Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Subduceer jij of ik?
Ten zuiden van Japan duikt de Pacifische plaat onder de Filipijnse plaat. Het bijzondere aan deze subductiezone is dat de platen allebei oceanisch zijn én allebei dezelfde kant op bewegen. Maar omdat de Pacifische plaat sneller beweegt, haalt die de Filipijnse plaat als het ware in. De Pacifische plaat is ouder en zwaarder en duikt daardoor onder de Filipijnse plaat.
Japan
Goed vooruitdenken
Aangezien jouw voornaam de basis legt voor de achternaam van je kind, moeten IJslanders wel een beetje verantwoordelijk omgaan met hun naamgeving. Daarvoor bestaat de Mannanafnanefnd, het Naamgevingscomité. Met een database van circa 4.500 namen waar je uit kunt kiezen omdat ze IJslands genoeg zijn. Ook is er een commissie die IJslandse alternatieven bedenkt voor nieuwe buitenlandse leenwoorden als computer en batterij.
IJsland
Fenerbahçe
Pas na suburbanisatie en de uitvinding van de stoomboot, werd de overkant van Istanbul echt interessant. Daarvoor had je er vooral agrarisch gebied, een vuurtoren (in het Turks Fener) en wat tuinen (in het Turks Bahçe).
Istanbul
Kowloon Walled City
De Kowloon Walled City is het bekendste voorbeeld van overurbanisatie. Dit huizenblok was een overbevolkte stad met 50.000 mensen (en daarmee een van de dichtstbevolkte stukjes op aarde). Er heerste totale anarchie: geen enkel bouwvoorschrift werd gevolgd en in de donkere steegjes middenin het blok speelden alle schunnige praktijken zich af die je je bij zo'n plek voorstelt.
Hongkong
Wintersportbestemming
Uit een onderzoek naar de meest gegoogelde skigebieden onder Nederlanders, wijst uit dat er acht Oostenrijkse bestemmingen in de top tien zitten. Met stip op nummer één staat echter Winterberg in het Sauerland.
Oostenrijk
Parisii best oud
Parijs ontstond rond de 3e eeuw voor Christus, toen een Keltische stam, de Parisii, zich vestigde op het Île de la Cité. Een natuurlijk eiland in de Seine, dat we nu kennen als de plek waar de Notre-Dame staat.
Parijs
Horrormuseum
De oude gevangenis Tuol Sleng is nu een museum. Er worden foto's tentoongesteld van de martelpraktijken van de Rode Khmer en er is een landkaart van Cambodja gemaakt met de schedels van de slachtoffers. Het kan zijn dat je na een bezoekje wat slachtofferhulp kan gebruiken. Gezinnen met kinderen wordt afgeraden om het museum te bezoeken.
Cambodja
Politieke Blue Zone?
De familie Gnassingbé heeft het geschopt tot langst regerende politieke dynastie van Afrika. Vader Eyadéma regeerde 38 jaar, zoon Faure 20 jaar. Hij is in 2025 vervangen door Jean-Lucien Savi de Tomé, die aantrad op 86-jarige leeftijd. What’s next?
Togo
Vervlogen hoop
De Pyreneese steenbok stierf uit, maar er was wel genetisch weefsel verzameld van het laatst overgebleven exemplaar. Jaren later werd dit de eerste uitgestorven diersoort die succesvol gekloond werd, maar het nieuwe jong overleed net na de geboorte. Hiermee is dit de eerste diersoort die twee keer is uitgestorven.
Andorra
Tempelcomplex
Het Jaïnisme is een van de kleinste Indiase geloven en gelovigen staan bekend om hun extreem Spartaanse levenswijze. Maar in Shatrunjaya hebben ze op een paar heuvels wel een whopping 865 tempels gebouwd.
India
Orbán spoorbaan
De Vál-völgyi Kisvasút is een smalspoorbaan die met 2 miljoen aan Europese subsidie werd aangelegd in het dorpje Felcsút. Niet geheel toevallig het dorp waar Viktor Orbán opgroeide. Er wonen nog geen 2000 mensen en de spoorbaan wordt nauwelijks gebruikt. Orbán liet in Felscút ook een voetbalstadion bouwen, waar het dorp ruim twee keer in past. Orbán maakte van Felscút ook in één klap de gemeente met het hoogste gemiddelde inkomen.
