Alle kroegfeitjes op een rij 👀
UNESC-GO!
In 2024 werd de Berlijnse technoscene door het Duitse ministerie van cultuur en de UNESCO-commissie officieel toegevoegd aan de lijst van immaterieel cultureel erfgoed. Denk daar maar aan als je weer raketjes staat te snoepen op de dansvloer.
Berlijn
Hurry hurry chicken curry
India telt talloze gerechten die nogal sauzig zijn. Die werden pas door de Britten ondergebracht in dezelfde culinaire familie. Het woord ‘curry’ is via het Portugees ontleend aan het woord ‘kari’, wat saus betekent in het Tamil.
India
Tempura
Tempura komt oorspronkelijk uit Portugal. Zij introduceerden het in de 16e eeuw in Japan.
Portugal
Eenzaam aan de top
Andorra is qua gemiddelde hoogte het hoogste land van Europa. Op wereldwijde schaal staan ze op nummer 6.
Andorra
Gorée Ouvertflaqué
Het Senegalese eiland Gorée is vernoemd naar Goeree. Ja, van Overflakkee. Goeree komt van 'goede reede' - veilige haven.
Senegal
Het laatste slagveld
De Georgische Opstand - een van de laatste slagvelden van de Tweede Wereldoorlog was op Texel. Ondanks dat de oorlog was afgelopen op 5 mei, duurde de oorlog op Texel nog tot 20 mei. Het was een gevecht tussen Georgische oorlogsgevangenen die in opstand kwamen tegen de Duitsers.
Georgië
IKEA-effect
De drive voor de laagste prijs heeft een interessant neveneffect. Ze zadelen de klant met een hoop werk op, omdat die zelf de dozen bij elkaar moet zoeken en het meubel in elkaar moet zetten. Maar de moeite die de klant erin steekt blijkt er juist voor te zorgen dat ze het meubel meer waarderen. Dit wordt het IKEA-effect genoemd: mensen hebben de neiging om dingen die ze (gedeeltelijk) zelf gemaakt hebben meer te waarderen dan dingen die door anderen zijn gemaakt. Een absolute succesformule was geboren.
Zweden
Troubles
Ieren zijn dol op eufemismen. Het bloedige conflict tussen katholieken en protestanten in de tweede helft van de 20e eeuw kostte 3.500 mensen het leven, maar wordt aangeduid als The Troubles.
VK: Noord-Ierland
Alexander de Griek?
Alles in Noord-Macedonië ademt Alexander de Grote. Toch is hij niet in Noord-Macedonië geboren, zijn vader ook niet, zijn Macedonische Rijk ontstond buiten Noord-Macedonië en Alexander ging zich vooral positioneren als Grieks. Waarom pronken de Noord-Macedoniërs dan zo met hem? Luister de aflevering.
Noord-Macedonië
Miniatürk
Istanbul heeft Miniatürk als grote broer van Madurodam. Het is het grootste miniatuurpark ter wereld.
Istanbul
Wallacea
De Molukken zijn het hart van de biogeografische regio Wallacea, gelegen tussen de Wallacelijn en de Lydekkerlijn. In normaal Nederlands: dit gebied lag nooit aan Azië vast, maar ook nooit aan Australië. Die isolatie geeft het gebied unieke biologische kenmerken.
Molukken
Mayatempels
De Mayatempels zijn rijk gedecoreerd, maar waren oorspronkelijk ook fel gekleurd.
Guatemala
Drietalig land
Veel Tanzanianen worden drietalig opgevoed. Men heeft een lokale taal, gebruikt Swahili als verbindingstaal, én heeft met het Engels nog een officiële overheidstaal.
Tanzania
Het Parijs van alles
Eet een baguette, heb cafés en bezit het liefst een slingerende rivier. Voilà, je bent het Parijs van het Oosten. Boekarest claimt die titel, samen met minstens 15 andere steden. Onder meer Beirut, Shanghai, Warschau en Lahore doen een gooi naar de titel.
Roemenië
Het bloedbad van Parijs
De Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog had ook een bloedige Parijse episode. In 1961 gingen Algerijnen in Parijs massaal de straat op. De protesten werden bruut neergeslagen door de politie. Honderden demonstranten werden doodgeschoten en in de Seine gegooid. Ook de Fransen zelf waren de oorlog intussen helemaal beu. Bij een referendum stemde 78% van de Fransen vóór onafhankelijkheid van Algerije.
