Roemenen betalen met de leu. Leeuw, letterlijk vertaald. De munteenheid is net als de Bulgaarse lev vernoemd naar de Nederlandse leeuwendaalder, die ook in het gebied circuleerde.
Irak
Metropool Bagdad
Rond het jaar 1000 na Christus was Bagdad verreweg de grootste stad ter wereld. Naar verwachting keert Bagdad in 2100 terug in de top 10 van wereldsteden. Ze verwachten dan 35 miljoen inwoners te hebben.
Filipijnen
Subtiele oorlogsverklaring?
De Verenigde Staten moesten een keer diep door het stof toen ze de Filipijnse vlag per ongeluk op z'n kop hadden gehangen tijdens een staatsbezoek in New York. Op de Filipijnen hangen ze hun eigen vlag namelijk alleen op z'n kop op het moment dat ze in staat van oorlog verkeren.
Noorwegen
Mag het licht uit?
Ga je in Noorwegen naar de bioscoop, dan heb je de keuze tussen een film in het donker of een film in het licht. Bij de voorstellingen met lampen aan zit de hele zaal gezellig te breien tijdens de film.
Cyprus
Nooit de weg kwijt
Cyprus is samen met Kosovo het enige land dat de landsgrenzen afbeeldt op de vlag.
Kirgizië
What's in a name
In veel Turkse talen betekent Kyrg veertig, Yz stam, en Stan land. Land van de veertig stammen dus.
VK: Schotland
Highwaters
In de Schotse Hooglanden vinden we ook de hoogste waterval van het Verenigd Koninkrijk: 200 meter hoog, daarmee is het ongeveer vier keer hoger dan de Niagara-watervallen.
Suriname
Fight for your rights
Verschillende marron-gemeenschappen in Suriname tekenden vredesverdragen met koloniaal Nederland. Hierdoor kregen ze een vrijgevochten status en konden ze in hun gemeenschappen blijven leven. Zulke verdragen bestonden verder alleen op Jamaica.
Eilanden: Aruba
One Heavy Island
Sinds de crisis in Venezuela is de aanvoer van goedkoop vers fruit en groente stil komen te liggen. Versproducten moeten nu uit Nederland en de VS komen, en zijn op Aruba drie keer zo duur als in Nederlandse supermarkten. Dus vallen weer Arubanen terug op junkfood, dat goedkoper is, en goed vertegenwoordigt: we telden vijf Wendy’s, drie McDonald’s, twee Pizza Hut(ten), vijf KFC’s, drie Burger Kings, twee Taco Bells, vijf Dunkin’ Donuts, tientallen lokale (afhaal)restaurants en foodtrucks die veelal gefrituurde snacks verkopen. Gevolg? 80% van de volwassenen heeft overgewicht, en de helft van de kinderen onder de 10 is ook te zwaar.
Roemenië
Hans en Beertje
Bruine beren zijn heel slim. Ze kunnen plannen maken, problemen oplossen en nog mooier: ze kunnen hun eigen voetsporen uitwissen, bijvoorbeeld om niet gevonden te worden door jagers.
Moldavië
Het Nijmegen van Europa
In Moldavië stonden al steden met duizenden huizen toen Rome nog in de kinderschoenen stond. De Cucuteni–Trypillia-cultuur was 7.000 jaar geleden al bezig met stadsplanning.
Guinee-Bissau
Mama Djombo
Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd richtten kinderen op een padvinderskamp de muziekgroep Super Mama Djombo op. De bandnaam is vernoemd naar een geest die onafhankelijkheidsstrijders zou beschermen. De band werd een symbool van de onafhankelijkheidsstrijd en mocht daarna vaak optreden bij officiële gelegenheden. En omdat de oprichters super jong waren, bestaat de band nog steeds. Ze krijgen er inmiddels ook jonge aanwas bij, dus they’re here to stay.
