Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Wijnig
Moldavië heeft de grootste wijncollectie ter wereld. Onder de grond in Mileștii Mici liggen in een uitgebreid tunnelcomplex bijna twee miljoen flesjes wijn. Die worden ook uitgedeeld aan wereldleiders en fungeren als kapitaalreserve van de staat Moldavië.
Moldavië
Aralwoestijn
Door Sovjet-mismanagement nam de omvang van het Aralmeer in 30 jaar af tot ongeveer een tiende van wat het ooit was. Aan de kant van Oezbekistan komt het meer nooit meer terug, dus spreken we hier van de jongste woestijn ter wereld: de Aralkum-woestijn.
Oezbekistan
De geboorte van Hollywood
Filmmakers zochten begin 20e eeuw hun heil op een plek zo ver mogelijk weg van New Jersey. Want daar zat Thomas Edison, die allerlei patenten had op het gebied van films en rechtszaken aanspande tegen iedereen die die patenten schond. En dus trokken filmmakers naar het wilde, wetteloze westen, buiten het gezichtsveld van Edison.
Los Angeles
Houten poot, ooglapje, papegaai
François le Clerc was de naam van de eerste kolonist van Saint Lucia. Hij was piraat. Verloor zijn been, kreeg een houten poot en wordt nu gezien als de eerste piraat waarop dat stereotype gebaseerd is.
Saint Lucia
Uppie
Tijdens de renovatie van Utrecht Centraal bleek dat er een hoogwerker was achtergebleven, die er niet meer weg kon. Uiteindelijk adopteerde de NS hem en noemde hem Uppie. Anderhalf jaar later kon Uppie toch worden bevrijd.
Utrecht
Taalkundige erfenis
Wie de metrokaart van Algiers bekijkt, ziet dat de suburbane lijnen net als in Parijs worden verzorgd door de RER. Wij pleiten sindsdien ook voor een S-Bahn in Dar es Salaam.
Algerije
Zizou
De beste Franse voetballer aller tijden heeft Algerijnse wortels. Zinedine Zidane won als speler alle grote prijzen en bereikte als coach een unicum: hij werd de eerste trainer die de Champions League drie keer achtereen won.
Algerije
Tikkende tijdbom
Het Kivumeer is een van de paar plekken op aarde waar limnische erupties kunnen plaatsvinden. Diep in het meer ligt 256 kubieke kilometer koolstofdioxide en 65 kubieke kilometer methaan te wachten tot een verstoring van de waterlagen door bijvoorbeeld vulkanische activiteit het gas naar het oppervlak brengt. Als dat gebeurt, ontstaan tsunami's, kan het methaan tot ontploffing komen en verstikt de kooldioxide alles wat er dan nog leeft.
Rwanda
Dennis bier
Dennis Martínez speelde als rechtshandige pitcher voor de Montreal Expos, toen hij in 1991 een perfect game wierp in een uitwedstrijd tegen de Los Angeles Dodgers. Dat is een wedstrijd waarin je als pitcher geen enkele slagman van de tegenpartij het thuishonk laat bereiken. Hij was de 13e speler ooit die dit lukte in de MLB, en de eerste niet-Amerikaan.
Nicaragua
Vlekvrij bombarderen
De Hongaar László Biro geldt als uitvinder van de balpen. Die brak internationaal door omdat ze een regelrechte lifehack waren voor piloten in WOII: ze gaven een stuk minder vlekken dan een vulpen. Een balpen heet in het Engels nog steeds een biro.
Hongarije
Stormschade
Van alle landen in de wereld, gaat de economie op Dominica gemiddeld het meest gebukt onder de orkanen. Men schat in dat het bruto nationaal product ruim 20% hoger was geweest zonder orkanen.
Dominica
Engländer
Aan het begin van de jaartelling woonden er Britten in Engeland: een Keltisch volk. In de vroege middeleeuwen zijn ze door de Angelsaksen verjaagd: een Germaans volk. Eigenlijk kun je de huidige bevolking van Engeland dus beter Duits noemen dan Brits.
VK: Engeland
Hippie trail
Je kan het je bijna niet voorstellen, maar Afghanistan was in de jaren '60 en ' 70 een liberaal en progressief land. Het trok dan ook veel buitenlandse toeristen aan. Het was een topbestemming langs de hippie trail, niet om de laatste plaats vanwege de fantastische hasj die je er kan krijgen.
Afghanistan
Moeilijk rekenen
Myanmar is een van de drie landen die niet het metrische systeem gebruiken. Liberia en de Verenigde Staten zijn de andere twee.
