Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Great blue hole
Deze naam dekt de lading aardig. Het is het grootste mariene zinkgat ter wereld: een perfect cirkelvormig gat in de oceaanbodem, middenin een atol. Het is een kalksteengrot waarvan het dak is ingestort. Door zeespiegelstijging is het helemaal onder water is komen te staan. Als je wil duiken tussen stalagmieten en stalactieten dan is dit je plek.
Belize
De eerste verkiezingen van Kazachstan
Democratische verkiezingen, hoe moet dat eigenlijk? Toen Kazachstan onafhankelijk werd, gingen ze met die vraag naar Rusland (bij gebrek aan beter). In Rusland moest je 100.000 handtekeningen hebben om op het stembiljet te komen. Dat vonden de Kazachen ook wel wat. Puntje; in Kazachstan woonden veel minder mensen in Rusland, dus lukte het alleen Nursultan Nazarbajevs partij om erop te komen. Kiezen maar!
Kazachstan
Hup Adriaantjeee
Na de Tweede Wereldoorlog werd Italiaans-Libië een mandaatgebied van de Verenigde Naties. Die vonden dat Libië snel onafhankelijk moest worden. En dus stuurden ze de 57-jarige Adriaan Pelt, uit Koog aan de Zaan, als gezant naar Libië om dat op te tuigen. Hij verbond de verschillende stammen met een, zeker in postkoloniaal Afrika, ongebruikelijke staatsvorm: een federale monarchie. Het Verenigd Koninkrijk Libië dankte zijn bestaan dus aan Adriaan uit Koog aan de Zaan.
Libië
IJskoffie
IJskoffie is populair in Laos en over op straat te koop. Meestal in een plastic zak, met veel ijs en een rietje.
Laos
Можете да прочитате овај?
Servisch wordt zowel in het Latijnse als in het Cyrillische alfabet geschreven. Servisch is hiermee een zeldzaam voorbeeld van "Synchrone digrafie": het naast elkaar bestaan van twee of meer schrijfsystemen voor dezelfde taal.
Servië
Handjes knijpen
Zonder Molukse diaspora geen voetbalsucces. Namens als Denny Landzaat, Simon Tahamata, Giovanni van Bronckhorst, Tijani Reijnders en natuurlijk Bart Latuheru hebben hun roots hier.
Molukken
Exploitasi
In 1880 ontdekte de Nederlandse tabaksplanter Aeilko Zijlstra olie op Sumatra. Hij richtte in vervolgens de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot Exploitatie van Petroleumbronnen in Nederlandsch-Indië op. In 1907 ging deze maatschappij nauw samenwerken met een Brits bedrijf dat in olie én zeeschelpen handelde. Die hadden marketingtechnisch een íets betere bedrijfsnaam, en de rest is geschiedenis.
Indonesië
Onhindi-g
India heeft 22 officiële talen en geen nationale taal. Hindi is de meest gesproken taal, maar wordt minder dan de helft van de Indiërs beheerst. Het is wel de vierde grootste taal ter wereld qua moedertaalsprekers. In de top 20 meest gesproken talen ter wereld, komen er 5 uit India. Gelukkig hebben ze nog de hoofdwiebel.
India
Safespace
In het dorpje Umoja mogen geen mannen komen. Het werd in 1990 gesticht door vrouwen die slachtoffer waren geworden van genitale verminking en seksueel geweld. Sindsdien bieden ze onderdak aan vrouwen en (wees)kinderen die op de vlucht zijn voor vergelijkbaar geweld. Er wonen momenteel enkele tientallen vrouwen en honderden kinderen. Als jongens 18 worden, moeten ze het dorp verlaten.
Kenia
Koffiekaap, wijnkaap, alleskaap
Op Kaapverdië verbouwen ze én wijn én koffie – op een vulkaan. De vruchtbare, mineraalrijke grond van de Pico do Fogo zorgt voor unieke druiven en koffiebonen, halen dus als je die tegenkomt.
Kaapverdië
Practice what you preach
De socialistische Thomas Sankara moest en zou het goede voorbeeld geven. Kwam op z’n fiets naar werk, weigerde de decadente airco en gaf bijna zijn hele bezit weg. Hield onder andere nog wel drie gitaren. Hij was namelijk een verdienstelijk muzikant en componeerde eigenhandig het Burkinese volkslied.
Burkina Faso
De kijkdoos
De vlag van Belize is met 12 kleuren de bontste nationale vlag ter wereld. Dat komt voor 10 van de 12 kleuren door het embleem. Beetje valsspelen.
Belize
Paranoia 2.0
Noord-Korea moet Albanië voor zich dulden qua bunkerdichtheid, maar is wel het meest ondertunnelde land ter wereld.
