Alle kroegfeitjes op een rij 👀
'Nijmeegse' Vierdaagse
De Vierdaagse is de grootste meerdaagse wandeltocht ter wereld. In de eerste editie in 1909 liep men vanuit verschillende plaatsen in Nederland naar… Breda. In 1910 bleek het organisatorisch niet zo handig om verschillende startpunten te hebben, dus startten alle lopers op één plek… Arnhem. In 1913 lag het eindpunt voor het eerst in Nijmegen en pas vanaf 1925 werd er ook in Nijmegen gestart.
Gelderland
Eilandentelling
De Filipijnen is laatst eens gaan tellen hoeveel eilanden ze nou eigenlijk hebben. Het bleken er 500 meer dan verwacht: een whopping 7.641.
Filipijnen
Gold Medal Brand
In de jaren '30 won een inwoner van het district Sri Racha een gouden medaille met haar pittige saus. Ze mocht het alleen niet vernoemen naar haar district, en koos in plaats daarvan de merknaam Gold Medal Brand. Niet zo catchy, en dus brak later iemand anders ermee door, die de autoriteiten overtuigde om de saus wel als Sriracha te mogen verkopen.
Thailand
Putting in the white
In Uummannaq ligt de noordelijkste golfbaan ter wereld. Rode balletjes, geen ‘green’, maar een 'white’ en zeehonden die je lastigvallen. Wel -45 graden, dus kleed je caddy goed aan.
Groenland
Skitstövel
Olof Palme was een échte derdewereldlandleider, pro Cubaanse opstand, anti nucleaire oorlogen. Ooit vergeleek hij het Amerikaanse bombardement op Hanoi met nazimisdaden. Nixon noemde hem daarop: “That Swedish asshole.” Netjes.
Zweden
Rare jongens, die Aesti
De Esten worden voor het eerst genoemd door de Romeinse historicus Tacitus (1e eeuw na Christus) in zijn boek Germania. Daar wordt het gehele volk dat toen in de Baltische Staten woonde de Aesti genoemd en het land Aestingia.
Estland
Chili's vorm
Dacht je dat Chili het langste land ter wereld was, van noord naar zuid? Helaas. Brazilië is nét ietsje langer. Chili is wel het minst ronde land ter wereld, en als klap op de vuurpijl heeft het land de vorm van een chilipeper. En nee, da’s niet de reden dat die dingen zo heten.
Chili
Nijlbron
Als mensen op zoek gaan naar de bron van de Nijl, dan volgen ze meestal de Witte Nijl tot aan het Victoriameer of zelfs verder, want die tak van de Nijl is veel langer. Maar 80% van al het Nijlwater komt uit de Blauwe Nijl, die ontspringt in het Tanameer in het Ethiopisch Hoogland. Even dankjewel zeggen Egypte.
Ethiopië
The Big Apple
New York City dankt zijn belangrijkste bijnaam aan het paardenracen. In de jaren 1920 was die term synoniem voor ‘de grote klapper’, of ‘het echte werk’, doelend op de New Yorkse racebanen. Later groeide The Big Apple uit tot bijnaam van de gehele stad.
New York City
Een boom van een kroegfeit
Van de naar schatting 3 biljoen bomen op aarde staan er 400 miljard in de Amazone: 13% van alle bomen ter wereld.
Zuid-Amerika
Boksgrootmacht
De enige twee Arabische wereldkampioenen boksen ooit, hebben allebei Jemenitische roots. Toch geniet een andere bokser nog meer aanzien: Ali Raymi was kolonel in het leger, maar kon ook aardig boksen. Wat heet: bij de amateurs bokste hij 119 wedstrijden. Hij won er 117. En alle 117 op knockout. Als professional bokste hij 25 wedstrijden. Hij won ze allemaal. En allemaal op knockout. Hij stierf in 2015 bij een luchtaanval en ging het graf in als een legende.
Jemen
Kracht durch Freude
De meest verkochte auto's aller tijden zijn de Volkswagen Golf en de Volkswagen Kever. De Kever werd gebouwd in opdracht van Adolf Hitler als auto voor de gewone man. Oorspronkelijk noemden men de auto Kraft durch Freude, afgekort KdF. De stad die ronde de fabriek werd gebouwd heette daarom Stadt des KdF-wagens bei Fallersleben en kennen we nu onder de naam Wolfsburg.
Duitsland
Poolse landdag
Alle grote beslissingen in het Pools-Litouwse gemenebest werden genomen door de adel. Een afvaardiging daarvan kwam samen in de Sejm, ook nu nog de benaming van het Poolse parlement. Het slechte nieuws was: ze hadden afgesproken dat iedere parlementariër vetorecht had, en dus eenzijdig alles kon blokkeren wat hem niet beviel. Dus de vergaderingen van die lui mondden vaak uit in wat we om die reden een Poolse landdag zijn gaan noemen: eindeloze, besluiteloze zittingen, die soms uitmonden in dronken schietpartijen.
