Alle kroegfeitjes op een rij š
Demografische transitie
De natuurlijke bevolkingsgroei in Myanmar is vrijwel gestopt. Het land loopt daarmee ver voor op landen met een vergelijkbare welvaart. Vrouwen blijven relatief lang vrijgezel en krijgen vervolgens minder kinderen.
Myanmar
Proeftuin van het kapitalisme
Na het afschaffen van de slavernij door de Britten, moesten ze iets anders bedenken en bedachten ze het idee van 'vrije' arbeidskrachten. Dus tussen 1834 en 1920 arriveerden bijna 700.000 Indiƫrs op Mauritius, in Aapravasi ghat. Zie hier de start van de contractarbeid.
Mauritius
In de regio
In de 5 zwaarste jaren van de oorlog verlieten 5 miljoen Syriƫrs het land. Meer dan de helft daarvan belandde in Turkije. Veel anderen gingen naar Libanon en Jordaniƫ. Duitsland volgt op gepaste afstand op plek 4, als eerste land buiten de regio. Maar een fractie van de vluchtelingen is dus niet in de regio opgevangen.
Syriƫ
Nanggol
Op het zuidelijk deel van Pinkstereiland zijn ze niet vies van extreme sporten. Bij Nanggol springen mannelijke stamleden van zelfgebouwde houten torens van 30 meter hoog naar beneden, met alleen een liaan om hun enkels om de val te breken. En lianen zijn een stuk minder elastisch dan een bungeejumpkoord. Gaat ook niet altijd goed.
Vanuatu
Senegambia
In 1982 vormden Senegal en Gambia samen de confederatie Senegambia. Sommigen beoogden hiermee op termijn een samensmelting tussen de twee landen te bewerkstelligen. Zo ver kwam het niet en in 1989 werd de confederatie ontbonden.
Senegal
Looney Tunes
Wile E. Coyote en Road Runner zijn gebaseerd op de grote renkoekoek en de coyote, allebei inheemse soorten in Mexico.
Mexico
1848
Zwollenaar Johan Rudolph Thorbecke ontwierp in 1848 in opdracht van koning Willem II een nieuwe grondwet. Opmerkelijk, want Willem II perkte hiermee vrijwillig zijn eigen macht in. Zijn zoon Willem III zat met de gebakken peren toen hij een jaar later de troon besteeg en het koningschap was gereduceerd tot een ceremoniƫle functie.
Overijssel
Hablas EspaƱol?
De populaire taal-app Duolingo is opgericht door de Guatemalteekse ondernemer Luis von Ahn. Hij heeft ook ReCaptcha bedacht.
Guatemala
Dag zee, hallo meer
De Deltawerken zijn voltooid in 1996. De kustlijn van Zeeland werd door de keringen en dammen 700 kilometer korter.
Zeeland
Comrade Ralph
Ralph Gonsalves werd eind 2025 afgelost als premier van Saint Vincent & the Grenadines, nadat hij 24,5 jaar aan de macht was. Hij was daarmee de langst regerende democratische leider ter wereld. En waarschijnlijk aller tijden.
Saint Vincent en de Grenadines
Zwarte heuvel
De Cerro Negro ontstond in 1850 en is daarmee de jongste vulkaan van Centraal-Amerika. Het magma in deze vulkaan is tamelijk basaltisch, en daardoor donker van kleur. De flanken van de vulkaan kleuren dus zwart, vandaar de naam, en lenen zich uitstekend om vanaf te sandboarden.
Nicaragua
Blade runner
Oscar Pistorius is de snelste paralympisch atleet ooit en wereldrecordhouder op de 100 en 200 meter voor dubbel geamputeerden. In 2013 kwam plots een einde aan zijn carriĆØre, toen hij naar eigen zeggen per ongeluk zijn vriendin doodschoot. Hij hoorde geluiden op de badkamer, dacht aan inbrekers en schoot door de dichte deur waarachter zijn vriendin bleek te zitten. Aanvankelijk werd hij geloofd, maar na een lang proces werd hij toch veroordeeld voor moord.
Zuid-Afrika
Een oud geloof in de Nieuwe Wereld
Sefardische joden emigreerden al vroeg vanuit Amsterdam naar de Nederlandse koloniƫn. Bekende CuraƧaose namen als Maduro, Pinto en De Marchena zijn Sefardisch-joodse namen. In 1732 werd in Willemstad de MikvƩ Israƫl-synagoge gebouwd. Het is nu de oudste nog actieve synagoge op het westelijk halfrond.