Noord-Korea
De kralen
Op en rond Sint Eustatius zijn er blauwe kralen te vinden. Het was een oud beloningssysteem voor de tot slaaf gemaakte Afro-Caribische bevolking, en ook een ruilmiddel om die mensen in Afrika te ‘verhandelen’. Heel Sint Eustatius lag er dus vol mee. Met de afschaffing van de slavernij waren de kralen niet meer nodig en gooiden vrijgemaakte mensen ze massaal in zee. Daar vinden duikers ze nog steeds.
Sint Eustatius
Vroeg gepiekt
Martina Hingis heeft weliswaar de Zwitserse nationaliteit, maar werd geboren in Košice als kind van Slowaakse ouders en vernoemd naar de Tsjecho-Slowaakse Martina Navrátilová. In 1997 won ze de Australian Open en werd ze met 16 jaar de jongste grandslamwinnaar ooit. Dat record staat nog steeds. Ze won dat jaar ook Wimbledon en de US Open; helaas verloor ze op Roland Garros de finale. Ze beleefde haar grootste successen als tiener, want daarna ging het door blessures snel bergafwaarts.
Slowakije
The Big Apple
New York City dankt zijn belangrijkste bijnaam aan het paardenracen. In de jaren 1920 was die term synoniem voor ‘de grote klapper’, of ‘het echte werk’, doelend op de New Yorkse racebanen. Later groeide The Big Apple uit tot bijnaam van de gehele stad.
New York City
Het Lege Bassin
Onder Saoedi-Arabië lag een ondergrondse watervoorraad waar je Lake Erie mee zou kunnen vullen. Het is in miljoenen jaren volgestroomd met regenwater dat er nu niet meer valt, maar binnen één menselijke generatie is zo’n beetje al het water eruit gehaald. Saoedi-Arabië onttrok de laatste decennia zo veel grondwater uit de aquifer dat ze op een gegeven moment exporteur waren van tarwe.
Saoedi-Arabië
Idioma de Signos
Nicaraguaanse gebarentaal is een gebarentaal die zich in de jaren tachtig spontaan ontwikkelde onder dove kinderen in Nicaragua. Het is van bijzonder belang voor taalkundigen omdat hier een nieuwe taal werd gemaakt die niets met een andere taal te maken had. Het is nog steeds de officiële gebarentaal van Nicaragua.
Nicaragua
Crypto
Op de Marshalleilanden kun je met de Amerikaanse dollar betalen, maar ook met de Sovereign: de nationale cryptocurrency. In 2018 werden ze het eerste land ter wereld met een officiële cryptomunt.
Marshalleilanden
Quotes Stalin
Stalin kun je het best begrijpen aan de hand van zijn eigen quotes. "De dood van één iemand is een tragedie, de dood van miljoenen een statistiek." "Zij die stemmen beslissen niets, zij die de stemmen tellen beslissen alles." "Kwantiteit is een kwaliteit op zich." "De dood is de oplossing van alle problemen. Geen mensen, geen problemen."
Georgië
Klimaatmars avant la lettre
Op 6 november 1975 organiseerde koning Hassan II de “Groene Mars”. Een mars van zo'n 350.000 ongewapende Marokkaanse mannen, vrouwen en kinderen, die de grens met de Westelijke Sahara overstaken om symbolisch aanspraak te maken op het gebied.
Westelijke Sahara
Go with the flow
Thimphu heeft als enige hoofdstad in de wereld geen enkel verkeerslicht. Ze hebben er ooit één neergezet, maar die werd door iedereen genegeerd en daarom na 24 uur vervangen door een politieagent. Maar denk niet dat het er een verkeerschaos is: in het Dzongka is er geen woord voor file.
Bhutan
Gekleineerd
Denk je dat Duitsland hard werd gestraft na de wereldoorlogen? Voor Hongarije waren de druiven pas echt zuur. Het verloor na de Eerste Wereldoorlog tweederde van zijn grondgebied en driekwart van zijn bevolking.
Hongarije
Radio Andorra
Radio Andorra veroverde in de Tweede Wereldoorlog de Franse markt, waar geen enkel onafhankelijk radiostation kon blijven uitzenden. Radio Andorra bleef marktleider in Zuid-Frankrijk tot ver in de jaren '60.
Andorra
Ommetje
Somalië mag het Ethiopisch hoogland dankbaar zijn voor twee rivieren. Eenmaal in Somalië regent het zo weinig en is het zo warm, dat de rivieren alleen maar kleiner worden. De Shebelle redt het in het droge seizoen zelfs niet tot de monding, maar dat heeft het wel aan zichzelf te danken. De rivier stroomt recht op de kust bij Mogadishu af, maar buigt met nog 25 kilometer te gaan plots af naar het zuidwesten en stroomt nog 500 kilometer parallel aan de kustlijn.
Somalië
Wafelijzer, ingedeeld in kwarten
De beruchte wafelijzerpolitiek bedeelde Vlaanderen en Wallonië ieder een gelijk deel toe, omwille van gelijke behandeling. Maar voor elke euro die zij beiden kregen, gingen er twee euro’s naar het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Zo kreeg Brussel de helft uit het wafelijzer, en Vlaanderen en Wallonië allebei maar een kwart. Enig idee waar de Brusselse metro zijn spookstations aan te danken heeft?