Polen
Electorale monarchie
In het Pools-Litouwse gemenebest ging de troon niet automatisch over op de oudste zoon of dochter. In plaats daarvan koos de adel een nieuwe koning, die wel of geen familie van de vorige koning kon zijn. Het gemenebest was daarmee een zeldzaam voorbeeld van een electorale monarchie. Normale mensen noemen zoiets een republiek.
Somalië
$omali€
Ongeveer 85% van de Somaliërs maakt gebruik van mobiel geld. En ze hebben de ambitie uitgesproken om het eerste cashloze land van de wereld te worden.
Molukken
Handjes knijpen
Zonder Molukse diaspora geen voetbalsucces. Namens als Denny Landzaat, Simon Tahamata, Giovanni van Bronckhorst, Tijani Reijnders en natuurlijk Bart Latuheru hebben hun roots hier.
Los Angeles
Competitieve buren
Door de gekke gemeentekaart van Los Angeles grenst de haven van LA aan de haven van Long Beach. Ze delen dezelfde baai, maar ze zijn twee verschillende havens.
Groenland
McWhale
Er zijn geen fastfoodketens op Groenland.
Saint Lucia
Nobeldichtheid
Saint Lucia heeft ondanks haar kleine bevolkingsomvang twee Nobelprijswinnaars voortgebracht. Daarmee zijn ze het land met de meeste Nobelprijswinnaars per hoofd van de bevolking. Bovendien heeft Saint Lucia in 1992 met Derek Walcott de enige Nobelprijswinnaar voor Literatuur in de Cariben voortgebracht.
Slowakije
Slovensko
De verwarring met Slovenië is hardnekkig. Helemaal omdat Slowakije in het Slowaaks wordt aangeduid als Slovensko. De vlag is ook nog eens bijna identiek. Niet verwonderlijk dus dat Sloveense en Slowaakse ambassades regelmatig afspreken om post uit te wisselen.
Londen
Groenden
47% procent van Londen bestaat uit groene ruimte. Ze zeggen zelf dat ze de op twee na groenste hoofdstad ter wereld zijn. De grootste natuurgebieden in Londen zijn de parken. Er zijn 8 zogeheten "Royal Parks". Dit land werd ooit door de koninklijke familie gebruikt voor recreatie, voornamelijk jacht.
Bhutan
Het kan verkeren
Bhutan is met een gemiddelde hoogte van 3.280 meter het hoogstgelegen land ter wereld. Wel ironisch voor een land dat ooit op de zeebodem lag.
Sao Tomé en Principe
Tweehalfrondenpunt
Ilhéu das Rolas is een klein eiland ten zuiden van Sao Tomé en ligt precies op de evenaar. Daarom bouwden ze het monument "Marco do Equador", dat de exacte locatie van de evenaar markeert en bezoekers de kans biedt om op beide halfronden tegelijk te staan. Klein beetje een tourist trap, soort Drielandenpunt gone tropical.
Nieuw-Zeeland
Biscuit Tin Democracy
In Nieuw-Zeeland kun je een wetsvoorstel indienen door een plastic fiche met de titel van die wet in een oude koekjestrommel te stoppen. Is er tijd over in het parlement, dan graait iemand er één uit en dát voorstel wordt behandeld. Klinkt kneuterig, maar zo zijn onder andere het homohuwelijk (2015) en euthanasie (2021) gelegaliseerd.
Vaticaanstad
Vaticaanlaan
De lange boulevard die vanaf de Tiber naar Vaticaanstad loopt, was er niet altijd. Er is een hele woonwijk voor gesloopt. Door Benito Mussolini.
Cyprus
Aes cyprium
Op Cyprus groeien veel cypressen. Zijn die twee misschien naar elkaar vernoemd? Nee, helaas. Wat wél naar Cyprus is vernoemd, is koper. Het is afgeleid van het Latijnse aes cyprium: erts van Cyprus.
Marshalleilanden
Nucleaire niche
De Marshalleilanden bedienen een hele kleine niche in de toeristenbranche: nucleair duiktoerisme. Je kunt duiken naar wrakken van schepen die zijn gebruikt bij de atoomproeven op de eilanden.