CuraƧao
Ambassador Bridge
De Ambassador Bridge verbindt Detroit met Windsor, Canada. Deze brug, die privaat eigendom is, is goed voor 30% van de handel tussen de VS en Canada.
Detroit
Le Coq Classique
Hoe komen de Fransen toch aan de haan als nationaal symbool? Daarvoor moeten we terug naar de Romeinen, die een bewoner van Frankrijk een Gallus noemden. Maar Gallus is tevens het Latijnse woord voor haan. Vervolgens hebben de Galliƫrs het dier omarmd. Dat zie ik de Turken met kalkoenen nog niet zo snel doen.
Frankrijk
Weinig water, veel gloeiende plaat
Jemen heeft een oppervlakte van 527.968 kmĀ². Daarvan is 0% water.
Jemen
Konsjh
Het beroemdste eten van de Bahama's zijn conch fritters, maar die spreek je uit als 'konk'.
Bahama's
Hopelijk wel cadeautjes
Burundi kent een kerstbomenverbod, om ontbossing tegen te gaan.
Burundi
Moms rule the world
Waarom veel CuraƧaoƫnaars een meisjesnaam als achternaam hebben? Dat stamt uit de tijd na de afschaffing van de slavernij. Vrijgemaakte mensen namen toen voor het eerst een achternaam aan: vaak de naam van hun moeder.
CuraƧao
Maar zwemmen ho maar
De kustlijn van Canada is met 243.042 km de langste ter wereld.
Canada
Waarom besta jij, Ć¼berhaupt?
Andorra is het laatst overgebleven stukje bufferzone tussen het Frankische rijk en het Iberisch Schiereiland. Ooit ingesteld door Karle de Grote, omdat-ie bang was voor de oprukkende Moren.
Andorra
Voetbal is oorlog
Er is geen betere manier om de tegenstellingen in de Schotse samenleving uit te leggen dan voetbal. De rivaliteit tussen de Keltische, katholieke, Iers-georiƫnteerde, in het groen spelende clubs (zoals Hibernians en Celtic) en de Angelsaksische, protestantse clubs (zoals Hearts en Rangers) zegt alles.
VK: Schotland
Putrajaya
De Maleisische regering is in 1999 verhuisd naar Putrajaya - een nieuwe hoofdstad 25km ten zuiden van Kuala Lumpur. Google even de gebouwen daar, krijg je geen spijt van.
Maleisiƫ
Peter de Grote
Peter Sagan was een echte alleskunner. Kasseien, heuveltjes, sprinten, dalen, mountainbiken, veldrijden, you name it. Hij werd drie keer wereldkampioen op de weg en bracht zeven keer de groene trui naar Parijs: een record. Niet zo'n chille podcaststem helaas, anders hadden we hem graag gevraagd voor een special.
Slowakije
Voetballand
Qatar heeft bepaald geen voetbaltraditie, maar heeft inmiddels toch wel naam gemaakt in de voetbalwereld. In de Qatarese competitie spekken talloze uitgebloeide topvoetballers hun pensioenpotje, Paris Saint Germain wordt met Qatarese miljoenen naar de top gestuwd en in 2022 organiseert het land tot afgrijzen van velen het WK voetbal. Maar het nationale team van Qatar zit ook aardig in de lift: in 2019 won het de Aziƫcup, door onder andere af te rekenen met Zuid-Korea en Japan.
Qatar
Oranje beneden
"FryslĆ¢n Boppe!ā betekent: āFriesland bovenaanā. Deze uitspraak gebruikt het Friese volk om hun trots over Friesland te uiten. De oorspronkelijke uitspraak is: āFryslĆ¢n Boppe, HollĆ¢n ynāe groppeā Dit betekent dat de Friese provincie bovenaan, de rest van Nederland in de greppel.
Friesland
Georgische wijn
Wijnbouw is in GeorgiĆ« een eeuwenoude traditie. Nauwelijks bekend in het westen, maar in de Sovjet-Unie was Georgische wijn de crĆØme de la crĆØme.
Georgiƫ
Al Jazeera
Nieuwszender Al Jazeera is in 1996 opgericht en wordt volledig gefinancierd door de emir van Qatar. Dat zorgt voor enige achterdocht, maar Al Jazeera heeft door de jaren heen bewezen een onafhankelijk en zeer betrouwbaar nieuwsmedium te zijn. Het speelde een belangrijke rol in de wereldwijde verslaggeving van de Arabische lente.
Qatar
Carnaval
Het carnaval van Rio de Janeiro is het grootste ter wereld. De beroemde parade vindt plaats in het Sambadrome: een 700 meter lange straat met aan weerszijden hoge tribunes.