Myanmar
Megaco
Toen Mexico in 1821 onafhankelijk werd, was het nog ruim twee keer zo groot als nu. Het besloeg grote delen van de huidige Verenigde Staten en bijna heel Centraal-Amerika.
Mexico
Faiq Bolkiah
Faiq Bolkiah is een vrij matige voetballer die werd opgeleid in Engeland, debuteerde in Portugal en nu speelt in Thailand. Toch wordt hij gezien als de rijkste voetballer ter wereld. Hij is het neefje van de sultan van Brunei.
Brunei
Clanland
In Schotland heb je uiteraard de Clans. Dat woord komt van Schots-Gaelisch clann, letterlijk 'kinderen'. De meeste clans hebben hun eigen tartanpatronen, meestal daterend uit de 19e eeuw, die ze vervolgens weer verwerken op hun kilts.
VK: Schotland
Nog een meerfeitje meer
Het Malawimeer heeft meer verschillende vissoorten dan elk ander meer ter wereld. Ze staan vooral bekend om hun cichlides. Ken je van de maanvissen en discusvissen. Er is maar één non-endemische cichlide in het meer: de Tilapia.
Malawi
Krimpende bevolking on steroids
Er zijn drie landen met minder inwoners dan in 1950. Vaticaanstad, Bulgarije en Letland.
Letland
De Nieuwe Hollandse Waterliniet werkt
85 kilometer lange linie met 45 forten, 6 vestingen en 2 kastelen, ooit bedacht om buitenlandse troepen buiten de deur van Utrecht en Amsterdam te houden. Een Duits spionagerapport uit de Eerste Wereldoorlog geeft aan dat de waterlinie toen heeft voorkomen dat Duitsland ons heeft aangevallen. In de Tweede Wereldoorlog bleek het systeem jammerlijk verouderd: de Duitsers vlogen er gewoon overheen.
Utrecht
Oudman
De geschiedenis van de staat Oman gaat terug naar 749 na Christus. Daarmee is het de oudste staat in de Arabische wereld.
Oman
One day I'll be King
Sardinië was voor de Italiaanse eenwording onderdeel van het Koninkrijk Sardinië. Onderdeel ja, want het zwaartepunt van dat koninkrijk was niet Sardinië zelf, maar de regio Piëmonte op het vasteland. Hoofdstad was dan ook niet Cagliari, maar Turijn. Hoe dan? Het Hertogdom Savoye, waar Piëmonte onder viel, kreeg begin 18e eeuw Sardinië in de schoot geworpen. Dat was al een koninkrijk, dus door de naam Koninkrijk Sardinië op hun hele grondgebied te plakken, mochten de hertogen zich voortaan koning noemen. En dat wil je natuurlijk.
Sardinië
Alfa en de Omega
De Griekse taal heeft een ononderbroken geschiedenis van meer dan 3400 jaar, waardoor het een van de oudste levende talen ter wereld is. Het is natuurlijk niet helemaal hetzelfde en in zoveel jaar verandert er veel, zoals de uitspraak en hoe je het precies schrijft, maar het alfabet is in grote lijnen bij het oud- en het nieuw-Grieks hetzelfde. Het woord alfabet komt dan ook van de eerste 2 Griekse letters.
Griekenland
Pidgin nodig?
Geen land ter wereld heeft zo’n grote talendichtheid als Vanuatu. Zo’n 300.000 inwoners delen samen 138 talen.
Vanuatu
De slachting van de Basken
In de 16e eeuw domineerden de Basken vanuit hun havens in Canada de walvisvaart in de Atlantische Oceaan (ja, je leest het goed). In 1615 kwam een groepje Baskische walvisvaarders aan bij de Westfjorden van IJsland. Bij een zware storm sloegen de Baskische schepen stuk op de rotsen, en strandde de bemanning op IJsland. En die ontving ze niet bepaald hartelijk. Ruim 30 Basken werden op gruwelijke wijze vermoord en verminkt, aangemoedigd door de IJslandse wet, waarin werd vastgelegd dat Basken ongewenst zijn in de Westfjorden en dat elke Bask die zich er waagt om het leven moet worden gebracht. Deze wet werd officieel pas in 2015 ingetrokken, 400 jaar na deze gebeurtenis.
IJsland
Duivenmest
Iran staat vol met duiventorens: hoge gebouwen, met duizenden holletjes voor duiven, als een soort bijenkorf. Niet om ze te domesticeren als postduiven, maar om hun poep te verzamelen. Dat werd namelijk gebruikt als meststof voor de teelt van meloenen en komkommers.