Luxemburg
Financiële lifehack (niet doorvertellen)
De provincie Luxemburg staat qua rijkdom in de middenmoot van de Belgische provincies, maar van de tien rijkste gemeenten van België liggen er zes in Luxemburg. Zou het iets te maken hebben met hun buurland Luxemburg?
Andorra
1000 jaar vrede
Andorra kent al duizend jaar vrede, maar volgens een prachtig (niet factchecken) verhaal vergaten ze na hun puur symbolische oorlogsverklaring aan Duitsland in 1914 om vrede te sluiten, waardoor ze juridisch nog tot 1957 in oorlog waren met Duitsland.
Libië
Aandeelhouder in de selectie
Al-Saadi al-Qadhafi, zoon van, was aandeelhouder van Juventus en haalde zo de Italiaanse supercup naar Tripoli. Hij kon zelf ook een aardig balletje trappen. Maar het was vooral zijn bankrekening die hem een contract opleverde bij Perugia, Udinese en Sampdoria. In totaal kwam hij maar 25 minuten uit voor die drie clubs, en hij werd ook nog eens geschorst voor het gebruik van doping. Maar de clubs konden aardige sommetjes Libische oliedinars tegemoet zien.
Oostenrijk
Het waren twee fantastische dagen
Arthur Seyss-Inquart is met twee dagen de kortst dienende Bondskanselier die Oostenrijk ooit heeft gehad. De nationaalsocialist realiseerde direct na zijn aantreden in 1938 de Anschluss, waarna zijn functie kwam te vervallen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij Rijkscommissaris van het bezette Nederland.
Pakistan
K2
Niet Vlaamse Karen en Kristel, maar de Brit Thomas Montgomerie gaf alle hoge toppen van de Karakoram hun beroemde namen: K1 t/m K10. De K2 was zó hoog en lag zo geïsoleerd, dat maar weinig locals de berg kenden. Daarom is de K2 nooit hernoemd tot de ingeburgerde lokale naam, zoals de andere 9 K’s.
Equatoriaal-Guinea
BNP op wielen
De zoon van president Obiang is in Zwitserland en Frankrijk veroordeeld voor corruptie. Hierbij werd zijn autocollectie in beslag genomen, bestaande uit 25 supercars ter waarde van 25 miljoen euro. Er zaten zelfs Lamborghini’s bij waar er maar negen van zijn gemaakt.
Taiwan
Doorgeefeiland
Na de eerste Chinees-Japanse oorlog werd Taiwan onderdeel van het Japanse keizerrijk. De bevolking van Taiwan was woedend. Het duurde 7 jaar voordat de Japanners controle hadden over de boze bevolking. Bij die strijd stierven evenveel mensen als tijdens de hele Chinees-Japanse oorlog zelf. Maar vervolgens maakten de Japanners van Taiwan zo'n voorbeeldkolonie dat de bevolking boos was dat ze na de tweede Chinees-Japanse oorlog weer Chinees werden.
Ivoorkust
Winnaar van de geografie
Ivoorkust heeft geen natuurlijke beschutte havens langs de kustlijn. Daarom konden er lange tijd geen Europese permanente handelsposten gevestigd worden. Daarom was er ook, helemaal vergeleken met de buurlanden, relatief weinig slavenhandel.
Oostenrijk
Bijzondere bondjes
Ook in Oostenrijk was in de jaren '20 en '30 een extreemrechts geluid te horen. Maar de aanhangers van de Oostenrijkse Heimatsblock waren geen nationaalsocialisten, maar Austrofascisten. Zij en de andere Oostenrijkse partijen moesten niks hebben van Adolf Hitler, die hintte op een Anschluss. De Oostenrijkse NSDAP werd zelfs verboden, en de Oostenrijkers zochten steun bij Benito Mussolini om zich te beschermen tegen Adolf Hitler. Denk voortaan dus nog even twee keer na voordat je heel extreemrechts over één kam scheert.
