Alle kroegfeitjes op een rij š
Welvaart + droogte + surfstad =
In de jaren ā60 en ā70 explodeerde Los Angeles in suburbs, achtertuinen en vooral typische niervormige zwembaden. Maar toen LA in 1977 werd getroffen door extreme droogte, stonden al die zwembaden leeg. Voeg daar surfers aan toe en voilĆ : de geboorte van skateboarden.
Los Angeles
Evolutionaire loterij
De zoogdieren die van nature voorkomen op Kreta zijn daar toevallig beland als geluksvogels, nadat ze te water waren geraakt in naburige zeeĆ«n. Ontelbare dieren hebben een vergelijkbaar avontuur niet na kunnen vertellen, maar er spoelt heel af en toe nog wel eens een exemplaar aan op een vreemd eiland. Dit heet āsweepstakes dispersalā. Door ontbreken van natuurlijke vijanden en andere beperkingen leverde dit Kreta onder meer de kleinste olifantensoort op die ooit geleefd heeft: ongeveer een meter hoog.
Eilanden: Kreta
Axolotl is een dier
De axolotl is een soort salamander die alleen in Mexico voorkomt. Er zijn er nog maar 1200, maar veel mensen zullen weleens een foto hebben gezien van deze parel. Ze kunnen zo ongeveer alles regenereren zonder littekenweefsel: hun ledematen, staart, kieuwen, hersenen en zelfs hun hart, in slechts een paar weken.
Mexico
Het Zwitserland van Zuid-Amerika
In de jaren 1860 was Uruguay een populaire bestemming voor Zwitserse kolonisten. Hier stichtten ze verschillende kolonies. Zoals Colonia Suiza, Colonia Valdense en Nueva Helvecia. Die dorpjes hebben echte Zwitserse architectuur, er worden nog bierfeesten gehouden en ze hebben er hun eigen kaas "Queso Colonia".
Uruguay
Onze lieve vrouwenbasiliek
De Basilique Notre-Dame de la Paix in Yamoussoukro is de grootste kerk ter wereld. Er passen 18.000 mensen in. Hij is losjes gebaseerd op de Sint Pieter en is de hoogste koepelkerk ter wereld: de torenspitsen van de dom van Keulen passen er met gemak in. De bouw kostte wel 300 miljoen dollar, verdubbelde de staatsschuld en het land belandde in een diepe recessie, maar dan heb je ook wat.
Ivoorkust
De Eersteling
Er was eens een hoeve, die hoeve heette De Eersteling, naar aanleiding van het eerstgeboren kind van de toenmalige bewoners. De naam stond met gotische letters op de gevel. Omdat de gotische s veel gelijkenis vertoont met onze huidige f, werd de naam Eersteling in de volksmond verbasterd totā¦ Efteling. Tadaaa!
Noord-Brabant
Theetje mineetje
In Myanmar eten ze Lahpet Thoke ā oftewel theesalade genoemd. Dat zijn gefermenteerde of ingemaakte (groene of zwarte) theebladeren geserveerd met limoen, garnalen, tomaat, pinda's, bonen en andere smaakmakers. Daar drinken ze dan thee bij.
Myanmar
Alexander de Griek?
Alles in Noord-Macedoniƫ ademt Alexander de Grote. Toch is hij niet in Noord-Macedoniƫ geboren, zijn vader ook niet, zijn Macedonische Rijk ontstond buiten Noord-Macedoniƫ en Alexander ging zich vooral positioneren als Grieks. Waarom pronken de Noord-Macedoniƫrs dan zo met hem? Luister de aflevering.
Noord-Macedoniƫ
Nanjingeend
Pekingeend zou eigenlijk Nanjingeend moeten heten. Want het was een keizerlijke maaltijd en de vroegere hoofdstad was Nanjing. Toen de Ming-dynastie de hoofdstad verplaatste, namen ze de eend mee en daarna werd het in de hele wereld bekend als Pekingeend.
Beijing
Land van Saud
In 1932 stichtte Abdoel Aziz ibn Saud het koninkrijk dat hij naar zichzelf vernoemde: Saudi-Arabiƫ. Daarmee is het ƩƩn van de twee landen ter wereld die de naam dragen van de heersende familie. De andere? Liechtenstein.
Saoedi-Arabiƫ
Eenzaam aan de top
Andorra is qua gemiddelde hoogte het hoogste land van Europa. Op wereldwijde schaal staan ze op nummer 6.
Andorra
Liechtenstizzle my nizzle
Snoop Dogg heeft ooit geprobeerd om het hele land te huren voor een videoclip. Helaas ging dat niet door. Volgens een lokale verhuurmakelaar niet omdat het een compleet idioot idee was, nee, ze kregen niet genoeg tijd om het voor te bereiden.
Liechtenstein
Land, ho!
