Aflevering #8 Baskenland | Beluister 'm nu!

Met special guest:

Het sleutelwoord in de reeks der rafelrandjes: autonomie. Baskenland kan erover meepraten. Hoe dwing je het af? Hoe hard moet je ervoor willen vechten? En hoeveel autonomie wil je dan precies? Het zijn vragen waar menig rafelrandje nog geen antwoorden op heeft. Maar Baskenland is al een paar stappen verder.

‍

Eeuwenlang hing de dreigende verzwelging door het machtige Spanje - en Frankrijk - als een zwaard van Damocles boven de groene Baskische bergen. Maar nu hangen er overal weer trotse, maar kletsnat geregende rood-wit-groene vlaggen boven de huizen, en de letters T, Z en X rollen weer over de tongen. Eind goed, al goed? Zo snel willen we niet gaan. Maar het is hier wel eens minder gezellig geweest.

Paspoortje

‍

Oppervlakte: De helft van Nederland.

Ongeveer net zo groot als: Slovenië.

Aantal inwoners: 2,5 miljoen.

Hoofdstad: Hebben ze niet echt.

Andere steden: Bilbao, San Sebastian, Gasteiz, Pamplona, Bayonne.

Valuta: Euro.

Religie: Tamelijk katholiek.

Taal: Baskisch.

Meest voorkomende achternamen: Konden we niet vinden. Maar denk aan namen als Etxeberria, Goyenetche, Goi-koi-tchea, Duhart, Otxoa.

Vlag: Rode vlag met groen diagonaal kruis, met daarover weer een wit kruis.

No items found.

Kroegfeitjes 🍻

Zin in meer random kroegfeitjes? Check dan onze feitjesgenerator.

Basque only

Athletic Club de Bilbao heeft sinds jaar en dag een selectie die enkel bestaat uit Basken. De club is nog altijd even succesvol en is samen met FC Barcelona en Real Madrid de enige club die nog nooit degradeerde uit La Liga.

Jai ai ai

Jai alai is de radicaalste variant van pelota, de Baskische nationale sport. Jai alai wordt vaak de gevaarlijkste sport ter wereld genoemd, omdat er nogal eens ballen met 300 kilometer per uur om je oren vliegen.

Gaztronomia Txampions

De restaurants van San Sebastián (Donostia, voor de Basken) hebben in totaal achttien Michelinsterren. De stad, ongeveer net zo groot als Nijmegen of Breda, staat daarmee in de top van sterren per hoofd van de bevolking. Spanje in totaal heeft tien driesterrenrestaurants, drie daarvan staan in San Sebastián.

Guggenwijn

Het beroemde Guggenheim-museum is niet het enige beroemde gebouw dat Frank Gehry in Baskenland ontwierp. In de Baskische riojastreek staat een wijnhotel van zijn hand: Marques de Riscal. Architectonisch misschien nog wel wilder.

Gernuka

Het stadje Gernika, kraamkamer van de Baskische democratie, werd in 1937 gebombardeerd door de Luftwaffe om te testen of burgerdoelen een beetje werkten in oorlogsvoering. Het inspireerde Pablo Picasso om zijn schilderij Guernica te maken: 3,5 meter hoog en 8 meter breed. In Gernika is het als muurschildering op ware grootte te bewonderen. Het schilderij zelf mag niet naar Baskenland, dat houdt de Spaanse regering in Madrid.

Kort weekje

De Basken hanteerden vroeger weken van vier dagen. Maandag is namelijk astelehena, letterlijk de eerste dag van de week, dinsdag is asteartea, de tweede dag, woensdag is asteazkena, de laatste dag en donderdag is osteguna, letterlijk de dag erna. Dat was de rustdag, en dan begon de week weer opnieuw. De benamingen voor vrijdag, zaterdag en zondag hebben ze er dus later moeten bijverzinnen.

Isolaat

Omdat alle aanverwante talen zijn uitgestorven, is het Baskisch een isolaat. De taal lijkt in geen enkel opzicht op de andere talen in Europa, en verschilt ongeveer net zoveel van het Spaans als bijvoorbeeld Japans.

Vakanxi

Volgens Google was Bilbao de meest gezochte bestemming voor 2025.

Bilbaopleving

Na de industriële ineenstorting zag het er slecht uit voor Bilbao, maar een van de meest succesvolle stedelijke reorganisaties van de wereld zorgt ervoor dat het nu een van de meest welvarende regio's van Spanje is én een van de meest toeristische plekken van Europa.

Suxesformule

De Mondragon Corporation is de grootste industriële coöperatie ter wereld: 70.000 werknemers zijn samen eigenaar, hebben allemaal één stem en delen in winst én verlies in allemaal verschillende samenwerkende bedrijven.

No items found.

Tips 💡

How Mondragon became the world's largest co-op

👂

👀

📚

Leestip

Artikel van de New Yorker over de grootste Cooperatieve post-kapitalistische samenwerking: Mondragon.

Bekijken

De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!

Van het enige varken in Afghanistan tot de spijbelpolitiek van Zweedse kinderen en alles daartussenin. Alle landen ter wereld, plus een paar extra, hebben een plekje weten te bemachtigen in dit boek. En natuurlijk krijgen alle vlaggen ter wereld een volledig objectieve recensie.

Laat je meevoeren op deze wereldreis boordevol wetenswaardigheden over de natuur, de wereldbevolking en meer van dat soort randzaken. Dit is zonder twijfel het beste boek om nooit te mogen gebruiken bij een eindexamen aardrijkskunde.

Een satirische blik van alle landen van de wereld
Het perfecte cadeau voor wereldreizigers

Ik wil dit

Vriend van de show 🎙

Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.

Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!

Ik wil jullie steunen!

Bekijk ook eens 👀

Ga direct door naar één van onze overige afleveringen

Uruguay

Slovenië

Sierra Leone

Ga naar alle afleveringen