Chili
Chili's vorm
Dacht je dat Chili het langste land ter wereld was, van noord naar zuid? Helaas. Brazilië is nét ietsje langer. Chili is wel het minst ronde land ter wereld, en als klap op de vuurpijl heeft het land de vorm van een chilipeper. En nee, da’s niet de reden dat die dingen zo heten.
Los Angeles
Zouden ze nu een moord voor doen
In de eerste decennia van de vorige eeuw had Los Angeles het grootste elektrische tramnetwerk ter wereld. Eerst kwamen de stationnetjes, toen de stadjes. Op het hoogtepunt reden er tegelijkertijd 10.000 trams per dag. In 1961 zou de laatste rijden, volledig geslachtofferd ten behoeve van de auto. Nog iets waar ze spijt van hebben: het afbreken van een verhoogd aangelegde fietssnelweg, begin 20e eeuw. De eerste fietssnelweg ter wereld.
Bhutan
Opzouten in naam van Boeddha
In de jaren ‘80 begon het Bhutanese One Nation, One People-beleid. Gevolg: ze kickten alle Nepali eruit, zo’n 40% van de bevolking. Het maakte Bhutan tot een van de landen met de grootste uitgaande vluchtelingenratio ter wereld. Maar de wereld vindt Bhutan nog steeds schattig.
Groningen
Ei niet bellen
In Groningen zijn ze gemeengoed, maar in de rest van het land zie je ze zelden: de eierbal. Je kunt Eierballen namelijk niet invriezen omdat ei door bevriezing een enorm nare textuur krijgt. En aangezien de rest van Nederland geen idee heeft hoe je deze onmogelijk ingewikkelde snack moet maken, houdt het vaak op bij de provinciegrens
Slowakije
Hooghout
In Levoča staat het hoogste houten altaar ter wereld. Het is bijna 20 meter hoog en supermooi gedecoreerd.
Seoul
Flame grilled duif
Bij de openingsceremonie van de Spelen van Seoul werden 2500 duiven losgelaten, die zouden moeten landen op de rand van het stadiondak. Maar de vogels vlogen alle kanten op en landden onder meer in de ketel waar de Olympische vlam in zat. Toen die op grote schaal werd ontstoken werden flink wat duiven levend gegrild, live op tv.
Mongolië
Przewalski
De 'ontdekker' het przewalskipaard, meneer Nikolaj Przjevalski, leek sprekend op Jozef Stalin. Veel mensen dachten dat hij Stalins vader was.
Tibet
Wereldbeker voor de buitenbeentjes
Als voorbereiding op - en als protest tegen - het WK 2006 in Duitsland nodigde de Hamburgse voetbalclub St. Pauli de nationale teams van Noord-Cyprus, Zanzibar, Groenland, Gibraltar en Tibet uit om een alternatief WK te spelen. St. Pauli riep zelf ook nog even snel de onafhankelijkheid uit om met een jeugdteam mee te kunnen doen aan het toernooi. Noord-Cyprus won het toernooi.
Kazachstan
De Nieuwe Zijderoute - de pitch
De Nieuwe Zijderoute, oftewel Belt & Road Initiative, werd in 2013 wereldwijd aangekondigd tijdens het bezoek van Xi Jinping aan Kazachstan.
Noord-Korea
Gaat er niet om wie de grootste heeft
Noord-Korea heeft, reservisten en paramilitairen meegeteld, het grootste leger ter wereld qua personeel. Meer dan China. Meer dan de VS.
Grenada
God Save the Queen
In 1979 vestigde Maurice Bishop een communistische staat op Grenada. Ze bleven wel lid van het Gemenebest, en daarmee werd Grenada de enige communistische monarchie ooit.
Rio de Janeiro
Rock in Rio
Rio is de stad van samba en bossa nova, maar zeker ook van rock. Bij de eerste editie van Rock in Rio in 1985 waren maar liefst 1,4 miljoen bezoekers. Op het festivalterrein, de Cidade do Rock werd 1,6 miljoen liter drinken, 900.000 hamburgers en 500.000 pizzapunten verkocht. McDonald's brak een wereldrecord met het aantal hamburgers dat ze op één dag wisten te bakken.
