Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Het gouden dwergje
Grenada is het kleinste onafhankelijke land dat ooit goud won op de Olympische Spelen. Vaticaanstad, mocht je dit lezen...
Grenada
Naan
Naanbroden zijn typisch voor Centraal-Azië en hebben een soort heilige status: je mag er niks bovenop leggen, niet op z'n kop houden, er geen gat in maken en het niet met je linkerhand vastpakken.
Tadzjikistan
Erupsi
Geen land heeft zo veel actieve vulkanen als Indonesië. De uitbarstingen van de Krakatau en Tambora in de 19e eeuw boezemen nog steeds angst in. Laatstgenoemde was zelfs verantwoordelijk voor het Jaar Zonder Zomer, waaruit een enorme kettingreactie van verschrikkingen, maar ook uitvindingen voortkwamen.
Indonesië
Volksmond
Officieel heette Seoul eeuwenlang Hanyang of Hanseong: (ommuurde) stad aan de rivier Han. In de volksmond sprak echter iedereen van Seoul: hoofdstad. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd dit ook de officiële naam.
Seoul
Pidgin nodig?
Geen land ter wereld heeft zo’n grote talendichtheid als Vanuatu. Zo’n 300.000 inwoners delen samen 138 talen.
Vanuatu
Austrialia?
De Engelse naam van Oostenrijk, ‘Austria’ is afkomstig van een verlatijning van het oud-Germaanse ‘Ostarrichi’. De naam Australia daarentegen komt rechtstreeks van het Latijnse ‘auster/australis’, wat zuidelijk betekent. Ze hebben dus niets met elkaar te maken, maar worden wel dagelijks met elkaar verward.
Oostenrijk
Zwalkend zuiden
De economische tegenstellingen tussen Noord- en Zuid-Italië zijn schrijnend. In het zuiden ligt de werkloosheid zo'n drie keer zo hoog en het inkomen zo'n twee keer zo laag.
Italië
Boelbarus
Belarus is hét aardappelland van de wereld, met de hoogste productie per hoofd van de bevolking. De aardappel wordt hier zelfs liefkozend “het tweede brood” genoemd. Belarussen worden zelf ook nog weleens “Boelba’s” genoemd, naar het lokale woord voor de knol. Mag ook wel met meer dan 300 aardappelgerechten.
Belarus
De grootste raffinaderij ter wereld
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de olieraffinaderij van Aruba de grootste ter wereld. Ze verwerkten voornamelijk olie uit Venezuela, die gebruikt werd voor Amerikaanse schepen en vliegtuigen. Daarom was deze plek ook een geliefd doelwit voor de U-Boten van Duitsland.
Eilanden: Aruba
Huizenprijzen zijn hier laag
Tijdens de Koude Oorlog vond bijna een kwart van alle kernproeven ter wereld in het geheim plaats in Kazachstan. Dat gebeurde in de Polygon (Russisch voor testlocatie), een gebied zo groot als België.
Kazachstan
Dienstkever
In 2009 werd José Mujica president. Hij was oud-leider van de extreemlinkse guerillabeweging Tupamaros en was zijn linkse drijfveren niet verleerd. Hij doneerde 90% van zijn salaris aan armen, woonde op een klein boerderijtje en liet zich rondrijden in een Volkswagen Kever.
Uruguay
Eurocentrisch?
De eerste keer dat de Michelingids sterren ging uitdelen aan restaurants buiten Europa, was pas in 2005 (vooroorlogse koloniën uitgezonderd).
Europa
Etnische spanningen
De Chinese en Indiase minderheden staan in Maleisië bovenaan de sociaal-economische ladder, tot onvrede van de Maleise meerderheid. Dit leidt tot etnische spanningen die in 1969 een triest dieptepunt bereikten. In Kuala Lumpur werden honderden Chinezen en Indiërs vermoord door Maleise nationalisten. Ook nu is de spanning nog voelbaar en doet de Maleisische overheid er alles aan om Maleiers te bevoordelen ten opzichte van Chinezen en Indiërs.
Maleisië
Shannon Airport
Het vliegveld van Shannon is verhoudingsgewijs enorm, omdat het de laatste stop was voor een transatlantische vlucht. Vliegtuigen konden bijvoorbeeld nog niet rechtstreeks van Londen naar New York vliegen, dus een tussenstop was nodig. Op Shannon Airport werd ook de eerste duty free shop geopend.