Brussel
Kennedy
John F. Kennedy had het aan de stok met Fidel Castro, en liet de import van alle Cubaanse goederen verbieden. Een paar minuten daarvoor bestelde hij voor zichzelf nog wel even 1000 Cubaanse sigaren, de liefhebber.
Cuba
Limnische uitbarsting
In 1986 kwamen duizenden Kameroenezen om het leven bij een zogeheten limnische uitbarsting. Hierbij bouwden vulkanische gassen zich op op de bodem van het Nyosmeer. Toen een kleine aardbeving de watermassa in beweging bracht, ontsnapte het gas en stierf de bevolking rond het meer. Inmiddels zijn er pijpleidingen geïnstalleerd die de vulkanische gassen op de bodem van het meer veilig afvoeren.
Kameroen
$omali€
Ongeveer 85% van de Somaliërs maakt gebruik van mobiel geld. En ze hebben de ambitie uitgesproken om het eerste cashloze land van de wereld te worden.
Somalië
Addiopizzo
In 2004 richtten een paar Palermitaanse studenten Addiopizzo op nadat ze hoorden dat ze beschermingsgeld (pizzo) moesten betalen voor hun restaurant. Ze plakten de stad vol met één zin: "Een volk dat pizzo betaalt is een volk zonder waardigheid." Het werd een keurmerk. Wie zich aansluit, betaalt niet mee aan de maffia en krijgt daarvoor de bescherming van de groep terug.
Sicilië
Not for the faint of heart
Een van de topattracties van Sint Maarten is een heuvel bij Cul de Sac, waar je met een kabelbaan omhoog kan, en naar beneden kan ziplinen. Het is de steilste zipline ter wereld. Je gaat 320 meter naar beneden over een afstand van amper een kilometer, en haalt daarbij een snelheid van 90 kilometer per uur.
Sint Maarten
Knipperlichtrelatie
Ronnie Brunswijk was de lijfwacht van Desi Bouterse. Tot de twee in 1986 een burgeroorlog tegen elkaar uitvochten. 25 jaar later was alles weer pais en vree en vormden ze samen een regeringscoalitie. Aan deze soap kan GTST een puntje zuigen.
Suriname
Roddelprijs
Joseph Pulitzer ken je vooral van de naar hem vernoemde prijs. Dat hij als berooide immigrant in de VS terechtkwam en zijn grote fortuin verdiende met roddeljournalistiek, is een stuk minder bekend.
Hongarije
Panamericana
Tot slechts 3 miljoen jaar geleden lag op de plek van Panama nog een zeestraat die Noord- en Zuid-Amerika van elkaar scheidde. Toen kwam het land omhoog en ontstond de landbrug die Panama is. Noord- en Zuid-Amerika raakten aan elkaar verbonden en de Grote en Atlantische oceaan van elkaar gescheiden. Je kunt zelf bedenken wat voor een gamechanger dit was voor bijvoorbeeld de biodiversiteit en de zeestromen.
Panama
UAS, UAS!
Geen lang leven beschoren, maar wel echt bestaan: van 1958 tot 1961 bestonden de Verenigde Arabische Staten. Een pan-Arabische joint venture van Egypte, Syrië en Noord-Jemen.
Jemen
Co-hoofdstad
Toen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden tussen 1815 en 1830 waren verenigd tot één Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, mocht Brussel de hoofdstadfunctie delen met Den Haag. Willem I gaf daarom ook opdracht voor de bouw van een koninklijk paleis in Brussel, waar hij nauwelijks van heeft kunnen genieten omdat het pas in 1829 klaar was. Het parlement vergaderde in die tijd afwisselend in Den Haag en in Brussel. Niemand vond dat handig, behalve het Europees parlement anderhalve eeuw later...
Brussel
Prullenbak
Jiskefet, van het programma, betekent prullenbak in het Fries.
Friesland
Hendrik Hamel
Het westen kent Zuid-Korea pas echt sinds de verhalen van de Zeevaarder uit Gorinchem, Hendrik Hamel. Er is zelfs een museum naar hem in de stad te vinden. Overigens kennen ook veel mensen in Zuid-Korea zijn naam.
Zuid-Korea
Het vaantje
De Nepalese vlag is de enige nationale vlag die geen rechthoek is. Het zijn twee driehoeken op elkaar, als een soort vaantje. In de Nepalese grondwet is een 24-delig stappenplan opgenomen waarmee je de vlag kunt tekenen. Zo ingewikkeld zijn de hoeken.
Nepal
Originaliteitsprijs
De bedenkers van de Nederlandstalige vogel- en ook plantensoorten verdienen in onze ogen een lintje. Had je ooit gedacht dat okra een doosvrucht was uit de kaasjeskruidfamilie?
Guinee
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