Noord-Macedonië
Macedown undah
Australië herbergt een opvallend grote Macedonische diaspora, zowel van Slavische als Griekse afkomst. In steden als Melbourne loopt dat wel eens uit de hand: twee groepen die aan de andere kant van de wereld zijn gaan wonen, maar daar doorgaan met ruziemaken over wie zich nou écht Macedoniër mag noemen. Macedonisch is trouwens ook de meest gesproken Oost-Europese taal in Australië.
Iran
Duivenmest
Iran staat vol met duiventorens: hoge gebouwen, met duizenden holletjes voor duiven, als een soort bijenkorf. Niet om ze te domesticeren als postduiven, maar om hun poep te verzamelen. Dat werd namelijk gebruikt als meststof voor de teelt van meloenen en komkommers.
Noord-Holland
Cruquiusgemaal
Het Cruquiusgemaal is een stoomgemaal dat medeverantwoordelijk is voor het droogpompen van de Haarlemmermeer. Het is de grootste stoommachine ter wereld en tegenwoordig een industrieel monument. Het is niet alleen technisch bijzonder, maar ook architectonisch heel fraai.
Hongkong
Rolkong
In Hongkong staat het langste overdekte roltrapsysteem van de wereld. Het is 800 meter lang en ongeveer 45 verdiepingen hoog. Dat is letterlijk een wolkenkrabber.
Mauritius
Beste jongetje van de klas
Volgens de Human Development Index is dit het meest ontwikkelde land van Afrika. Het is het meest democratische land van Afrika, zo'n 90% van de bevolking kan lezen en schrijven, de levensverwachting is een redelijke 74 jaar.
Zuid-Korea
Hendrik Hamel
Het westen kent Zuid-Korea pas echt sinds de verhalen van de Zeevaarder uit Gorinchem, Hendrik Hamel. Er is zelfs een museum naar hem in de stad te vinden. Overigens kennen ook veel mensen in Zuid-Korea zijn naam.
Estland
Sixpack
Het vrouwdragen is een serieuze sport in Estland. De Estse greep is zelfs wereldberoemd. Tijdens het WK krijgt de winnaar het gewicht van de vrouw in bier.
Qatar
Fietspad
Qatar is nou niet echt een fietsland, maar toch ligt er het langste ononderbroken fietspad ter wereld: het is 32 kilometer lang en 7 meter breed. Het kronkelt door heel Doha, is compleet vrijliggend en kruist autowegen met tunnels en bruggen.
Bahama's
Bahamaaarrghhh matieeees
Op de Bahama’s ontstond in 1706 de enige serieuze Piratenrepubliek die de wereld ooit gekend heeft. Op de schepen ging het er opvallend democratisch aan toe, inkomensverschillen waren kleiner dan bij koopvaardijschepen, het moraal was hoger. Tot zover je beeld van piraten als moordende boeven.
Thailand
River Kwait
Ken je die brug over de River Kwai? Die gaat niet over de Kwai. Of tenminste, ging. Het was een foutje van de schrijver van het verfilmde boek. Dat vonden de toeristen stom. Toen heeft de Thaise overheid hun topografie aangepast en de rivier daadwerkelijk Kwai genoemd. Nu klopt het verhaaltje weer.
Bosnië-Herzegovina
Olympische malaise
Bosnië-Herzegovina is één van de vier Europese landen die nog nooit een Olympische medaille wonnen. Ze delen de twijfelachtige eer met de kleinere landen Albanië, Andorra en Monaco. Nou doet Bosnië-Herzegovina pas sinds 1992 als zelfstandig land mee, maar toch.
Mauritius
Bijzondere dodo in de bijt
Mauritius is het enige Afrikaanse land met Hindoeïsme als dominante religie.
Limburg
Vastelaovend
In Limburg wordt carnaval Vastelaovend genoemd. Dat komt van vastenavond, de dinsdagavond voor Aswoensdag. In het Frans heet het "vette dinsdag" - oftewel, mardi gras.