Ierland
Gom
Soedan is een van de grootste producenten van Arabische gom: een onvervangbaar bestanddeel van onder andere Coca Cola. De Soedanese gom kwam na 11 september 2001 in het nieuws, omdat Osama bin Laden een groot deel van de Soedanese productie in handen zou hebben. Er werd opgeroepen tot een boycot, dus bij Coca Cola knepen ze 'm. Uiteindelijk bleek Bin Laden sinds 1996 niet meer betrokken te zijn bij de Soedanese productie en was Coca Cola van de ondergang gered.
Soedan
Oh my lord
De Britse vorst is nog altijd staatshoofd van Canada. King Charles is daarmee de enige in Canada met een adellijke titel.
Canada
Big spendin
Dubai is met afstand de stad waar toeristen gemiddeld het meest uitgeven. Gemiddeld $553 per dag.
Verenigde Arabische Emiraten
Kindsterretje
De half-Jordaanse, half-Amerikaanse Emanne Beasha won op 8-jarige leeftijd Arabs got talent. Ze zingt opera. In het Italiaans.
Jordanië
Bifurcatie
De Orinoco heeft een aftakking, de Casiquiare, die uitkomt in de Río Negro, die dan weer uitkomt in de Amazone. De stroomgebieden van de Amazone en de Orinoco zijn dus van nature met elkaar verbonden. Zo'n bifurcatie is heel zeldzaam, en dit is de grootste ter wereld. Afhankelijk van de waterstand in de twee rivieren, stroomt het water in de Casiquiare soms de ene kant en soms de andere kant op. Orinocodolfijnen gebruiken de Casiquiare om van het ene naar het andere stroomgebied te komen.
Venezuela
The LA Irony
De Lakers zijn misschien wel het bekendste basketbalteam van de wereld. Ze begonnen als de Detroit Gems, werden daarna de Minneapolis Lakers (vernoemd naar de 10.000 meren aldaar) en verhuisden in 1960 naar LA voor de big moneys. Resultaat: een basketbalteam met een naam die verwijst naar water, in een stad die er chronisch tekort aan heeft.
Los Angeles
Aandeelhouder in de selectie
Al-Saadi al-Qadhafi, zoon van, was aandeelhouder van Juventus en haalde zo de Italiaanse supercup naar Tripoli. Hij kon zelf ook een aardig balletje trappen. Maar het was vooral zijn bankrekening die hem een contract opleverde bij Perugia, Udinese en Sampdoria. In totaal kwam hij maar 25 minuten uit voor die drie clubs, en hij werd ook nog eens geschorst voor het gebruik van doping. Maar de clubs konden aardige sommetjes Libische oliedinars tegemoet zien.
Libië
Miniatürk
Istanbul heeft Miniatürk als grote broer van Madurodam. Het is het grootste miniatuurpark ter wereld.
Istanbul
Filefuik
De gemiddelde Angelino stond in 2019 gemiddeld 119 uur in de file. Desondanks is de gemiddelde forens korter onderweg dan in steden als Chicago en New York. De reden? De polycentrische opbouw van Los Angeles zorgt ervoor dat de werkgelegenheid is verspreid over allerlei kernen.
Los Angeles
Later alligator
In Belize ligt het enige jaguarreservaat ter wereld. Jaguars moeten het meer hebben van kracht dan van snelheid. Ze doden hun prooi door hun schedel kapot te bijten. Ze zijn ook de enige katachtigen die reptielen eten. Jaguars hebben genoeg bijtkracht om schildpadden te verslinden en alligators te slachten.
Belize
The world's greatest
Op de Walk of Fame liggen bijna 3000 sterren. Er is er nog nooit een weggehaald, want de ster wordt onmiddellijk na de aanleg tot monument verklaard. Er is één ster die niet in de stoep ligt, maar in een muur: die van Muhammad Ali. Hij wilde namelijk dat er niet over hem heen gelopen werd.
Los Angeles
Di(c)k Bruna
Dick Bruna heette eigenlijk Henk. Maar omdat hij als kind wat gezet was, is iedereen hem Dick gaan noemen.
Utrecht
Proefschrift voor proefdruk van de Koude Oorlog
Henry Kissinger, zo’n beetje een halve eeuw Amerika’s belangrijkste diplomaat, schreef zijn proefschrift over Klemens von Metternich. Dat was de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, die het Congres van Wenen organiseerde. In dat congres regelde Oostenrijk een bijzonder royaal grondgebied in een post-Napoleontisch Europa.
