Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Parlez-vous een beetje Scrabbèl?
De Nieuw-Zeelandse Nigel Richards die geen woord Frans sprak, won in 2015 het Franse WK Scrabble. Hij had in negen weken het Franse woordenboek uit zijn hoofd gestampt. Hij herhaalde dat kunstje later nog eens in 2018 en in 2024 deed hij hetzelfde met het Spaanse kampioenschap.
Nieuw-Zeeland
Op sterven na dood
Er worden nog 9 verschillende Samische talen gesproken, wat behoud van de talen natuurlijk extra lastig maakt. Verreweg de meest gesproken taal is het Noord-Samisch, met 15.000 sprekers. Van het Lule-Samisch, Kildin-Samisch, Zuid-Samisch, Inari-Samisch, Skolt-Samisch zijn nog nog een paar honderd sprekers. Van het Pite-Samisch nog ongeveer 40, van het Ume-Samisch nog ongeveer 30, en van het Ter-Samisch nog 2.
Lapland
Practice what you preach
De socialistische Thomas Sankara moest en zou het goede voorbeeld geven. Kwam op z’n fiets naar werk, weigerde de decadente airco en gaf bijna zijn hele bezit weg. Hield onder andere nog wel drie gitaren. Hij was namelijk een verdienstelijk muzikant en componeerde eigenhandig het Burkinese volkslied.
Burkina Faso
Exploitasi
In 1880 ontdekte de Nederlandse tabaksplanter Aeilko Zijlstra olie op Sumatra. Hij richtte in vervolgens de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot Exploitatie van Petroleumbronnen in Nederlandsch-Indië op. In 1907 ging deze maatschappij nauw samenwerken met een Brits bedrijf dat in olie én zeeschelpen handelde. Die hadden marketingtechnisch een íets betere bedrijfsnaam, en de rest is geschiedenis.
Indonesië
Gom
Soedan is een van de grootste producenten van Arabische gom: een onvervangbaar bestanddeel van onder andere Coca Cola. De Soedanese gom kwam na 11 september 2001 in het nieuws, omdat Osama bin Laden een groot deel van de Soedanese productie in handen zou hebben. Er werd opgeroepen tot een boycot, dus bij Coca Cola knepen ze 'm. Uiteindelijk bleek Bin Laden sinds 1996 niet meer betrokken te zijn bij de Soedanese productie en was Coca Cola van de ondergang gered.
Soedan
Bergloos
Ongeveer 95% van het land ligt lager dan 300 meter. De hoogste berg ligt op de grens met Togo en kijkt uit over allemaal hogere bergen in Togo.
Ghana
De aanhouder wint
Niemand kwam vaker uit op de Olympische Spelen dan de Canadese springruiter Ian Miller. Hij nam liefst 10 keer deel, van 1972 tot 2012. Alleen de Spelen van 1980 in Moskou moest hij missen vanwege een boycot van de westerse wereld. In 2008 beloonde hij zich uiteindelijk met een zilveren medaille.
Canada
Blessaða stríðið
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg het strategisch gelegen IJsland zoveel geld en middelen van de VS, dat ze sarcastisch bekendstaan als de gezegende oorlogsjaren.
IJsland
Diamond Falls
De Diamond Falls maken korte metten met de theorie dat watervallen maar 1 minuut leuk zijn. Het water verandert hier namelijk voortdurend van kleur, afhankelijk van welke mineralen erin zijn opgenomen.
Saint Lucia
Dit Armeen je niet
De naam Nagorno-Karabach is afgeleid van het Russische woord "Nagorny" dat "bergachtig" betekent en "Karabach" dat "zwarte tuin" betekent in het Turks. Moet je nagaan hoe conflictgevoelig de geschiedenis al is.
Armenië
Terrilfying
De Waalse mijnen produceerden decennialang enorme hoeveelheden steenkool en afvalmateriaal, dat werd opgestapeld in zo'n 1200 terrils, zwarte heuvels van soms 100 meter hoog, die samen een 200 kilometer lange keten vormen: La Chaîne des Terrils. Nu werelderfgoed.
Henegouwen
Tadzsjiek
Wil je de sier maken in Tadzjikistan? Draag dan een unibrow. Heb je er geen? Teken 'm dan gewoon zelf, doen zij ook.
Tadzjikistan
Taiwan in een Parallel universum
Taiwan claimt grond in 18 landen of gebieden. Van de republiek Tuva in Russisch-Siberië tot aan de Spratly-eilanden tussen Vietnam en de Filippijnen. Als Taiwan op een of andere manier ooit al het gebied onder zich krijgt dat ze claimen, zou het 36.000% groeien in omvang.