Hongarije
Congocataract
Na Brazzaville is het voor de Congorivier nog 350 kilometer naar zee. Daarin moet de rivier wel nog even 270 meter dalen. Ter vergelijking: de Rijn hoeft in de laatste 350 kilometer nog maar 30 meter naar beneden. Hier moet het dus tien keer zo steil naar beneden als bij de Rijn, met twintig keer zoveel water. Dit leidt tot een serie enorme stroomversnellingen: dit zijn de watervallen met het hoogste debiet ter wereld. De enorme erosie op deze plek maakt de Congorivier de diepste ter wereld: tot 220 meter diep.
Republiek Congo
Een kruis in een zee van manen en Boeddha’s
De Filipijnen zijn samen met Oost-Timor het enige katholieke land van Azië. Het is ook het enige Spaanssprekende land in Azië.
Filipijnen
Armoedige amnestie
Na de Nigeriaanse burgeroorlog kregen de meeste Biafraanse opstandelingen amnestie, maar de bevolking bleef wel berooid achter: iedereen die voor de oorlog een bankrekening had, kreeg daar na de oorlog 20 pond voor terug. Ongeacht welk bedrag er oorspronkelijk op die rekening stond.
Nigeria
Veganistisch tipje
Dierlijke eiwitten zijn de hoeksteen van de Roemeense keuken. Een slechte plek voor vegetariërs en veganisten dus. Behalve op woensdag en zaterdag: orthodoxe christenen hebben namelijk geen vastenmaand, maar vasten iedere woensdag en vrijdag en vermijden dan dierlijke producten.
Roemenië
Buchara, Samarkand en Kokand
Buchara, Samarkand en Kokand liggen in het huidige Oezbekistan, maar zijn van oorsprong Tadzjiekse steden en hebben ook nog steeds een voornamelijk Tadzjiekse bevolking.
Tadzjikistan
Tandje erbij, jongens
Chili heeft op het moment van schrijven (2023) slechts 2 gouden medailles gehaald op de Olympische Spelen. In het klassement staan ze lager dan Kosovo, Zimbabwe en Mongolië. Die moeten dus even beter hun best doen.
Chili
Giraffelektrisch
Bij de aanleg van elektriciteitskabels is de overheid verplicht om de palen minstens 12 meter hoog te laten zijn, om een veilige onderdoorgang van giraffes te garanderen.
Mozambique
I habite im Letzebüerg
Luxemburg is zo meertalig dat je vier talen vloeiend spreekt als je van school komt. Frans, Duits, Engels en Luxemburgs. Luxemburgs is van die vier nog de minst gesproken taal.
Luxemburg
Schaakbord
Het stratenpatroon van de binnenstad van Maputo is een schaakbord van de gehele linkerkant van de Koude Oorlog. Hun ‘avenidas’ verwijzen onder meer naar Mao Zedong, Vladimir Lenin, Julius Nyerere, Siad Barre en Salvador Allende.
Mozambique
C'est nu écht land
Een van de eerste landen die Estland in 1991 als onafhankelijk van de oude Sovjet-Unie erkende, was de nieuwe Russische Republiek. How about that.
Estland
Chicken tikka masala
De zeer waarschijnlijke plaats van herkomst van de tikka masala is niet India, maar Glasgow.
VK: Schotland
Football was home
In 1875 werd de eerste interlandwedstrijd ooit gespeeld tussen Engeland en Schotland. Het werd 0-0.
VK: Engeland
Dieptepunt
Ten noorden van Puerto Rico ligt een transforme plaatgrens. Meestal heb je subductie nodig voor diepe troggen, maar hier zorgt de transforme plaatgrens juist voor grote dieptes. De Milwaukeediepte is 8605 meter diep. Het is het diepste punt van de hele Atlantische oceaan.
Puerto Rico
Rampjaren
1665-1666 waren rampjaren voor Londen. Eerst brak de pest uit, waarbij 100.000 Londenaren het leven lieten. Daarna brandde de stad af, waarbij 70.000 van de 80.000 overgebleven Londenaren dakloos werden. En tegelijkertijd verloor Engeland een oorlog van Nederland.
Londen
Worsteling met de waarheid
Luctor et Emergo - ik worstel en kom boven. De bekendste wapenspreuk onder de Nederlandse provincies. Voor wie dacht dat het te maken had met de strijd tegen het water: nee. Het komt van de strijd tegen Spanje in de Tachtigjarige Oorlog.
Zeeland
Subtiele oorlogsverklaring?
De Verenigde Staten moesten een keer diep door het stof toen ze de Filipijnse vlag per ongeluk op z'n kop hadden gehangen tijdens een staatsbezoek in New York. Op de Filipijnen hangen ze hun eigen vlag namelijk alleen op z'n kop op het moment dat ze in staat van oorlog verkeren.