Polen
Tzatziki
Eeuwig zonde, maar tzatziki komt niet uit Tadzjikistan.
Tadzjikistan
Tactiek van de verschroeide aarde
Toen Napoleon in 1812 Rusland binnentrok, pasten de terugtrekkende Russen de tactiek van de verschroeide aarde toe: ze verbrandden alles wat ze achterlieten, zodat de veroveraars er niks aan hadden. Inclusief de stad Moskou. Na een maand in het kremlin te hebben gezeten, te midden van een afgebrande stad, blies Napoleon de aftocht. Op de terugtocht lieten bijna al zijn soldaten het leven door uithongering, ziekte en kou. 130 jaar maakte Hitler dezelfde fout, met vergelijkbaar gevolg.
Moskou
Bobbeling
Het geweldige genre bubbeling is uitgevonden door DJ Moortje, geboren in Goirle maar opgegroeid op Curaçao. Wat hij deed was de platenspeler van z'n pa opvoeren en tada, een nieuw genre was geboren. Wedden dat ze er nog vies op hebben gedanst in Goirle?
Eilanden: Curaçao
Nederlands uit 1700
Hier wat mooie Afrikaanse woorden. Amperbroekkie: String. Verkleurmannetjie: Kameleon. Hysbak: Lift. Muurprop: Stopcontact. Yuppiegriep: Burn-out. Holrol: WC-rol. Brandbeksous: Pittige saus. Stokkielekker: Lolly.
Zuid-Afrika
Fadiouth
Fadiouth is een klein eiland dat is ontstaan door schelpen die hier werden gestort als afval van de schelpdierenvangst. Een soort Senegalese VAM-berg dus. Het is ook een populaire plek om te wonen: het is het op drie na dichtstbevolkte eiland ter wereld.
Senegal
Subduceer jij of ik?
Ten zuiden van Japan duikt de Pacifische plaat onder de Filipijnse plaat. Het bijzondere aan deze subductiezone is dat de platen allebei oceanisch zijn én allebei dezelfde kant op bewegen. Maar omdat de Pacifische plaat sneller beweegt, haalt die de Filipijnse plaat als het ware in. De Pacifische plaat is ouder en zwaarder en duikt daardoor onder de Filipijnse plaat.
Japan
Smakelijk
Er is in Taiwan een restaurantketen waar alle gasten op toiletpotten en hun eten geserveerd krijgen in een toiletpot. Zelf weten.
Taiwan
1000 jaar vrede
Andorra kent al duizend jaar vrede, maar volgens een prachtig (niet factchecken) verhaal vergaten ze na hun puur symbolische oorlogsverklaring aan Duitsland in 1914 om vrede te sluiten, waardoor ze juridisch nog tot 1957 in oorlog waren met Duitsland.
Andorra
Golden Girls
Bijna alle hockeykanshebbers boycotten de Spelen van 1980 in Moskou. En dus mocht Zimbabwe invallen, met een team vol witte amateurhockeysters die nog nooit met elkaar samengespeeld hadden. Ze vlogen naar Moskou met een vrachtvliegtuig dat normaal gebruikt werd voor vleestransport. Ze zaten op de grond, in de stank. Eenmaal in Moskou zagen ze voor het eerst kunstgras. En toen wonnen ze Olympisch goud.
Zimbabwe
Basothokleden
Basothokleden worden in Lesotho gedragen als een soort poncho, over de schouders. Er zijn verschillende soorten kleden voor verschillende gelegenheden en levensfases.
Lesotho
Geen druppel
Was Westelijke Sahara gewoon een land geweest als alle andere, dan stonden ze op plek 2 van landen met de minste neerslag. Op plek 1 vinden we? Egypte.
Westelijke Sahara
Duivenmest
Iran staat vol met duiventorens: hoge gebouwen, met duizenden holletjes voor duiven, als een soort bijenkorf. Niet om ze te domesticeren als postduiven, maar om hun poep te verzamelen. Dat werd namelijk gebruikt als meststof voor de teelt van meloenen en komkommers.
Iran
Bonusfakta
Omdat wij fan zijn, vijf bonusfeitjes over IKEA. 1: Elk product is vernoemd naar een gewoon Zweeds woord. Dat komt omdat Ingvar Kamprad dyslectisch was, en hij zo zijn producten beter kon onthouden. 2: Badkamerproducten dragen bijvoorbeeld namen die te maken hebben met water. 3: Eén van de tien Europanen is verwekt in een IKEA-bed. 4: Er zijn wereldwijd meer IKEA-catalogussen geprint dan Bijbels en Korans. 5: In 2017 publiceerden ze een advertentie die je kon gebruiken als zwangerschapstest. Als ie positief was, kreeg je 50% korting als je je ondergepiste velletje inleverde bij de winkel.