Iran
Quotes Stalin
Stalin kun je het best begrijpen aan de hand van zijn eigen quotes. "De dood van één iemand is een tragedie, de dood van miljoenen een statistiek." "Zij die stemmen beslissen niets, zij die de stemmen tellen beslissen alles." "Kwantiteit is een kwaliteit op zich." "De dood is de oplossing van alle problemen. Geen mensen, geen problemen."
Georgië
Dit Roemeen je niet
De Roemeense gymnast Nadia Comăneci was de eerste die een perfecte score ontving op de Olympische Spelen. Het scorebord was niet voorbereid op een 10.00 en liet in eerste instantie een 1.00 zien. Toen begon het publiek te schreeuwen en moest de omroeper uitleggen dat het eigenlijk een 10.00 was.
Roemenië
Het Aralmeer, een van 's werelds grootste ecologische rampen
Het Aralmeer, ooit twee keer zo groot als België, is voor 90% opgedroogd. De Sovjets besloten dat het een goed idee was om in Oezbekistan katoen te gaan telen en om daar een hoop rivieren voor af te tappen.
Kazachstan
Etymologie buiten de landsgrenzen
Lagos kreeg zijn naam op dezelfde manier als de Portugese plaats Lagos. Port Harcourt is vernoemd naar een Britse koloniaal. Benin City ligt niet in Benin en Kano ligt niet eens in de buurt van noemenswaardig water.
Nigeria
Zij kunnen er wel chocola van maken
Cacao is een van de schaarse gebieden waarop de haven in Amsterdam groter is dan concurrent Rotterdam. Jaarlijks komen er in de Amsterdamse haven 600.000 ton aan cacaobonen aan. In 2018 importeerde Nederland in totaal 1,1 miljard kilogram cacaobonen. Verreweg het meeste van de wereld.
Noord-Holland
Skeleton coast
Je verwacht het niet, maar voor de kust van Namibië is het koud en 180 dagen per jaar mistig. In combinatie met de sterke stroming maakt dit de Namibische kust een kerkhof voor scheepswrakken en walvisskeletten.
Namibië
Zeg nooit nooit
De regering van het onafhankelijke land Belarus werd in 1919 verjaagd toen de Sovjets het overnamen. Ze gingen in ballingschap in andere landen en hun nazaten zijn dat nog steeds. Het is de oudste regering in ballingschap ter wereld. Als ze ooit terugkomen om de macht op te eisen staan wij klaar met een filmploeg en een Netflix-contract.
Belarus
Prima vlagherkomst
De kleuren van de voormalige Franse kolonie op Haïti waren rood, wit en blauw en stonden voor Afrikanen (rood), kleurlingen (blauw) en witte Europeanen (wit). Toen Haïti onafhankelijk werd, scheurde de leider van de revolutie - Dessalines - het wit ertussenuit en smeedde hij van rood en blauw de nieuwe, Haïtiaanse vlag.
Haïti
Sint Pieter
De Sint Pieter was tot 1989 de grootste kerk ter wereld. Nu zijn ze voorgestreefd door de Basilique Notre-Dame de la Paix, in Yamoussoukro, Ivoorkust.
Vaticaanstad
Verse croissantjes voor iedereen
Thomas Sankara had als doel: een Burkina Faso dat volledig zelfvoorzienend is qua voedsel. Niet alleen de landbouw ging op de schop; hij vormde de bevoorradingswinkel van het leger in Ouagadougou om tot een openbare supermarkt - de eerste in Burkina Faso.
Burkina Faso
Vergrijzing
Hiervan is Japan hét schoolvoorbeeld. De gemiddelde leeftijd ligt rond de 50 jaar. Alleen in Monaco ligt die nóg hoger. De bevolking krimpt en als het zo doorgaat, zijn er over 1000 jaar geen Japanners meer over.
Japan
Links én rechts rijden
In 1906 werd Vanuatu tegelijk Frans en Brits, het zogenaamde Condominium. Daardoor gelden de Franse én Britse wetten en regels tegelijkertijd. Le Strange.
Vanuatu
De woke keizer
Keizer Ashoka veroverde in de 3e eeuw voor Christus een nieuw stuk land ten koste van 200.000 doden. Hij kreeg spijt en bekeerde zich tot het boeddhisme. Vanaf toen blonk zijn rijk uit in geweldloosheid, diversiteit en ecologisch verantwoord beleid.
India
Alexander de Griek?
Alles in Noord-Macedonië ademt Alexander de Grote. Toch is hij niet in Noord-Macedonië geboren, zijn vader ook niet, zijn Macedonische Rijk ontstond buiten Noord-Macedonië en Alexander ging zich vooral positioneren als Grieks. Waarom pronken de Noord-Macedoniërs dan zo met hem? Luister de aflevering.
Noord-Macedonië
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
