Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Hoog-snelheidstrein
Het spoorlijntje naar Lhasa is de hoogstgelegen spoorlijn ter wereld met meer dan 960 km op een hoogte van meer dan 4.000 meter. Op de lijn ligt ook het hoogste punt op een spoorlijn ter wereld (5.072 m.), het hoogstgelegen treinstation ter wereld (5.068 m.), en de hoogste spoortunnel ter wereld, op bijna 5.000 meter boven zeeniveau.
Tibet
Swahalhamdoelillah
Tot diep in de 19e eeuw werd Swahili geschreven in Arabisch schrift. Pas toen een Duitse missionaris de Bijbel vertaalde, ging men over op het Latijnse alfabet. Diezelfde man was trouwens ook de eerste Europeaan die Mount Kenya en de Kilimanjaro zag. Prima levensverhaal.
Kenia
Kanarel de vijfde
Dacht je dat het Panamakanaal een Panamese uitvinding was? Of in ieder geval een Amerikaanse? Mis! Niemand minder dan de Spaanse koning Karel V opperde het plan al in 1524. Zijn zoon, Filips II, verbood de aanleg met de doodstraf als gevolg. ‘Men mag niet scheiden wat God heeft verenigd’.
Panama
Hanzesteden
De middeleeuwse centra van de Nederlandse Hanzesteden zijn goed bewaard gebleven. Dat komt omdat ze na de neergang van de Hanze zo arm waren, dat er geen geld was voor stadsvernieuwing en de oude meuk dus maar bleef staan. Het hielp ook mee dat ze, in tegenstelling tot de Duitse Hanzesteden, in de Tweede Wereldoorlog gespaard werden van bombardementen.
Overijssel
Hoe een klein land groot kan zijn
Het mag dan na de Seychellen het kleinste land van Afrika zijn, in de 16e eeuw was het de grootste suikerexporteur van Afrika. In het begin van de 20e eeuw was het zelfs de grootste cacaoproducent ter wereld!
Sao Tomé en Principe
ViraalKontakte
Rapper Max Korzh besloot te stoppen met zijn studie, wat geld te lenen van zijn moeder en de studio in te duiken om een eerste plaatje op te nemen. Kort daarna werd hij opgeroepen voor militaire dienstplicht. Toen hij terugkwam, bleek zijn nummer viraal te zijn gegaan op VKontakte, het grootste social media platform van Rusland. Tegenwoordig is het een superster in het hele Russische taalgebied.
Belarus
Stormschade
Van alle landen in de wereld, gaat de economie op Dominica gemiddeld het meest gebukt onder de orkanen. Men schat in dat het bruto nationaal product ruim 20% hoger was geweest zonder orkanen.
Dominica
Go Mapuche!
De Mapuche zijn het enige inheemse volk in Zuid-Amerika dat gedurende de hele koloniale periode een soevereine staat hield.
Zuid-Amerika
Pygmeeën
Pygmeeën zijn volkeren waarvan de volwassenen gemiddeld kleiner zijn dan 150 centimeter. In Congo wonen er ongeveer 600.000. Pygmeeën werden zowel door Afrikanen als door Europeanen tot slaaf gemaakt, tentoongesteld in westerse dierentuinen en waren recentelijk nog slachtoffer van genocide en kannibalisme door andere volkeren. Ook door de overheid worden ze nog altijd systematisch gediscrimineerd.
Democratische Republiek Congo
Pen Gwyn
Pinguïns komen alleen voor op de zuidpool, toch? Nou, de naamgever van de vogelsoort leefde toch echt op de noordpool. De inmiddels uitgestorven reuzenalk kreeg van de Welshman de naam Pen Gwyn: wit hoofd. Toen er later op het zuidelijk halfrond niet-vliegende vogels met een vergelijkbaar uiterlijk werden ontdekt, kregen die ook de naam pinguïn, ook al waren ze genetisch niet zo nauw verwant.
Groenland
Onderwaterkloof
Tussen de eilanden van de Bahama's ligt een van de grootste onderwaterkloven ter wereld. The Great Bahama Canyon zou de Grand Canyon echt kleineren als ie boven water zou liggen. De bodem van de kloof is namelijk 4.000 meter diep. De kloof is 225 kilometer lang en gemiddeld 37 kilometer breed.
Bahama's
De woke keizer
Keizer Ashoka veroverde in de 3e eeuw voor Christus een nieuw stuk land ten koste van 200.000 doden. Hij kreeg spijt en bekeerde zich tot het boeddhisme. Vanaf toen blonk zijn rijk uit in geweldloosheid, diversiteit en ecologisch verantwoord beleid.
India
Zondagskindjes
In Ghana bepaalt je geboortedag je voornaam. Zo zijn alle Kofi's geboren op vrijdag, alle Kwames op zaterdag en alle Akwasi's op zondag.
