Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Kiritimati
Kiritimati wordt in Kiribati uitgesproken als ‘Kirismas’, verwijzend naar kerstavond 1777 toen James Cook langs het eiland voer. Het is ook het grootste atol ter wereld, maar dat komt vooral omdat het een vrij groot eiland is met daarin een klein meertje. Daar halen ze elders in de Pacific hun neus voor op.
Kiribati
5 minute city
Parijs is een stad met voorzieningen op heel klein schaalniveau. Zo woont 94% van de Parijzenaars binnen de Périphérique op minder dan vijf minuten lopen van een bakkerij. Lijkt logisch, de rest van de wereld kan hier alleen maar van dromen.
Parijs
Land, ho!
De Nederlander Willem Janszoon was in 1606 de eerste Europeaan waarvan het gedocumenteerd is dat hij voet aan wal zette op Australië. Maar de Nederlanders zagen weinig nut in om het woeste land te koloniseren dus gingen weer verder met hun bootjes.
Australië
Beularus
Belarus is het enige land in Europa dat de doodstraf uitvoert.
Belarus
Smakelijk
Er is in Taiwan een restaurantketen waar alle gasten op toiletpotten en hun eten geserveerd krijgen in een toiletpot. Zelf weten.
Taiwan
Al-Nuq
Er is één moslim op Groenland: Wassam Azaqeer. Een Libanees. Hij runt een restaurant in Nuuk. En hij vast in sommige Ramadan-jaren tot 21 uur per dag.
Groenland
Östersjön
Geen Zweedse overheersing in Amerika, Afrika of Azië, maar Zweden was wel degelijk een flinke koloniale macht. Ze zochten het alleen wat dichter bij huis. In de 17e eeuw was de Oostzee praktisch een Zweedse binnenzee. Ze bezetten Finland, het deel van Rusland waar later Sint-Petersburg werd gebouwd, de Baltische Staten, regeerden over het Pools-Litouwse gemenebest en zelfs delen van het Heilige Roomse Rijk. Zweden veroverde zelfs Praag en München.
Zweden
Ongelukkige diplomatieke exclave
Vaticaanstad erkent Taiwan, maar de Taiwanese ambassade ligt door ruimtegebrek buiten Vaticaanstad in Rome. Dat maakt dat de ambassade van Taiwan gelegen is in een land dat Taiwan niet erkent.
Taiwan
Goddelijke windjes
In 1274 en 1281 probeerde de Mongoolse leider Kublai Khan Japan binnen te vallen met gigantische vloten, maar die werden twee keer verslagen door een tyfoon. Vanwege de groei van het zenboeddhisme onder samoerai in die tijd, waren dit de eerste gebeurtenissen waarbij de tyfoons werden beschreven als "goddelijke wind". En wat is goddelijke wind in het Japans? Kamikaze.
Japan
Wad zeg je?
Ken je die helft van Nederland die onder NAP ligt? Eigenlijk kun je de Waddenzee daar ook onder rekenen. Alleen biedt de Noordzeekust in het noorden niet genoeg bescherming tegen de zee, waardoor het achterland steeds onder kan lopen. Dat achterland is de Waddenzee.
Friesland
Vlaamse en Hollandse meesters
Etnisch gezien is er eigenlijk geen onderscheid tussen de Vlaamse en Hollandse meesters tussen de 15e en 17e eeuw. Eerst lag het centrum van de schilderkunst in Vlaanderen, en had dat gebied een grote aantrekkingskracht op schilders uit de hele lage landen. Zo was de Vlaamse meester Pieter Bruegel een geboren Hollander. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog draaiden de rollen om en trokken veel schilders naar Holland. De Hollandse meester Frans Hals was bijvoorbeeld een geboren Vlaming.
België
Spionagehoofdstad
De neutrale status van Oostenrijk in de koude oorlog maakte Wenen de spionagehoofdstad van de wereld. Het was een publiek geheim dat het er wemelde van KGB- en CIA-agenten. Je kan in Wenen ook spionagetours volgen: rondwandelingen, die je langs allerlei plekken voeren waar verhalen over spionage te vertellen zijn. Wenen is ook nu nog een strategische stad voor inlichtingendiensten.
Oostenrijk
Hoeveel mensen in Mexico zouden dit weten?
Een wadi is een Arabische term voor een rivierbedding die meestal droog staat. Toen de islamitische Moren in Spanje waren, noemden ze een plaatsje "wādī al-hidjārah", oftewel "rivier van stenen". Dat werd later in het Spaans: Guadalajara. En dat namen de Spanjaarden ook mee naar Mexico.