Taiwan
Scheppingsverhaal
De Mexicaanse vlag bevat een klein cartoonverhaaltje in de vorm van een embleem. Het is grofweg het scheppingsverhaal van het land: de mythe van een adelaar die, zittend op een cactus, een slang opeet, heeft ervoor gezorgd dat Mexico-Stad ligt waar het ligt.
Mexico
Profeet Leonardo
Homo Universalis Leonardo da Vinci was zijn tijd ver vooruit. Even he: de beste man leefde in de 15e eeuw en experimenteerde met ontwerpen voor helikopters, vliegtuigen en parachutes. In 2000 bouwde iemand zijn parachute na, precies volgens de beschrijving, met hout en canvas. Hij testte hem op grote hoogte, met een moderne parachute als backup. Het ontwerp van Da Vinci functioneerde perfect.
Italië
Mama Djombo
Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd richtten kinderen op een padvinderskamp de muziekgroep Super Mama Djombo op. De bandnaam is vernoemd naar een geest die onafhankelijkheidsstrijders zou beschermen. De band werd een symbool van de onafhankelijkheidsstrijd en mocht daarna vaak optreden bij officiële gelegenheden. En omdat de oprichters super jong waren, bestaat de band nog steeds. Ze krijgen er inmiddels ook jonge aanwas bij, dus they’re here to stay.
Guinee-Bissau
Peace Walls
Belfast is misschien wel de meest gesegregeerde stad ter wereld. Betonnen 'Peace' Walls scheiden protestantse en katholieke wijken. Lichtpuntje: ze worden stukje bij beetje afgebroken.
VK: Noord-Ierland
Geen druppel
Was Westelijke Sahara gewoon een land geweest als alle andere, dan stonden ze op plek 2 van landen met de minste neerslag. Op plek 1 vinden we? Egypte.
Westelijke Sahara
God van de Noordenwindjes
Wie Lapland zegt, zegt bos. Of eigenlijk Taiga. Ook wel het boreale bos genoemd. Boreaal komt van Boreas, de Griekse god van de Noordenwind. Taiga is een Mongools woord en betekent zoiets als ‘naaldbos’.
Lapland
Obductie
Als een stuk oceanische aardkorst botst op een stuk continentale aardkorst, dan krijg je meestal subductie. De zwaardere oceanische korst duikt daarbij onder de continentale korst. Op Cyprus is iets bijzonders gebeurd: obductie. Daarbij schuift de zwaardere oceanische korst juist over de continentale korst heen. Op Cyprus kun je daarom heel goed onderzoek doen naar de geologische samenstelling van oceanische aardkorst, want die ligt hier aan het oppervlak.
Cyprus
Los Armeles
In Los Angeles kost een huis gemiddeld bijna een miljoen. Van de mensen met lage inkomens kan maar één op de vijf een betaalbaar huis vinden. Het gevolg is dat ruim 10% van de inwoners van LA geen huis heeft, maar een bed huurt in een slaapzaal. Zo'n 70.000 Angelinos hebben nog minder geluk en zijn dakloos.
Los Angeles
Willemstad maar dan anders
De Bahama’s waren van Engeland, maar die kregen in de 17e eeuw een Nederlandse koning: Willem III. Als eerbetoon aan hem werd de hoofdstad van de Bahama’s gewijzigd van Charles Town naar Nassau. Oranje tintje!
Bahama's
Divers
New York is taalkundig de meest diverse stad ter wereld, met zo’n 800 talen. Niet gek: meer dan één op de drie New Yorkers is niet in de Verenigde Staten geboren.
New York City
Later alligator
In Belize ligt het enige jaguarreservaat ter wereld. Jaguars moeten het meer hebben van kracht dan van snelheid. Ze doden hun prooi door hun schedel kapot te bijten. Ze zijn ook de enige katachtigen die reptielen eten. Jaguars hebben genoeg bijtkracht om schildpadden te verslinden en alligators te slachten.
Belize
Wij doen niet mee met oorlogje
In 1943 werd Rome na een aantal geallieerde bombardementen tot open stad verklaard: de stad werd niet verdedigd en mocht dus zonder geweld worden ingenomen. Dat gebeurde dus ook een jaar later. Fijn voor alle monumentale gebouwen.
Rome
Fight for your rights
Verschillende marron-gemeenschappen in Suriname tekenden vredesverdragen met koloniaal Nederland. Hierdoor kregen ze een vrijgevochten status en konden ze in hun gemeenschappen blijven leven. Zulke verdragen bestonden verder alleen op Jamaica.