Somalië
Mogadisco
Je kunt het je haast niet voorstellen: in de jaren ‘70 en ‘80 was Mogadishu echt een swingende stad. Het was een van de belangrijkste muzikale centra van Afrika en werd door velen ook wel aangeduid als Mogadisco.
Bahrein
Schat, rij jij effe?
Bahrein en Saoedi-Arabië zijn verbonden door de Koning Fahddijk: 25 kilometer aan dammen en bruggen die de twee landen met elkaar verbinden, gebouwd door ons eigen Ballast Nedam. Toen autorijden voor vrouwen nog verboden was in Saoedi-Arabië, was dit de enige brug ter wereld waar vrouwen halverwege het stuur moesten afgeven aan een man.
België
Walloon fries
Er zijn stemmen die beweren dat friet tijdens de Eerste Wereldoorlog door Amerikaanse soldaten in België werd ontdekt en, aangezien de dominante taal in Zuid-België Frans is, ze de frietjes meenamen naar Amerika als "French fries".
Griekenland
Lesbisch
Het woord lesbisch is afkomstig van het Griekse eiland Lesbos. Rond 600 voor christus woonde hier de vrouwelijke dichter Sappho, die openlijk schreef over zowel hetero- als homoseksuele relaties. Of ze zelf lesbisch was, wordt overigens betwist. Volgens de meeste bronnen was ze eerder biseksueel.
Rusland
A long way from home
In de Russische burgeroorlog vochten veel verschillende groepen tegen elkaar. Eén van de opvallendste was een Tsjechoslowaaks leger. Die hadden in de Eerste Wereldoorlog aan Russische zijde gevochten, en waren na de capitulatie in Siberië beland. Tijdens de Russische revolutie en burgeroorlog probeerden zij uit alle macht een weg naar huis te vechten.
Taiwan
There can only be wan
Vanwege het Een-Chinabeleid van de Volksrepubliek, staat Beijing het niet toe dat landen diplomatieke betrekkingen hebben met zowel Taiwan als de Volksrepubliek. Landen moeten dus kiezen.
Papoea-Nieuw-Guinea
Paradansvogel
Bijna alle soorten van de paradijsvogel zijn zo’n beetje endemisch op Nieuw-Guinea. Ze zijn bloedjemooi, maar hebben ook dansmoves om indruk te maken op las chicas. Die moves oefenen ze van tevoren, en ze zorgen dat hun dansplek aantrekkelijk en brandschoon is. Dan kunnen ze los en het vrouwtje beoordeelt of het allemaal wel in de maat is.
Vaticaanstad
Meest voorkomende namen
De meest voorkomende namen van pausen zijn Johannes (21 keer), Gregorius (16 keer) en Benedictus (15 keer). Toch noemde de laatste Benedictus zich Benedictus de 16e.
Papoea-Nieuw-Guinea
Dubbele onafhankelijkheid
Papoea-Nieuw-Guinea is maar liefst twee keer onafhankelijk geworden van Australië. De eerste keer toen 10.000 jaar geleden de zeespiegel steeg en Nieuw-Guinea los kwam te liggen van Australië. De tweede keer in 1975, na bijna een eeuw kolonialisme.
Turkmenistan
Zout, zouter, roze
De Garabokazkölbaai langs de Turkmeense Kaspische Zeekust is een van de zoutste wateren ter wereld. Het zoutgehalte bedraagt 35%: zouter dan de Dode Zee. Het enige dat kan overleven in het zoute water is roodwier en het pekelkreeftje dat dat roodwier eet. Die pekelkreeftjes worden dan weer opgegeten door de flamingo’s die er leven. En de kleurstof uit het roodwier dat via het pekelkreeftje in de buik van de flamingo belandt, zorgt ervoor dat flamingo’s roze zijn.
Guinee
Ridrieren
Guinee is de bron van rivieren. Zowel de Gambiarivier, de Senegalrivier als de Niger ontspringt er.
