Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Soh Wai Ching
Soh Wai Ching is de nummer 1 traploper van de wereld - die vent vlamt de Empire State Building (1.576 treden) in 10 minuten 44 seconden op. De One World Trade Center (2.226 treden) doet 'ie in 12 minuten en 46 seconden.
Maleisië
Irma
In 2017 kreeg Sint Maarten echt de volle laag toen orkaan Irma langs kwam. Een van de zwaarste ooit, met windstoten tot 360 kilometer per uur. Met die windsnelheden zou je uit stilstand kunnen opstijgen met een vliegtuig, zonder de motoren aan te zetten, en vervolgens achteruit wegvliegen.
Eilanden: Sint Maarten
Skûtsjesilen
Dit is een van de vele typisch Friese sporten. De boten waarmee men zeilt, Skûtsjes, zijn groot en log en waren oorspronkelijk bedoeld om bulkgoederen zoals mest en aardappelen mee te vervoeren. Zeker niet ontworpen om wedstrijden mee te zeilen dus, maar ze gaan keihard als de Friese dorpen en steden het ‘s zomers met ieder hun eigen boot tegen elkaar opnemen.
Friesland
Is het lang geleden, is het lang geleden?
Rond 840 mochten de Kirgiezen heel even ruiken hoe het is om een groot rijk te hebben. Op het hoogtepunt bestond dat uit delen van het hedendaagse China, Kazachstan, Kirgizië, Mongolië en Rusland. Het duurde tot 1991 voordat ze weer een eigen land hadden.
Kirgizië
Steintjes
Het is niet duidelijk of kunstenaar Roy Lichtenstein ooit in Liechtenstein is geweest. Voetballer Stephan Lichtsteiner zeker wel.
Liechtenstein
Pigeon Peninsula
In het noorden van Saint Lucia ligt Pigeon Island, waarvandaan de Engelsen de Franse haven op Martinique bespioneerden. Echt een eiland is het alleen niet meer, want in 1972 besloot men om het met het hoofdeiland te verbinden door er een enorme berg aarde tussen te storten.
Saint Lucia
Animistische renaissance
Estland werd in de Middeleeuwen succesvol gekerstend, maar is tegenwoordig een van de meest seculiere landen ter wereld. Er zijn tegenwoordig zelfs weer meer mensen die geloven dat bomen een ziel hebben, dan dat er in god geloven. Ze claimen wel nog samen met Letland de eerste kerstboom ter wereld te hebben opgericht. Een kerstboom met ziel dus.
Estland
Major Player in Baseball
Curaçao levert, per hoofd van de bevolking, meer spelers aan de Amerikaanse Major League Baseball dan welk land ook.
Eilanden: Curaçao
Kanonnenvoer
De Uruguayaanse onafhankelijkheidsoorlog, tegen Brazilië, werd ook op zee uitgevochten. Op een dag was er een zeeslag en een Uruguayaans schip raakte zonder munitie. Ze besloten de kanonnen maar te laden met het proviand: oude Hollandse kazen. Dat ging zo lekker dat ze met een kaas de hele Braziliaanse mast doormidden schoten. Hierdoor hebben ze de slag gewonnen.
Uruguay
Strandjutter 4 life
In de 19e eeuw spoelde een Britse walvisvaarder genaamd William Harris aan. Hij bleef, leefde van het strand als jutter, trouwde een Nauruaanse vrouw, kreeg kinderen en werd volledig opgenomen in de samenleving. Hij werd zelfs de brug tussen de lokale bevolking en Europese schepen.
Nauru
Back to basics
Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie kreeg Mongolië geen financiële steun meer uit Moskou. De industrie stortte in en veel Mongolen keerden terug naar hun roots. In de jaren '90 verdubbelde het aantal nomadische veehouders in het land. In geen enkel ander land ter wereld groeide de landbouw in de recente geschiedenis ten koste van de industrie.
Mongolië
De koeien hebben staarten
Sint Maarten was een Romeins militair en heeft ooit, op een koude dag, zijn rode soldatenmantel gegeven aan een arme naakte bedelaar. Toen Willibrord en Bonifatius zich in Utrecht zetelden, vonden ze de inmiddels heiligverklaarde Maarten wel een goede beschermheilige van de stad. De Utrechtse stadsvlag en het stadswapen herinneren met de helften rood en wit aan de rode mantel en aan het witte onderkleed van Sint Maarten. Dat zie je bijvoorbeeld nog steeds op de shirts van FC Utrecht.