Jemen
IJstrein
Kolmanskop, een oud mijnstadje, werd in 1912 de eerste plek ter wereld die aangesloten werd op elektriciteit, telefoon én ijskast. Water werd per trein aangevoerd, ter plekke bevroren tot ijsblokken, en vervolgens per minitrein afgeleverd bij de huizen.
Namibië
Nog meer bijzonder meer
Het Bosomtwemeer is het enige natuurlijke meer van heel Ghana. Of ja, natuurlijk. Het is een meer gevormd door een meteorietinslagkrater die meer dan een miljoen jaar geleden is gevormd. Dat maakt het een van de twintig zogeheten langlevende meren, die meer dan een miljoen jaar geleden zijn gevormd. Er zit dus al een miljoen jaar, onafgebroken, water in dat meer.
Ghana
Zij die niet op antwoord wachten
De Vandalen kwamen na de ineenstorting van het Romeinse Rijk helemaal vanuit Duitsland, via Frankrijk en Spanje, naar Noord-Afrika om daar het Vandaalse Rijk te stichten. Hebben niet zo’n beste indruk achtergelaten, grotendeels onterecht. Maar je kent dus het woord vandalisme vanwege hun plunderingen.
Algerije
Voetbal is oorlog
Er is geen betere manier om de tegenstellingen in de Schotse samenleving uit te leggen dan voetbal. De rivaliteit tussen de Keltische, katholieke, Iers-georiënteerde, in het groen spelende clubs (zoals Hibernians en Celtic) en de Angelsaksische, protestantse clubs (zoals Hearts en Rangers) zegt alles.
VK: Schotland
De Verborgen Stad
In Beijing wonen ongeveer een miljoen Chinezen ondergronds, in bunkers die dateren van de Koude Oorlog. Ze wonen daar illegaal omdat ze niet beschikken over geldige papieren om daar te mogen wonen, en wonen ondergronds omdat het bovengrondse leven te duur is.
Beijing
Practice what you preach
De socialistische Thomas Sankara moest en zou het goede voorbeeld geven. Kwam op z’n fiets naar werk, weigerde de decadente airco en gaf bijna zijn hele bezit weg. Hield onder andere nog wel drie gitaren. Hij was namelijk een verdienstelijk muzikant en componeerde eigenhandig het Burkinese volkslied.
Burkina Faso
Irish pub food
Eten was in Ierse pubs oorspronkelijk niet gebruikelijk. Fish and chips en Shepherd's Pie zijn dus niet zulke klassieke pubgerechten als ze lijken.
Ierland
Ben ik van vreemden bloed
Van alle acht sporters die onder de vlag van Bahrein een olympische medaille hebben gewonnen, is er niet een in Bahrein geboren. Het zijn geïmporteerde sporters uit andere landen, om de medaillespiegel van Bahrein wat op te krikken. Die lui zullen gepassioneerd hebben meegezongen tijdens het volkslied.
Bahrein
Conclaaf
Als er een nieuwe paus moet worden gekozen gaan de kardinalen in conclaaf. De kardinalen worden opgesloten in de sixtijnse kapel en mogen er niet uit voordat ze eruit zijn. Daar komt het woord conclaaf ook vandaan: cum clave is latijn voor 'met sleutel'.
Vaticaanstad
Trommeltsin
Boris Jeltsin werd ooit zo dronken dat hij tijdens een etentje met de Kirgizische president Akajev op diens kale hoofd ging trommelen met een lepel.
Kirgizië
Demografische decimering
Ashgabat was in 1948 het toneel van een van de zwaarste aardbevingen in de geschiedenis. Ongeveer 100.000 mensen kwamen om, destijds 10% van de Turkmeense bevolking.
Turkmenistan
Sprintje
Vanaf 1968 kende het centrum van Utrecht de kortste snelweg van Nederland: één kilometer. Tegenwoordig is de Catharijnebaan, die leidt naar Hoog Catharijne, weer een stadsgracht met water.
Utrecht
The Little Five
Naast The Big Five heb je ook The Little Five. Diertjes die je niet snel ziet, maar wel leven in Zuid-Afrika. 1. Panterschildpad; 2. Olifantspitsmuis; 3. Mierenleeuw; 4. Roodsnavelbuffelwever; 5. Neushoornkever.