Suriname
Ángelwaterval
In het Venezolaanse regenwoud vind je veel tepuis: een soort tafelbergen, met een platte top en steile randen dus. Die vorm zorgt voor enorme watervallen, met als hoogtepunt de Ángelwaterval. Dit is de hoogste waterval ter wereld, met een vrije val van 807 meter. Het water is zo lang onderweg, dat een groot deel verdampt voordat het neerkomt. Pixar gebruikte de plek als inspiratie voor de film Up.
Venezuela
Kamelk
Toeareg zijn dol op kamelenmelk. Op reizen door de woestijn is het soms de enige voedingsbron. Maar in Europa is het een schaars goed. Er is maar één kamelenmelkerij die kamelenmelk mag verkopen in de Europese Unie. Het goede nieuws? Hij staat in Berlicum, Noord-Brabant.
Niger
Meer meer meer!
Canada is het land met de meeste meren (van meer dan 100.000m²): ze hebben er 879.800. Ter vergelijking, nummer twee Rusland telt er 201.200
Canada
Oude wijn in nieuwe zakken
Cyprus heeft de oudste wijn met een naam is die nog in productie is. Dat is een zoete dessertwijn die Commandaria heet.
Cyprus
Nachtwacht
De Nachtwacht is hét topstuk van het Rijksmuseum. Het is een reusachtig doek en was ooit nóg groter: in 1715 hebben ze van alle zijden een stuk afgesneden zodat het in een nieuwe ruimte paste. Het is daardoor ook moeilijk te verplaatsen. In 1898 is het voor het laatst in bruikleen geweest bij het Stedelijk Museum. Daarna is het nog één keer buiten het Rijksmuseum geweest: tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen het werd verstopt in een Limburgse mergelgrot.
Noord-Holland
Micronesië voetbalnatie
Micronesië staat eerste, tweede én derde als het gaat om grootste verlies bij een voetbalwedstrijd. Al deze records werden in één toernooi gevestigd: de Pacific Games van 2015. Micronesië werd laatste met een doelsaldo van 0 voor en 114 tegen, in drie wedstrijden. Grootste verlies was tegen Vanuatu: 0-46.
Micronesië
Bayou of Pigs
President Patrick John was de man achter de Dread Act. Na zijn presidentstermijn bereidde hij een coup voor, waarin hij geholpen werd door neonazi’s en andere white supremacists. De coup werd in de kiem gesmoord en de zwaarbewapende crew werd gearresteerd in New Orleans. Patrick John werd in Dominica gevangengenomen en opgesloten. Deze mislukte landing op Dominica heet Operation Red Dog, beter bekend als the Bayou of Pigs.
Dominica
Estonia Startup Nation
Geen land heeft zoveel startups per capita als Estland. De tafeltennistafels en hippe neon-logo's zullen goed verkopen daar.
Estland
Nothing to see here
Google Earth is in Bahrein een tijdje in de ban gedaan, om te voorkomen dat bewoners de enorme hoeveelheid vastgoed van de regerende familie Al-Khalifa in beeld kon brengen.
Bahrein
Kindsterretje
De half-Jordaanse, half-Amerikaanse Emanne Beasha won op 8-jarige leeftijd Arabs got talent. Ze zingt opera. In het Italiaans.
Jordanië
Versterkte wijn
In Portugal is men dol op versterkte wijn, met port en madeira als beste voorbeelden. Door het toevoegen van extra alcohol stopt het gistingsproces, blijft de wijn zoet en blijft de wijn langer houdbaar. Wel zo handig op al die lange ontdekkingsreizen. Madeira is een van de langst houdbare wijnen ter wereld. Er zijn flessen uit de 18e eeuw die nog altijd lekker zijn.
Portugal
Hoogover
De Karakoram Highway is dé vriendschapssnelweg tussen China en Pakistan. Hij steekt de grens over bij de Khunjerabpas, op 4693 meter hoogte: de hoogste grensovergang ter wereld. De ontwikkeling aan Pakistaanse zijde blijft wel een beetje achter, want op de grens gaat de weg over van zes banen in China, naar twee in Pakistan.
Pakistan
Religion’s Greatest Hits
Een van de traditionele religies op Taiwan is het Yiguandao. Het is een samenraapsel van de beste onderdelen van het confucianisme, taoïsme en boeddhisme, aangevuld met elementen uit het christendom en de islam.
Taiwan
Neushoorns in het Colosseum
De Romeinen ondernomen ooit expedities naar het gebied van hedendaags Nigeria en namen zelfs een neushoorn mee die ze tentoonstelden in het Colosseum.
Nigeria
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