Oostenrijk
Het fantastische Pantheon
Het Pantheon (pan = alle, theon = goden) is het best bewaarde gebouw uit de Romeinse tijd. Het is een tempel en de blauwdruk voor zo’n beetje alle koepelgebouwen ter wereld. Het werd gebouwd in 126 na Christus, en is daarmee met afstand het oudste nog bestaande koepelgebouw. Én het grootste koepelgebouw waar geen gewapend beton bij gebruikt is.
Rome
Some things never change
De senaat was een belangrijk orgaan in het oude Rome. De senaat is vernoemd naar het Latijnse woord voor oude man: senex. Er zaten namelijk een paarhonderd oude, wijze mannen die niet rechtstreeks door het volk werden gekozen. Sounds familiar?
Rome
Putting the Rica in Costa Rica
Het Osa-schiereiland is ongeveer "de biologisch meest intense plek op aarde" genoemd. Het propt 2,5% van de biodiversiteit van de planeet op slechts 0,001% van haar oppervlakte.
Ivan
Ivan de Grote was getrouwd met een Byzantijnze prinses op het moment dat Constantinopel in handen viel van de Ottomanen. Hij meende daarom dat de Romeinze keizerstitel op hem was overgegaan en ging zich tsaar noemen. Twee generaties later was Ivan de Verschrikkelijke de eerste die daadwerkelijk tot tsaar van Rusland werd gekroond.
Moskou
Schrijvertje pesten
Op enig moment was Astrid Lindgren - bekend van onder meer Pippi - zó succesvol dat zij in Zweden 102% inkomstenbelasting betaalde. Hoe meer geld ze verdiende, hoe minder ze kreeg. Het was voor haar echter geen reden om te vertrekken.
Zweden
Electorale monarchie
In het Pools-Litouwse gemenebest ging de troon niet automatisch over op de oudste zoon of dochter. In plaats daarvan koos de adel een nieuwe koning, die wel of geen familie van de vorige koning kon zijn. Het gemenebest was daarmee een zeldzaam voorbeeld van een electorale monarchie. Normale mensen noemen zoiets een republiek.
Polen
Bonte vlaggen in het zuiden
Zuid-Afrika was het enige land dat, emblemen uitgezonderd, een vlag had met zes kleuren. Totdat zich in 2011 een nieuw land vormde: Zuid-Soedan. Die hebben ook zes kleuren. Zuid-Korea, tijd voor een nieuwe vlag?
Zuid-Afrika
Cabden
Taxi's werden in Londen in de 17e eeuw geïntroduceerd als hackney coach, waarschijnlijk naar het Franse woord ‘hacquenée’ ("als een paard dat geschikt is voor verhuur"), en natuurlijk naar de borough die Hackney heet. In de 19e eeuw kwam de cabriolet uit Frankrijk, een snellere tweewielige koets. Daar komen de termen ‘cab’ en ‘cabbie’ vandaan.
Londen
Rags to riches to rags
In de tweede helft van de 20e eeuw was Nauru het op een na rijkste land ter wereld. Begin jaren ‘00 ging het land failliet.
Nauru
Fijiwater
Het belangrijkste exportproduct van Fiji is... water. Veel gasten in luxe Amerikaanse restaurants zweren erbij.
Fiji
Plof
Dat hoor je om de haverklap als je in een hutje slaapt in de Costa Ricaanse natuur. Luiaarden klimmen namelijk graag in bomen, maar als ze in slaap vallen donderen ze wel eens naar beneden.
Costa Rica
Bijzondere bondjes
Ook in Oostenrijk was in de jaren '20 en '30 een extreemrechts geluid te horen. Maar de aanhangers van de Oostenrijkse Heimatsblock waren geen nationaalsocialisten, maar Austrofascisten. Zij en de andere Oostenrijkse partijen moesten niks hebben van Adolf Hitler, die hintte op een Anschluss. De Oostenrijkse NSDAP werd zelfs verboden, en de Oostenrijkers zochten steun bij Benito Mussolini om zich te beschermen tegen Adolf Hitler. Denk voortaan dus nog even twee keer na voordat je heel extreemrechts over één kam scheert.
Oostenrijk
Khanzir, het enige varken
Varkens zijn haram en komen niet voor in Afghanistan. Behalve Khanzir (dat betekent varken). Hij kreeg een mooi plekje in de dierentuin van Kaboel en werd een populaire attractie vanwege zijn unieke status. Niemand weet hoe het sinds de machtsovername door de Taliban is met Khanzir.
Afghanistan
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