Ghana
De paranoia van Hoxha
De Albanese dictator Enver Hoxha wantrouwde iedereen: eerst keerde hij zich af van het westen, maar later ook van communistische bondgenoten: eerst verbrak hij de banden met Joegoslavie, toen met de Sovjet-Unie en uiteindelijk ook met China. Dit maakte Albanië het meest geïsoleerde land van Europa. Uit angst voor zijn rivalen liet Hoxha 173.000 bunkers bouwen, het hele land ondertunnelen en gigantische anti-nucleaire schuilkelders bouwen.
Albanië
Dit Armeen je niet
De naam Nagorno-Karabach is afgeleid van het Russische woord "Nagorny" dat "bergachtig" betekent en "Karabach" dat "zwarte tuin" betekent in het Turks. Moet je nagaan hoe conflictgevoelig de geschiedenis al is.
Armenië
El Pacificor
El Salvador is het enige land in Midden Amerika zonder Caribische Kust.
El Salvador
De Weense muur
Oostenrijk wachtte na de Tweede Wereldoorlog hetzelfde lot als Duitsland: het werd verdeeld in vier bezettingszones, net als de hoofdstad Wenen. Toch kennen we Berlijn als hét front van de Koude Oorlog, en niet Wenen. En dat komt omdat de geallieerden in 1955 zo verstandig waren om zich uit Oostenrijk terug te trekken en Oostenrijk zelfstandigheid te gunnen, op voorwaarde van neutraliteit. Een muur bleef Wenen bespaard.
Oostenrijk
Stokoude stokjes
De Marshallezen navigeerden van oudsher met hele bijzondere kaarten: stokjes die aan elkaar gebonden werden als een soort kaart. Ingebonden schelpjes duidden de positie van eilanden aan. Het bijzondere? Niet afstand, maar tijd werd afgebeeld. Tijd om afstanden te overbruggen, inclusief de berekening van windrichtingen en zeestromen.
Marshalleilanden
A long way from home
In de Russische burgeroorlog vochten veel verschillende groepen tegen elkaar. Eén van de opvallendste was een Tsjechoslowaaks leger. Die hadden in de Eerste Wereldoorlog aan Russische zijde gevochten, en waren na de capitulatie in Siberië beland. Tijdens de Russische revolutie en burgeroorlog probeerden zij uit alle macht een weg naar huis te vechten.
Rusland
República Oriental del Uruguay
De Uruguayrivier vormt de natuurlijke grens van Argentinië en Uruguay. Daarom is de officiële naam van het land “República Oriental del Uruguay” vanwege de ligging ten oosten van de Uruguay-rivier.
Uruguay
Een hoop ganda's
De soort Randstad van Oeganda is het oude koninkrijk Boeganda. Mensen heten Baganda en de bevolking spreekt Luganda. Komt de landsnaam toch weer niet helemaal uit de lucht vallen.
Oeganda
Afghtajkistan
Er wonen meer Tajik in Afghanistan dan in Tajikistan. Tien tot vijftien miljoen Afghanen zijn Tajik; in Tajkistan wonen er zo'n 9 miljoen. Da's leuk he.
Afghanistan
Hollywoodland
De iconische witte letters zouden er oorspronkelijk maar heel kort staan, ter promotie van woningbouw. Maar Hollywood schrapte de laatste vier letters en omarmde het restant als symbool. In 2010 dreigden ze door een vastgoedproject aan het zicht te worden onttrokken, waarna sterren zoals Steven Spielberg, Tom Hanks en Playboy-magnaat Hugh Hefner miljoenen inzamelden om het project af te kopen. Bekende replica's van de letters vind je in Brasov in Roemenië en in het Canadese dorp Dildo...
Los Angeles
Waar eindigt Oost-Europa?
De oostgrens van Europa is al eeuwen onderwerp van discussie. Meestal wordt de waterscheiding van het Oeralgebergte gebruikt. Niet omdat dit nou zulke heftige bergen zijn, maar er zijn te weinig goede alternatieven.
Europa
Bonusfakta
Omdat wij fan zijn, vijf bonusfeitjes over IKEA. 1: Elk product is vernoemd naar een gewoon Zweeds woord. Dat komt omdat Ingvar Kamprad dyslectisch was, en hij zo zijn producten beter kon onthouden. 2: Badkamerproducten dragen bijvoorbeeld namen die te maken hebben met water. 3: Eén van de tien Europanen is verwekt in een IKEA-bed. 4: Er zijn wereldwijd meer IKEA-catalogussen geprint dan Bijbels en Korans. 5: In 2017 publiceerden ze een advertentie die je kon gebruiken als zwangerschapstest. Als ie positief was, kreeg je 50% korting als je je ondergepiste velletje inleverde bij de winkel.