Zweden
Hansje
Sinds 2022 grenst Noord-Amerika aan Europa. Denemarken en Canada delen nu Hanseiland, de op twee na kortste grens ter wereld.
Canada
Ulaanbrrrraatar
Ulaanbaatar is 's werelds koudste hoofdstad, met een gemiddelde jaartemperatuur van -0,4 graad. Die gemiddelde dagtemperatuur verschilt 's zomers en 's winters wel 40 graden.
Mongolië
Slovensko
De verwarring met Slovenië is hardnekkig. Helemaal omdat Slowakije in het Slowaaks wordt aangeduid als Slovensko. De vlag is ook nog eens bijna identiek. Niet verwonderlijk dus dat Sloveense en Slowaakse ambassades regelmatig afspreken om post uit te wisselen.
Slowakije
Unique growing point
Nootmuskaat en kruidnagel komen van nature alleen voor op een paar mini-eilandjes in de Molukken. The Spice Islands zijn dus al een eeuwenoude bijnaam.
Koerdistan
Schrift
Het Somalisch werd vroeger in het Arabisch geschreven, maar sinds de jaren '70 in het Latijnse alfabet. Helaas merkt slechts een derde van de Somaliërs daar iets van, want de rest kan niet lezen en schrijven.
Somalië
Japoud
Het oudste bedrijf ter wereld is Japans, een bouwbedrijf opgericht in 578.
Japan
Romulus en Remus
Volgens de legende is Rome gesticht door de tweeling Romulus en Remus. Die werden als baby te vondeling gelegd in de Tiber en grootgebracht door een wolvin. Daarom zie je ook een beeltenis van een wolvin met twee jongetjes aan haar tepels in het wapen van de stad Rome. Of in het wapen van AS Roma als dat je meer zegt.
Rome
Zeemeermin
De Kleine Zeemeermin, tourist trap of niet, is zeer bekend. In 1964 is ze onthoofd door 'kunstenaar' Jörgen Nash. Ze is diverse keren aangekleed, waaronder met boerka. Op haar Wikipedia-pagina is zijzelf uitgesneden vanwege auteursrechten.
Denemarken
Legerloterij
In Mexico geldt een dienstplicht, maar ze niet alle soldaten nodig die ervoor in aanmerking komen. En dus wordt in een loterij bepaald wie daadwerkelijk wordt opgeroepen. Trek je een zwarte bal, dan hoef je niet; bij een witte bal moet je een jaar lang je zaterdagen opofferen; bij een rode bal (in Mexico-Stad) of een blauwe bal (in Veracruz) ben je echt de sjaak, want dan moet je een jaar vol aan de bak als parachutist of marinier.
Mexico
Manhattan van de woestijn
Shibam is een ommuurde stad in de woestijn. Al snel was er binnen de stadsmuren geen ruimte meer, dus bouwde men de hoogte in. De lemen huizen bereiken hoogtes van tien verdiepingen. Vandaar de bijnaam. Nadeel: leem kan niet zo goed tegen water, dus je kunt op je vingers natellen wat de aansluiting op het waternet voor bedreiging vormt...
Jemen
Parttime bevolking
47% van de Luxemburgers is niet in Luxemburg geboren. Daarnaast heeft het land overdag 40% meer inwoners dan ‘s nachts. Veel mensen werken in Luxemburg, maar wonen net over de grens.
Luxemburg
Australië kent vele talen
Australië is linguïstisch gezien een van de meest diverse landen ter wereld. Het land kent zo'n 250 talen, waarvan de meeste piepkleine Aboriginal-talen zijn. Onder die talen bevinden zich ook isolaten, die geen banden hebben met enige andere taal.
Australië
Stuivertje wisselen
In de Napoleontische oorlogen vochten Zweden en Rusland samen tegen Frankrijk, maar ook tegen elkaar. Zweden verloor zo Finland aan de Russen. Maar omdat Denemarken na afloop van de Napoleontische oorlogen gestraft werd voor de steun aan Frankrijk, kreeg Zweden de Deense kolonie Noorwegen ervoor terug. Dat bleef zo tot 1905.
Zweden
Have you seen Evelyn?
De lokale dierentuin van LA heeft een lange traditie met ontsnappingen. Met name rond de eeuwwisseling: toen zijn er in vijf jaar tijd 35 dieren ontsnapt, waaronder vijf keer de gorilla Evelyn. Het gorillaverblijf was namelijk eigenlijk gebouwd voor beren, en gorilla's zijn behoorlijk inventief in hun uitbraakpogingen.
Los Angeles
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