Algerije
Kraamkamer van de Oceaan
Oost-Timor ligt aan de rand van de zogeheten Koraaldriehoek, de kraamkamer van de oceaan. Je vindt er meer dan 600 soorten koraal — driekwart van wat er wereldwijd bestaat — en ruim 2000 soorten koraalvissen. Bij Atauro Island, ten noorden van Dili, werd zelfs de hoogste concentratie koraalvissen per vierkante meter rif ooit gemeten.
Oost-Timor
Vlekvrij bombarderen
De Hongaar László Biro geldt als uitvinder van de balpen. Die brak internationaal door omdat ze een regelrechte lifehack waren voor piloten in WOII: ze gaven een stuk minder vlekken dan een vulpen. Een balpen heet in het Engels nog steeds een biro.
Hongarije
Zwaar verminskt
Omdat Minsk zo zwaar vernietigd werd tijdens De Grote Patriottische Oorlog (WO2 voor Belarussen), kon Stalin de ideale Sovjetstad uit de grond stampen. Hij deed dat met verve: grote straten, vele bomen, brutalisme, radiaal-concentrische opbouw en vooral heel veel beton.
Belarus
Skateboarding is not a crime
Luxemburg is zo aangeharkt, dat ze alles omarmen wat hen een rauw randje geeft. Zo hebben ze een van de grootste skateparken gebouwd in UNESCO-werelderfgoed aan de rand van Luxemburg-Stad en promoten ze actief skaters om naar hun land te komen en van eeuwenoude trappen af te kickflippen.
Luxemburg
Tactiek van de verschroeide aarde
Toen Napoleon in 1812 Rusland binnentrok, pasten de terugtrekkende Russen de tactiek van de verschroeide aarde toe: ze verbrandden alles wat ze achterlieten, zodat de veroveraars er niks aan hadden. Inclusief de stad Moskou. Na een maand in het kremlin te hebben gezeten, te midden van een afgebrande stad, blies Napoleon de aftocht. Op de terugtocht lieten bijna al zijn soldaten het leven door uithongering, ziekte en kou. 130 jaar maakte Hitler dezelfde fout, met vergelijkbaar gevolg.
Moskou
Kowloon Walled City
De Kowloon Walled City is het bekendste voorbeeld van overurbanisatie. Dit huizenblok was een overbevolkte stad met 50.000 mensen (en daarmee een van de dichtstbevolkte stukjes op aarde). Er heerste totale anarchie: geen enkel bouwvoorschrift werd gevolgd en in de donkere steegjes middenin het blok speelden alle schunnige praktijken zich af die je je bij zo'n plek voorstelt.
Hongkong
Cornelis Lelie
Heb je je ooit afgevraagd wat dat witte embleem is op de vlag van Flevoland? Het is het familiewapen, what’s in a name, van Cornelis Lely. Wel zo dankbaar voor alles wat hij heeft gedaan voor Flevoland.
Flevoland
Hooghout
In Levoča staat het hoogste houten altaar ter wereld. Het is bijna 20 meter hoog en supermooi gedecoreerd.
Slowakije
Mangrootste
Geen land ter wereld heeft verhoudingsgewijs zo veel mangrove als Guinee-Bissau. Maar liefst 11% van het landoppervlak is bedekt met mangrovebossen. De afgelopen tachtig jaar is overigens wel een derde van de mangroves verdwenen.
Guinee-Bissau
Een parel van een uitvinding
In the olden days leefde praktisch de hele Perzische Golf van de parelvisserij. Totdat een Japanner, Kokichi Mikimoto, erin slaagde om parels te kweken. Toen was het gedaan met de pareleconomie.
Qatar
Å beautiful town
Op de Lofoten, sowieso al aardig end of the road, ligt helemaal aan het eind van de eilandengroep een plaatsje: Å.
Noorwegen
Kimleepark
Kim, Lee en Park zijn de meest voorkomende achternamen in Zuid-Korea. Bijna de helft van de 52 miljoen Zuid-Koreanen heet zo. Kim betekent metaal, ijzer of goud. Lee betekent pruimenboom. En Park betekent kalebas of meloen. Welja.
Zuid-Korea
Flinke wandeling
Als je Antarctica even buiten beschouwing laat, is Zuid-Amerika het laatste continent waar de homo sapiens neerstreek: nog maar 15.000 jaar geleden! Ze kwamen via de Beringstraat en Panama het continent binnen.