Zweden
Bob de bouwer
In Blantyre staat de St Michael and All Angels Church: de oudste kerk tussen de Zambezi en de Nijl. Hij werd gebouwd door een Schotse missionaris zonder kennis van architectuur, die niet eens vooraf een tekening maakte. Hij keek op de bouwplaats gewoon welke constructies werkten en welke niet en moest het ook nog eens doen met een team van lokale arbeiders zonder enige ervaring met bakstenen gebouwen. Dat gezegd hebbende: de kerk is werkelijk prachtig geworden, én staat nog altijd fier overeind.
Malawi
Proeftuin
De Marshalleilanden waren voor de Amerikanen hun favoriete locatie om hun kernbommen te testen. In totaal oefenden ze voor 4.000 Nagasaki-atoombommen aan ontploffingskracht uit. Het heeft de eilanden voorgoed verminkt.
Marshalleilanden
Oud-Caïro
De wijk Oud-Caïro is niet de oude binnenstad van Caïro, maar een stad die later door Caïro is opgeslokt. Oud-Caïro werd gesticht door Romeinen en koptische christenen en is dus ouder dan Caïro zelf, dat werd gesticht door islamitische Arabieren.
Caïro
Beste jongetje van de klas
Volgens de Human Development Index is dit het meest ontwikkelde land van Afrika. Het is het meest democratische land van Afrika, zo'n 90% van de bevolking kan lezen en schrijven, de levensverwachting is een redelijke 74 jaar.
Mauritius
Bon appetit
Kaapverdië vormt samen met de Canarische Eilanden, Madeira en de Azoren de regio Macaronesië. Voor zover bekend hebben ze die naam niet bedacht uit culinaire overwegingen.
Kaapverdië
Covid organics
De Malagasische regering ontwikkelde een eigen drankje tegen corona: Covid organics. Deze tonicachtige kruidendrank werd op enorme schaal uitgerold om de bevolking te beschermen. Later ontwikkelde Madagaskar eigen pillen tegen corona: Pharmalagasy. Noch het drankje, noch de pillen werkten en corona hield flink huis in het land. Pas in 2022 ging de regering overstag en kwam er een vaccinatiecampagne op gang.
Madagaskar
Niet heel gezond nee
Naar schatting 28% van de personen ouder dan 15 jaar heeft diabetes type 2. Onder de 35-plussers is dat bijna 50%.
Marshalleilanden
Maatschappelijke stage
De Gyermekvasút is een 11-kilometer lange spoorlijn door Boedapest, die in 1948 werd aangelegd en beheerd werd door de communistische jeugdbeweging. En nog steeds wordt de lijn beheerd door scholieren. Alleen de machinisten zijn volwassenen, al het andere werk wordt gedaan door kinderen tussen de 10 en 14 jaar.
Hongarije
Groot, groter, grootsters-orthodox
De kathedraal van de Heilige Sava in Belgrado is het grootste Oosters-orthodoxe kerkgebouw ter wereld.
Servië
Dubbele exclave
Azerbeidzjan heeft een exclave ten westen van Armenië: Nachitsjevan. Die exclave heeft op zijn beurt wéér een exclave, Karki, die in Armenië ligt. Daar wonen iets meer dan 100 mensen.
Armenië
Omstreden
Bijna de hele grens tussen Ethiopië en Somalië is omstreden. Alleen de grens tussen Ethiopië en Somaliland is dat niet. Het de facto onafhankelijke Somaliland zelf is dan weer wel behoorlijk omstreden.
Somalië
Il più vecchio
Op 3 September 301 werd San Marino gesticht. San Marino is dus de oudste republiek ter wereld.
San Marino
Guaraniwoorden
Nooit gehoord van de taal Guaraní? Dat kan, maar ze hebben wel aardig wat woorden toegevoegd aan het Nederlands. Wat dacht je van de tapir? En via het Spaans en Portugees hebben we ook ananas, jaguar, tapioca en toekan aan ze te danken.
Paraguay
Zwarte heuvel
De Cerro Negro ontstond in 1850 en is daarmee de jongste vulkaan van Centraal-Amerika. Het magma in deze vulkaan is tamelijk basaltisch, en daardoor donker van kleur. De flanken van de vulkaan kleuren dus zwart, vandaar de naam, en lenen zich uitstekend om vanaf te sandboarden.
Nicaragua
Brimstone hill fortress
Saint Kitts wordt door de strategische ligging ook wel het Gibraltar van de Caraïben genoemd. Niet verwonderlijk dat het grootste fort van het Caraïbisch gebied hier ligt: Brimstone hill fortress. Het heeft daarmee een plekje verdiend op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
Saint Kitts & Nevis
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