De Nederlander Willem Janszoon was in 1606 de eerste Europeaan waarvan het gedocumenteerd is dat hij voet aan wal zette op Australiƫ. Maar de Nederlanders zagen weinig nut in om het woeste land te koloniseren dus gingen weer verder met hun bootjes.
Australiƫ
Ossie-Bahn
De geallieerden hadden na de oorlog bedacht dat het wel zo efficiƫnt was als de S-Bahn werd geƫxploiteerd door ƩƩn maatschappij: de Deutsche Reichsbahn, de spoorvervoerder van Oost-Duitsland. Dus al die jaren werd de S-Bahn door de Oost-Duitsers uitgebaat: ook de West-Berlijnse tracƩ's. Alleen werd de S-Bahn door de meeste West-Berlijners geboycot omdat het in Oost-Duitse handen was, dus daar namen mensen op een gegeven moment vooral de U-Bahn.
Berlijn
Jeruzalem van het oosten
Je kan het je niet meer voorstellen in een land waar een lange gevangenisstraf staat op bezit van de bijbel, maar ooit luisterde Pyongyang naar deze bijnaam. Het was de stad met de meeste missionarissen van Aziƫ. De verspreiding van het christendom in Oost-Aziƫ begon hier.
Noord-Korea
Me eige land
Meer dan 75% van de vakanties in de EU viert men in eigen land. Alleen mensen uit Belgiƫ, Luxemburg, Malta, Nederland en Sloveniƫ zoeken vaker het buitenland op. En de nummer 1 bestemming van Europeanen in Europa is? Italiƫ!
Europa
Let op je zakken
Vaticaanstad heeft de hoogste misdaadcijfers per hoofd van de bevolking, vooral door de vele zakkenrollers op het Sint Pietersplein.
Vaticaanstad
Je land staat scheef
Het centrale deel van Oost-timor bestaat uit ruige bergketens, met als hoogste piek de Tatamailau van bijna 3000 meter hoog. De hellingen zijn zo steil dat bijna de helft van het land een hellingshoek van meer dan 40 graden heeft. Maakt het prachtig, maar ook behoorlijk onpraktisch.
Oost-Timor
Cultuur in ballingschap
Het leven van de meeste Sahrawi speelt zich af in Algerijnse vluchtelingenkampen. Ook het hoofdkantoor van de voetbalbond is er gevestigd, en de nationale competitie vindt plaats binnen de grenzen van het kamp. Het Sahara International Film Festival is het enige filmfestival ter wereld dat wordt georganiseerd in een vluchtelingenkamp. De hoofdprijs? De witte kameel.
Westelijke Sahara
Afmeerpiek
De piek van het Empire State Building was oorspronkelijk bedoeld als afmeerpaal voor zeppelins.
New York City
Heel erg landlocked
KirgiziĆ« is het land dat het verst van een oceaan af ligt: zoān 2.500 kilometer van de Indische Oceaan.
Kirgiziƫ
Vrouw vergokt
De Dar Es Salaamse stadsderby tussen Young Africans en Simba S.C. is het toneel van een serieuze gokcultuur. In 2017 heeft een Tanzaniaanse man zijn vrouw vergokt bij de wedstrijd.
Tanzania
Kanarel de vijfde
Dacht je dat het Panamakanaal een Panamese uitvinding was? Of in ieder geval een Amerikaanse? Mis! Niemand minder dan de Spaanse koning Karel V opperde het plan al in 1524. Zijn zoon, Filips II, verbood de aanleg met de doodstraf als gevolg. āMen mag niet scheiden wat God heeft verenigdā.
Panama
Binnenlandse delta's
Turkmenistan is zo droog, dat de rivieren die vanuit nattere buurlanden binnenstromen allemaal opdrogen voordat ze een zee of meer bereiken. Ze eindigen als binnenlandse delta. Bekijk de satellietkaart en je snapt het principe.
Turkmenistan
Dit Roemeen je niet
De Roemeense gymnast Nadia ComÄneci was de eerste die een perfecte score ontving op de Olympische Spelen. Het scorebord was niet voorbereid op een 10.00 en liet in eerste instantie een 1.00 zien. Toen begon het publiek te schreeuwen en moest de omroeper uitleggen dat het eigenlijk een 10.00 was.
Roemeniƫ
Oily adopters
Brits Birma exporteerde zijn eerste vat ruwe olie in 1853. Ter vergelijking: de eerste oliebron in de VS werd geboord in 1859.
Myanmar
Buchara, Samarkand en Kokand
Buchara, Samarkand en Kokand liggen in het huidige Oezbekistan, maar zijn van oorsprong Tadzjiekse steden en hebben ook nog steeds een voornamelijk Tadzjiekse bevolking.