Zuid-Amerika
Disco inferno
In 1971 boorden de Sovjets halverwege de Karakum woestijn een gat om olie te vinden. Ze vonden vooral giftig gas en ze staken het in de fik, want zo dachten ze er makkelijk vanaf te komen. Wat ze niet wisten is dat er vlak naast een gasbel vol methaan zat en daarom brandt het gat nog steeds. We kennen het tegenwoordig als de Gates of Hell of the Shining of Karakum.
Turkmenistan
Net geen ringweg
Er zijn maar twee doorgaande wegen op Saint Vincent. De Leeward Highway langs de westkust, en de Windward Highway langs de oostkust. Die lopen langs de kust en gaan bijna helemaal rond, maar in het noordwesten is het te onherbergzaam en gevaarlijk om een weg aan te leggen. En aangezien er geen wegen door het binnenland lopen, moet je helemaal omrijden via de zuidkust om aan de andere kant te komen. Dat is 3 uur rijden, voor een stuk dat hemelsbreed maar 10 kilometer is.
Saint Vincent en de Grenadines
Spirituele sugar rush
De Thai brengen graag offers aan hun goden. Volgens de overlevering houden de goden van zoet, en van rood. Dit maakt Thailand tot ’s werelds grootste afnemer van Fanta Strawberry. Overal waar je komt staan bekertjes of blikjes Fanta in de heiligdommen.
Thailand
Vast door de gehaktballen
Het IKEA-filiaal bij Delft, aan de A13, is wereldwijd hun filiaal met de hoogste omzet. Kopen wij nou echt zo veel Billy’s?
Zweden
Getting caught in the rain
De Piña Colada komt van Puerto Rico. Het meest gangbare verhaal is dat de Piña Colada is uitgevonden in 1954 door Ramón “Monchito” Marrero, een barman in het beroemde Caribe Hilton Hotel in San Juan. Hij kreeg de opdracht om een unieke tropische cocktail te creëren die de essentie van Puerto Rico zou vangen en kwam hiermee aankakken.
Puerto Rico
Opgerekte driehoek
In de provincie Antwerpen vormen Kontich, Reet en Aartselaar de Anale Driehoek. Maar is Aarschot in Vlaams-Brabant niet gewoon veel beter hiervoor dan Aartselaar? Moet de Anale Driehoek wel wat worden opgerekt.
Vlaams-Brabant
Dan verbieden we het toch gewoon?
Om de hyperinflatie tegen te gaan in Zimbabwe verklaarde de dictator Mugabe inflatie ooit als "illegaal". Deze inflatie bereikte in 2008 op jaarbasis een verbazingwekkende 89,7 sextiljoen procent.
Zimbabwe
Cabden
Taxi's werden in Londen in de 17e eeuw geïntroduceerd als hackney coach, waarschijnlijk naar het Franse woord ‘hacquenée’ ("als een paard dat geschikt is voor verhuur"), en natuurlijk naar de borough die Hackney heet. In de 19e eeuw kwam de cabriolet uit Frankrijk, een snellere tweewielige koets. Daar komen de termen ‘cab’ en ‘cabbie’ vandaan.
Londen
Groots denken
Middenin de Atacamawoestijn staat een reusachtige linkerhand, La Mano del Desierto. Hij is ontworpen door Mario Irarrazabal, die eerder een gelijksoortige rechterhand liet bouwen. Die staat in Uruguay.
Chili
Freestyle rap 2.0
Een traditionele Maltese muziekvorm is Spirtu Pront. Zangers improviseren om de beurt een gezongen betoog over een maatschappelijk onderwerp en gaan als het ware met elkaar in debat. Kleine waarschuwing voordat je gaat luisteren: het gaat er dus niet echt om wie het best kan zingen.
Malta
Omnisport
Tuvalu doet sinds 2008 mee aan alle zomerspelen met een handvol atleten. Van specialisatie is in dit kleine land nauwelijks sprake. De hardlopers zijn meestal ook spelers van het nationale voetbalteam. Medailles leverde het nog niet op. Daarom organiseren ze ook hun eigen spelen, de Tuvalu Games. Daarbij nemen de verschillende eilanden het tegen elkaar op in een soort nationale sportdag.
Tuvalu
Lekkere ontgroening
De Kabye, een bevolkingsgroep uit Centraal-Togo, staat vooral bekend om hun Evala festival. Dat festival is een belangrijk moment in de volwassenwording van jonge jongens. De jongens moeten eerst drie bergen beklimmen. Als dat is gelukt begint een groot worsteltoernooi. Er worden honderden honden geslacht, en de jongens smeren zich vervolgens van top tot teen in met hondenvet, en het vlees wordt ook gegeten.
Togo
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