Filipijnen
Schat, rij jij effe?
Bahrein en Saoedi-Arabië zijn verbonden door de Koning Fahddijk: 25 kilometer aan dammen en bruggen die de twee landen met elkaar verbinden, gebouwd door ons eigen Ballast Nedam. Toen autorijden voor vrouwen nog verboden was in Saoedi-Arabië, was dit de enige brug ter wereld waar vrouwen halverwege het stuur moesten afgeven aan een man.
Bahrein
Kruispunt van beschavingen
De oudste losstaande gebouwen ter wereld staan op Malta. De megalithische tempels aldaar zijn een soort uit de kluiten gewassen Stonehenge.
Malta
Ecoloog Adolf
De uitgestrekte en onbegaanbare Pripjatmoerassen splitsten in de Tweede Wereldoorlog het oostfront in tweeën. En dus trokken allerlei vluchtelingen en partizanenstrijders naar het gebied. De Duitsers wilden het gebied droogleggen, de bewoners uitroeien en er Duitse kolonisten vestigen. Adolf Hitler himself zou dit plan hebben tegengehouden, omdat hij bang was dat de drooglegging zou zorgen voor verwoestijning.
Belarus
Forsætisráðherra
In 2009 werd Jóhanna Sigurdardóttir de eerste openlijk homoseksuele regeringsleider ter wereld.
IJsland
Knutselprojectje
Stalin knipte een stukje Oekraïne los en voegde dat samen met het heroverde stuk van het vorstendom Moldavië, en voilà: de Moldavische Sovjetrepubliek was geboren. Het was nogal een experiment, dus Moldavië moest niet té veel zelfvertrouwen krijgen. Daarom pakte Stalin de Zwarte Zeekust van Moldavië af en gaf dat aan het betrouwbaardere Oekraïne. Daarom heeft Moldavië nu geen kust.
Moldavië
Have you seen Evelyn?
De lokale dierentuin van LA heeft een lange traditie met ontsnappingen. Met name rond de eeuwwisseling: toen zijn er in vijf jaar tijd 35 dieren ontsnapt, waaronder vijf keer de gorilla Evelyn. Het gorillaverblijf was namelijk eigenlijk gebouwd voor beren, en gorilla's zijn behoorlijk inventief in hun uitbraakpogingen.
Los Angeles
Koloniaal taaltje
Nigeria is na de VS en India het land met de meeste Engelstaligen.
Nigeria
City of London
De vroege Engelse koningen maakten van Londen hun hoofdstad, maar over het oude centrum hadden ze niet zoveel te zeggen. De steenrijke kooplieden dwongen in de City of London een grote mate van zelfbestuur af, en de koning mocht hier niet eens komen zonder hun toestemming. Ook nu nog wordt de vorst geacht om bij binnenkomst het zwaard van de stad te kussen als erkenning van diens speciale rechten.
Londen
Jubelen in het park?
In het Jubelpark staat een heus Congo-monument uit 1921, dat de Belgische rol in Afrika ophemelt. Er staat een afbeelding van een Belgische officier die het hoofd van een Arabier intrapt, met als bijschrift “de Belgische militaire heldenmoed verdelgt den Arabische slavendrijver”.
Brussel
Conferensi
De Conferentie van Bandung was de eerste wereldwijde conferentie van wat later officieel de Beweging van Niet-Gebonden Landen zou worden. In april 1955 kwamen in Bandung 29 landen uit Azië en Afrika samen. Samen waren ze goed voor 1,5 miljard mensen. Dat was toen 54% van de wereldbevolking.
Indonesië
Ulaanbrrrraatar
Ulaanbaatar is 's werelds koudste hoofdstad, met een gemiddelde jaartemperatuur van -0,4 graad. Die gemiddelde dagtemperatuur verschilt 's zomers en 's winters wel 40 graden.
Mongolië
Invasie zonder navigasie
Het is drie keer gebeurd dat het Zwitserse leger per ongeluk Liechtenstein binnenviel. Ze waren aan het oefenen, raakten de weg kwijt en belandden per ongeluk in Liechtenstein.
Liechtenstein
Plans have changed
De bom die op Nagasaki viel, was eigenlijk bestemd voor de stad Kokura. ‘Het geluk van Kokura’ is nog steeds een Japans gezegde dat staat voor het ontsnappen aan een gevaar waarvan je je niet bewust bent.
Japan
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