Tadzjikistan
Zij die niet op antwoord wachten
De Vandalen kwamen na de ineenstorting van het Romeinse Rijk helemaal vanuit Duitsland, via Frankrijk en Spanje, naar Noord-Afrika om daar het Vandaalse Rijk te stichten. Hebben niet zoān beste indruk achtergelaten, grotendeels onterecht. Maar je kent dus het woord vandalisme vanwege hun plunderingen.
Algerije
Excessieve economische zone
De eilanden van Kiribati zijn verspreid over zo'n groot gebied, dat het land een enorme exclusieve economische zone heeft: stukken zee waar Kiribati dus het exclusieve recht op de exploitatie heeft. Ze nemen qua grootte van de exclusieve economische zone plek 12 van de wereld in, tussen Mexico en Braziliƫ.
Kiribati
Schaapkamelen
Wie Peru zegt, zegt lama's. Maar wist je dat lama's familie zijn van de kameel en daarom ook wel schaapkamelen worden genoemd? Er zijn vier soorten lama's: twee wilde soorten (de vicuƱa (het nationale dier) en de guanaco) en twee gedomesticeerde soorten (de alpaca en de lama).
Peru
Niet met Kazachstangen
Na het uiteenvallen van de Sovjetunie, erfden de Kazachen ongeveer het hele nucleaire arsenaal van de Sovjets omdat de proeven allemaal op hun grond werden gedaan. Daardoor was het gloednieuwe land in Ć©Ć©n klap de 4e nucleaire macht ter wereld.
Geveld met hockey
Pakistan was decennialang een absolute wereldmacht in hockey: drie keer olympisch goud, acht olympische medailles in totaal en vier van de eerste acht wereldtitels. Geen enkel land deed dat na. Tot de overstap naar kunstgras. Dat was te duur om op grote schaal aan te leggen in Pakistan, en dus kunnen Pakistaanse talenten nauwelijks trainen op de ondergrond waarop tegenwoordig de prijzen verdeeld worden.
Pakistan
Scrum masters
In de eerste 100 jaar van de Britse East India Company, waarin het bedrijf zijn invloed over het Indisch subcontinent razendsnel verspreidde, werkten er gemiddeld maar 35 mensen op het kantoor van de Company. Imposante flexibele schil.
India
Rise comrad
Van de 20 hoogste gebouwen in Europa, staan er 13 in Moskou. Van de top 10 zelfs 7.
Moskou
Kremlin
Bij de naam kremlin denken we al snel aan het Kremlin van Moskou, waar de Russische regering zetelt. Veel oude Russische steden hebben echter kremlins. Een kremlin betekent namelijk gewoon 'versterkte stadskern'. Een vestingstad dus.
Moskou
Bagroeien
Door landwinning is het oppervlak van Bahrein sinds 1963 al met ruim honderd vierkante kilometer toegenomen. Plannen voor vijf nieuwe kunstmatige eilanden moeten daar vĆ³Ć³r 2030 nog eens zestig procent bovenop doen.
Bahrein
Woke kolonie
De New Zealand Company wilde van Nieuw-Zeeland een verlichte modelsamenleving maken. Er was bijvoorbeeld geen slavernij en contractarbeid en ze zetten vol in op eerlijke arbeid. Ook was er verregaande sociale wetgeving en een hoge mate van democratie. In 1889 kregen de mannen algemeen kiesrecht, en in 1893 volgden de vrouwen. Het werd het eerste land in de wereld waar vrouwen mochten stemmen.
Nieuw-Zeeland
Annemiek uit Vleuten
Annemiek van Vleuten komt uit... Vleuten. Alleen daarom al een vermelding waard, maar zeker niet alleen daarom. Begon pas op haar 24e met fietsen en was al 28 toen ze haar eerste profkoersen won. En winnen bleef ze. Ontpopte zich tot een absolute alleskunner en is op haar 40e nog altijd de koningin van het peloton. Van Vleuten is als een hele goede fles wijn.
Utrecht
De Nieuwe Hollandse Waterliniet werkt
85 kilometer lange linie met 45 forten, 6 vestingen en 2 kastelen, ooit bedacht om buitenlandse troepen buiten de deur van Utrecht en Amsterdam te houden. Een Duits spionagerapport uit de Eerste Wereldoorlog geeft aan dat de waterlinie toen heeft voorkomen dat Duitsland ons heeft aangevallen. In de Tweede Wereldoorlog bleek het systeem jammerlijk verouderd: de Duitsers vlogen er gewoon overheen.
Utrecht
Hoe lang nog scheids?
Lacrosse is de nationale zomersport van Canada en werd al gespeeld door de inheemse bevolking. Velden waren toen kilometers lang en wedstrijden duurden dagen. Ze dienden om jonge mannen te vormen als krijger en het ging er bloederig aan toe. Tegenwoordig is de sport minder dodelijk, maar nog wel spijkerhard.
Canada
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show š
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op š