Costa Rica
Arturo Kinch
Arturo Kinch is een van de weinige wintersporters uit Costa Rica. Hij nam in 1980, 1984, 1988, 2002 en 2006 deel aan verschillende disciplines op de Olympische winterspelen. In de buurt van de medailles kwam hij nooit.
Sierra Leone
Natuurlijke haven
De baai bij Freetown is de grootste natuurlijke haven van Afrika.
Somalië
Buitenstaat
Je verwacht het niet, maar Somalië heeft de langste kustlijn van Afrika. Het omringt Ethiopië, wat daardoor een van de grootste binnenstaten ter wereld is.
Nepal
Late to the communist party
Pas ná de val van de muur werd Nepal communistisch. Tegenwoordig zijn ze heel links georiënteerd met vooral maoïstische en sociaaldemocratische partijen.
Panama
Mooi uitzicht
Vanaf de hoogste berg van Panama, de Volcán Barú (3.474 meter) kun je op een heldere dag zowel de Caraïbische Zee als de Grote Oceaan zien.
Venezuela
Bifurcatie
De Orinoco heeft een aftakking, de Casiquiare, die uitkomt in de Río Negro, die dan weer uitkomt in de Amazone. De stroomgebieden van de Amazone en de Orinoco zijn dus van nature met elkaar verbonden. Zo'n bifurcatie is heel zeldzaam, en dit is de grootste ter wereld. Afhankelijk van de waterstand in de twee rivieren, stroomt het water in de Casiquiare soms de ene kant en soms de andere kant op. Orinocodolfijnen gebruiken de Casiquiare om van het ene naar het andere stroomgebied te komen.
Oman
Te goeder trouw
Oman is zó veilig, dat de meeste mensen hun auto niet op slot doen. Zelfs niet met hun geld en telefoon erin.
Iran
Doe niet zo mall
Geen pretparken, kroegen of disco’s? Dan ga je in Iran naar de mall, en niet zomaar een. De Iran Mall is met bijna 2 miljoen vierkante meter de grootste ter wereld, ongeveer even groot als Monaco. Hier vind je alles: een traditionele bazaar, een Perzische tuin, een theater voor 2.000 man, een ijsbaan, zwembaden, een mega-bibliotheek en een bios met 12 IMAX-zalen. Oh, en een Guinness World Record? Jazeker: 6 dagen non-stop beton storten.
Pakistan
Islamitisch hindi
Urdu is de nationale taal van Pakistan, maar is de moedertaal van maar 9% van de Pakistani. Het is zwaar verwant aan Hindi, en werd meegenomen naar Pakistan tijdens de volksverhuizing na de deling van India. Bijna alle Pakistani spreken het wel als secundaire taal en daarmee is het een veel succesvollere nationale taal dan Hindi in India. Dat spreekt maar iets meer dan de helft van de Indiërs.
Malta
Begïn van het eindü
In 1565 werd Malta aangevallen door de Ottomanen: Het Beleg van Malta. Maar ze capituleerden niet en bleven overeind. Dit was de eerste keer in een eeuw tijd dat de Ottomanen iets verloren en liet zien dat ze niet onoverwinnelijk waren.
Albanië
Langharig tuig
De lange haren en baarden van de spelers van Ajax in 1970, leidden tot protest in Albanië. Toen Ajax een wedstrijd moest spelen in Tirana, eiste de Albanese regering dat de haren van de spelers zouden worden gekortwiekt tot maximaal 3 centimeter. De UEFA veegde het protest van tafel en Cruijff en co mochten hun lokken behouden.
Eilanden: Aruba
Omgekeerde cordon bleu
Keshi Yena is een van de bekendste gerechten van Aruba. Traditioneel wordt het gemaakt door een kaas uit te hollen, en de holte te vullen met sterk gekruid kippenvlees, rozijnen, olijven, ui en peper. Stomen in een bananenblad en klaar!