Utrecht
Verstrengeling van kerk en staat
In 2016 werd Jezus Christus in Krakau door de nationale regering uitgeroepen tot koning van Polen.
Polen
Polen uit Opole
In de afgelopen 30 jaar hebben 250.000 Polen zich in Nederland gevestigd. De belangrijkste vertrekregio was het gebied rond Opole, in het zuiden van Polen. Daar hadden veel mensen een Pools én een Duits paspoort aan de geschiedenis te danken, en konden ze dus al voordat Polen toetrad tot de Schengenzone naar Nederland om te werken. Nederlandse uitzendbureautjes schoten hier als paddenstoelen uit de lucht, en het Nederlandse woord uitzendbureau is in Opole helemaal opgenomen in de taal en heeft het Poolse woord volledig verdrongen.
Polen
Double Spekker
De enige reden waarom de dubbeldekkerbussen in Londen rood zijn, is omdat één slimme ondernemer wilde opvallen tussen alle andere bussen.
Londen
Beebay
Op Halmahera vind je de grootste bijensoort ter wereld: de Megachile Pluto, met een spanweidte van 6,3 centimeter. Ze dachten heel lang dat ie was uitgestorven, want hij was na 1981 niet meer gezien. Tot er in 2018 twee levende exemplaren te koop werden aangeboden op Ebay. Daarna zijn ze nog eens goed gaan zoeken, en in 2019 vonden ze er weer eentje in het wild.
Molukken
In het Italiaans zit er geen woord Spaans bij
De Scalinata della Trinità dei Monti hebben 135 treden. Ze werden ooit gebouwd omdat de Fransen betere toegang wilden tot het lagere gedeelte van de stad. Die trappen kwamen uit bij Piazza di Spagna, waar de Spaanse ambassade aan het Vaticaan zat, en daar zijn de trappen in veel andere talen naar vernoemd.
Rome
Michiel Adriaanszoon
Michiel de Ruyter voer de eerste dertig jaar van zijn leven onder zijn eigen geboortenaam: Michiel Adriaanszoon. ‘De Ruyter’ voegde hij zelf toe. Waarschijnlijk komt het van ‘roven’ ofwel ‘ruiten’.
Zeeland
Houdini
In 2023 werd Bouterse eindelijk veroordeeld voor de decembermoorden. Maar Bouterse verdween na het vonnis spoorloos en werd de meest gezochte man van het land. Tot op 23 december 2024 ineens het bericht verscheen dat Desi Bouterse was overleden. En waar was zijn lichaam? Gewoon, in zijn eigen huis. Waarschijnlijk is zijn lichaam na zijn overlijden, midden in de nacht, vanuit zijn schuilplaats in het regenwoud, via kreekjes naar zijn huis verplaatst. Maar dit verhaal is nog steeds in nevelen gehuld. Maar dat veel mensen hem de hand boven het hoofd hebben gehouden, is wel duidelijk.
Suriname
Nothing to see here
Google Earth is in Bahrein een tijdje in de ban gedaan, om te voorkomen dat bewoners de enorme hoeveelheid vastgoed van de regerende familie Al-Khalifa in beeld kon brengen.
Bahrein
Olympisch cricket
Cricket is dé sport van India. Helaas leent de sport niet zo goed voor de Olympische Spelen, want een fatsoenlijke cricketwedstrijd duurt meerdere dagen. Zie dat maar eens voor elkaar te krijgen in twee Olympische weken. Op het WK beperken ze de wedstrijden tot één dag, maar dan nog hebben ze twee maanden nodig om het toernooi af te krijgen. Maar er is goed nieuws! In 2028 staat een verkorte spelvorm van cricket op het Olympische programma.
India
Mooie terp
De piramide van Cholula is de grootste piramide ter wereld qua volume. De piramide is 'slechts' 66 meter hoog, maar heeft een basis van bijna 500 meter lang: vier keer zo veel als zijn Egyptische concurrent en daardoor een dubbel zo groot volume. Hij is alleen volledig begroeid geraakt, waardoor de Spanjaarden dachten dat het een heuvel was en er allemaal gebouwen bovenop hebben gezet.
Mexico
Treineren
Wil je de trein nemen van Lissabon naar Berlijn, dan heb je vanwege het uiteenlopende elektriciteitsnet van de Europese spoorwegen 5 verschillende treinen nodig.