Zuid-Afrika
Oost-oost
De Indonesiërs noemen Oost-Timor vaak TimTim, wat staat voor Timor Timur. Timur is Maleis voor Oost. En jawel, ook Timor is van dat woord afgeleid. Oost-Timor betekent dus letterlijk Oost-oost.
Oost-Timor
Boeren!
Nergens in Europa werkt zo'n groot gedeelte van de bevolking in de landbouw als in Albanië.
Albanië
Eine Stadt, ein Flughafen
De bouw van de luchthaven Berlin Brandenburg was een regelrechte soap. Vlak voor het openingsfeest in 2012 bleek de brandinstallatie namelijk niet te werken. Het duurde jaren om dat te repareren en intussen verpauperde het vliegveld nog voordat er ook maar één vliegtuig was geland. Tegeltjes lieten los, computers draaiden nog op Windows XP, en de bouwkosten liepen hierdoor op van 3 naar 10 miljard euro. Uiteindelijk werd het pas in 2020 geopend. Precies op tijd voor... Corona!
Berlijn
President 1 en 2
Sinds de onafhankelijkheid in 1960 heeft Kameroen pas twee presidenten gehad: Ahmadou Ahidjo tot 1982, sindsdien Paul Biya.
Kameroen
CIA in Laos
In de schaduw van de Vietnamoorlog voerde de CIA geheime operaties uit in (of eigenlijk boven) Laos. Buiten het blikveld van het publiek werd het land op enorme schaal gebombardeerd. Dat maakt Laos het meest gebombardeerde land ter wereld. Er vielen meer bommen dan in Duitsland en Japan sámen. Blindgangers veroorzaken ook nu nog veel onschuldige slachtoffers.
Laos
Scrum masters
In de eerste 100 jaar van de Britse East India Company, waarin het bedrijf zijn invloed over het Indisch subcontinent razendsnel verspreidde, werkten er gemiddeld maar 35 mensen op het kantoor van de Company. Imposante flexibele schil.
India
Champampa
Uruguay is behalve Frankrijk het enige land dat officieel champagne mag maken. De reden? Uruguay was na de Tweede Wereldoorlog zo vriendelijk om een miljoenenschuld van Frankrijk kwijt te schelden. Dit was het wisselgeld.
Uruguay
Ville en déclin
Aan het einde van de Belle Epoque (1871 - 1914) woonden er meer mensen in Parijs dan nu. In de stad zelf dan, want met de banlieus erbij groeit de stad nog steeds.
Parijs
Politieke Blue Zone?
De familie Gnassingbé heeft het geschopt tot langst regerende politieke dynastie van Afrika. Vader Eyadéma regeerde 38 jaar, zoon Faure 20 jaar. Hij is in 2025 vervangen door Jean-Lucien Savi de Tomé, die aantrad op 86-jarige leeftijd. What’s next?
Togo
Dónde están los árboles?
Toen de Europeanen op Paaseiland aankwamen, stond er geen boom meer overeind. Wetenschappers discussiëren al eeuwenlang over het lot van de bomen en de invloed van de lokale bevolking. Aanvankelijk werd aangenomen dat de bevolking alle bomen had gekapt om de bekende beelden te transporteren. Tegenwoordig is het aannemelijker dat de Polynesische rat verantwoordelijk was voor de grootschalige ontbossing.
Chili
Gustav Tronföljd
Toen Carl Gustaf in 1946 werd geboren, liepen er vier generaties troonopvolgers tegelijk rond in Zweden.
Zweden
Onhindi-g
India heeft 22 officiële talen en geen nationale taal. Hindi is de meest gesproken taal, maar wordt minder dan de helft van de Indiërs beheerst. Het is wel de vierde grootste taal ter wereld qua moedertaalsprekers. In de top 20 meest gesproken talen ter wereld, komen er 5 uit India. Gelukkig hebben ze nog de hoofdwiebel.
India
Hotel des animaux
Dat pygmeeën stelstelmatig worden gemarginaliseerd bleek eens te meer in 2007 tijdens een Afrikaans muziekfestival in Brazzaville, met muziek van allerlei verschillende bevolkingsgroepen, gesponsord door UNESCO. Voor alle gasten waren hotels geregeld, maar de delegatie van twintig pygmeeën sliep in de lokale dierentuin.
Republiek Congo
Meervoudvaluta
De Roemeense munteenheid heet de leu, meervoud lei. Da’s meteen, denken wij, een van de weinigen valuta die in meervoud anders is dan in enkelvoud. En nee, euro’s is niet gangbaar.
Roemenië
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