VK: Wales
Cnapan
Deze typische Keltische balsport werd gespeeld tussen twee aangrenzende dorpen. Het speelveld besloeg die twee dorpen en het tussenliggende buitengebied. Het doel was om de bal mee te nemen naar de eigen kerk. Verder waren er eigenlijk geen regels. Op zo'n enorm speelveld was het ook lang niet altijd voor iedereen duidelijk waar de bal zich bevond. Dus het was niet alleen een kwestie van gooien en passen van de bal, maar ook van smokkelen.
Gelderland
Achter hoek, nieuwe vlag
Bierbrouwer Grolsch, de Zwarte Cross en de Stichting Pak An namen in 2018 het initiatief voor een Achterhoekse vlag. Het ontwerp dat won was het licht- en donkergroene coulissenlandschap met een kronkelend kruis dat de wegen moet voorstellen.
Noord-Macedonië
FYROM
Toen Macedonië onafhankelijk werd van Joegoslavië, waren de Grieken op zijn zachtst gezegd not amused over de landsnaam en de vlag. Want de regio Macedonië ligt grotendeels in Griekenland, en op de vlag prijkte de zon van Vergina, het symbool van een belangrijke historische stad in Grieks-Macedonië. Griekenland weerde het land van het internationale toneel en dwong af dat de vlag werd veranderd en het land officieel de Former Yugoslav Republic Of Macedonia ging heten. In 2018 kwam eindelijk een eind aan de vete, toen Macedonië het voorvoegsel Noord- kreeg.
Limburg
Limwat?
De Belgische en Nederlandse provincies Limburg zijn vernoemd naar het hertogdom Limburg, dat geografisch gezien raakvlakken heeft met geen van die provincies. Het oude hertogdom lag in de hedendaagse provincie Luik.
Duitsland
Morgenthauplan
Aanvankelijk wilden de Verenigde Staten na de tweede wereldoorlog de Duitse economie totaal afbreken. Volgens het Morgenthauplan moesten industriegebieden worden geannexeerd door Frankrijk en Polen en de zware industrie zou totaal worden ontmandeld, om Duitsland terug te brengen tot een agrarische samenleving. Zo ver kwam het niet, sterker nog: het Marshallplan redeneerde omgekeerd. Juist het stimuleren van de welvaart zou langdurige vrede waarborgen.
Roemenië
Meervoudvaluta
De Roemeense munteenheid heet de leu, meervoud lei. Da’s meteen, denken wij, een van de weinigen valuta die in meervoud anders is dan in enkelvoud. En nee, euro’s is niet gangbaar.
Saint Kitts & Nevis
Rietsuiker
De economie van Saint Kitts dreef lange tijd op de export van rietsuiker. Het piepkleine eilandje leverde 20% van alle suiker in het Britse Rijk. Er werd een spoorweg aangelegd van de plantage naar de raffinaderij. Het is een van de weinige spoorlijnen in de Caraïben en wordt nu nog gebruikt door toeristen.
Gelderland
Biddeveld
Van de vijf grootste kerken in Nederland staan er twee in Barneveld, een plaats met amper 35.000 inwoners.
Suriname
Benny Berghoutwijndal
Na de afschaffing van de slavernij moesten vrijgemaakten ineens een achternaam krijgen, maar gewone Nederlandse namen zoals Jansen waren verboden. Daarom verzon de overheid nieuwe namen door Nederlandse woorden samen te voegen, zoals Berghout, Wijntak, en Lepelblad. Ook draaiden ze sommige namen gewoon om: Amsterdam → Madretsma, Keizer → Serkei, Steenbok → Boksteen.
Colombia
Operation Christmas
Tijdens "Operation Christmas" heeft het Colombiaanse leger gigantische kerstbomen opgetuigd in de jungle waar de FARC rebellen zaten om ze zo heimwee te laten voelen naar huis. De operatie was heel succesvol, 331 rebellen gaven zich over.
eSwatini
Touwtjes in handen
eSwatini is de enige absolute monarchie van Afrika. Zeg maar gerust koninklijke dictatuur.
Liever alle feitjes op een rij? Klik dan hier.
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
Je vindt onze podcast terug op onderstaande platformen