Braziliƫ
Is het lang geleden, is het lang geleden?
Rond 840 mochten de Kirgiezen heel even ruiken hoe het is om een groot rijk te hebben. Op het hoogtepunt bestond dat uit delen van het hedendaagse China, Kazachstan, Kirgiziƫ, Mongoliƫ en Rusland. Het duurde tot 1991 voordat ze weer een eigen land hadden.
Kirgiziƫ
De eerste verkiezingen van Kazachstan
Democratische verkiezingen, hoe moet dat eigenlijk? Toen Kazachstan onafhankelijk werd, gingen ze met die vraag naar Rusland (bij gebrek aan beter). In Rusland moest je 100.000 handtekeningen hebben om op het stembiljet te komen. Dat vonden de Kazachen ook wel wat. Puntje; in Kazachstan woonden veel minder mensen in Rusland, dus lukte het alleen Nursultan Nazarbajevs partij om erop te komen. Kiezen maar!
Kazachstan
Geen brede definitie
Een Broadway theatre is pas een Broadway theatre als het 500 zitplaatsen of meer heeft en geografisch gelegen is tussen 41st Street en 54th Street en tussen 6th en 8th Avenue in Manhattan. Er zijn er maar liefst 41. Dit deel van Broadway staat bekend als het Theatre District.
New York City
Tatoeaanzin
De Maori merkten dat de rest van de wereld de esthetiek van hun spirituele Ta Moko-tatoeages begon te kopiƫren. Toen hebben ze Kirituhi in het leven geroepen: visueel dezelfde tatoeages, maar gestript van alle spiritualiteit zodat de wereld het kon gebruiken zonder de Maori-tradities met voeten te treden.
Nieuw-Zeeland
Fiasco
Dit Italiaanse leenwoord kan goed worden gebruikt om de militaire geschiedenis van Italiƫ samen te vatten. In 1896 werden ze finaal in de pan gehakt door Ethiopiƫ, de grootste nederlaag van een Europese macht in Afrika. In de Eerste Wereldoorlog verloren ze heel Noordoost-Italiƫ aan Oostenrijk en mochten ze van geluk spreken dat ze aan geallieerde zijde vochten en nadien alles terugkregen. In de Tweede Wereldoorlog probeerden ze vergeefs Griekenland te veroveren en moest Duitsland ze komen redden.
Italiƫ
De Donau is van iedereen
De Donau is ās werelds meest internationale rivier. Hij stroomt door 10 landen, meer dan elke andere rivier. Dit geldt ook voor het aantal hoofdsteden waar hij doorheen stroomt. Kun jij ze noemen?
Roemeniƫ
WaqWaq
Mauritius werd voor zover wij weten ontdekt door de Arabieren. Zij noemden het eiland Waqwaq. Er was dus geen inheemse bevolking.
Mauritius
Legerloterij
In Mexico geldt een dienstplicht, maar ze niet alle soldaten nodig die ervoor in aanmerking komen. En dus wordt in een loterij bepaald wie daadwerkelijk wordt opgeroepen. Trek je een zwarte bal, dan hoef je niet; bij een witte bal moet je een jaar lang je zaterdagen opofferen; bij een rode bal (in Mexico-Stad) of een blauwe bal (in Veracruz) ben je echt de sjaak, want dan moet je een jaar vol aan de bak als parachutist of marinier.
Mexico
Limnische uitbarsting
In 1986 kwamen duizenden Kameroenezen om het leven bij een zogeheten limnische uitbarsting. Hierbij bouwden vulkanische gassen zich op op de bodem van het Nyosmeer. Toen een kleine aardbeving de watermassa in beweging bracht, ontsnapte het gas en stierf de bevolking rond het meer. Inmiddels zijn er pijpleidingen geĆÆnstalleerd die de vulkanische gassen op de bodem van het meer veilig afvoeren.
Kameroen
Ceterum censeo Carthaginem esse delendam
'Overigens ben ik van mening dat Carthago vernietigd moet worden.' Met deze woorden eindigde Cato al zijn redevoeringen in de Romeinse senaat, wijzend op het gevaar van aartsvijand Carthago. Marianne Thieme parodieerde Cato door al haar toespraken in de Tweede Kamer te eindigen met de woorden: 'Voorts ben ik van mening dat er een einde moet komen aan de bio-industrie.'
Tunesiƫ
Hans en Beertje
Bruine beren zijn heel slim. Ze kunnen plannen maken, problemen oplossen en nog mooier: ze kunnen hun eigen voetsporen uitwissen, bijvoorbeeld om niet gevonden te worden door jagers.
Roemeniƫ
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show š
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op š