Europa
Flame grilled duif
Bij de openingsceremonie van de Spelen van Seoul werden 2500 duiven losgelaten, die zouden moeten landen op de rand van het stadiondak. Maar de vogels vlogen alle kanten op en landden onder meer in de ketel waar de Olympische vlam in zat. Toen die op grote schaal werd ontstoken werden flink wat duiven levend gegrild, live op tv.
Seoul
Zonder kwantiteit geen kwaliteit
De twaalf sambascholen die bij het carnaval van Rio strijden om de eerste prijs, lopen vijf tot zes keer mee in de parade. Ze vaardigen daar gemiddeld 2.500 tot 4.000 crewleden bij af, met volgens het reglement minimaal 200 percussionisten.
Rio de Janeiro
Suriaspora
Eén op de drie mensen met een Surinaamse achtergrond woont niet in Suriname, maar in Nederland.
Suriname
Tempelcomplex
Het Jaïnisme is een van de kleinste Indiase geloven en gelovigen staan bekend om hun extreem Spartaanse levenswijze. Maar in Shatrunjaya hebben ze op een paar heuvels wel een whopping 865 tempels gebouwd.
India
Hot tub
Isyk-Köl ligt op 1.600 meter boven zeeniveau, is 170 kilometer lang en 60 kilometer breed. Na het Titicacameer is het het grootste bergmeer ter wereld. Bijzonder: het water bevriest nooit. Dat komt omdat het water een klein beetje zout is, het meer heel diep is en er warmwaterbronnen in het meer liggen. Isyk-Köl betekent ook: warm meer.
Kirgizië
Vlaggenparade
Geen enkele vlag is in de 20e eeuw zo vaak veranderd als die van Afghanistan: liefst 19 keer.
Afghanistan
Voetbalgek Istanboel
De grootste voetbalclubs van Istanboel zijn: Galatasaray, traditioneel de club van de elite uit het Europese deel van de stad; Fenerbahçe, traditioneel de club van het volk uit het Aziatische deel; Beşiktaş, de volksclub uit het Europese deel, met een hele sterke linkse signatuur. Turkse supporters zijn heel fanatiek, maar die van Beşiktaş spannen de kroon. Ze zijn houder van het geluidsrecord op voetbaltribunes met 132 decibel.
Turkije
Luistervaardigheidshack
Zit jij op de middelbare school en zweet je peentjes voor je Franse luistertoets? Schakel eens in op de Waalse televisie. In Wallonië spreken ze veel langzamer dan in Frankrijk. Superfijn dus als je de taal aan het leren bent. Het lage tempo maakt de Walen trouwens ook wel onderwerp van spot in Frankrijk.
België
Correlatie is geen causatie
Als je kijkt naar de ondergrond van Manhattan, dan valt op dat Lower en Midtown Manhattan zijn gebouwd op vast gesteente en de rest van Manhattan op zachter sediment. De wolkenkrabbers concentreren zich op de plekken met vast gesteente. Wij geografen hadden heel erg gehoopt dat er een causaal verband is tussen de hardheid van de ondergrond en de maximale bouwhoogte, maar helaas: het verband berust op toeval en is een hardnekkige mythe op hop-on-hop-off-bussen.
New York City
Caribisch Soesterberg
Het eiland Vieques was tot 2003 eigenlijk één grote Amerikaanse marinebasis. Het leidde tot veel ecologische schade, maar door het feit dat een groot deel van het eiland zo lang afgeschermd was voor de buitenwereld kon de natuur wel zijn gang gaan. Het is nu een bijzonder natuurgebied vol met restanten van kades, bunkers en landingsbanen, die steeds meer overwoekerd raken. Het is een beetje de Caribische versie van park Vliegbasis Soesterberg.
Puerto Rico
Pindastoofpot
De pindastoofpot wordt in heel West-Afrika gegeten, maar is van oorsprong Malinees. Wist je dat een pinda geen noot is, maar een peulvrucht? En dat de pinda onder de grond groeit?
Mali
Oud, ouder, oudst
Japan is volgens de meeste bronnen het land met de hoogste levensverwachting ter wereld: mannen worden gemiddeld 81,5 jaar en vrouwen zelfs 87,5 jaar. Alleen in Hong Kong en Macau ligt de levensverwachting nóg iets hoger, maar dat zijn geen landen, dus Japan mag zich kampioen oud worden noemen.
Japan
Snel verdeeld
Sinds de Tweede Wereldoorlog heeft Italië maar liefst 69 regeringen gehad. Gemiddeld één per 13 maanden. Slechts één regering zat zijn termijn uit.
Italië
Persen met Perzen
Rond 480 v.Chr. viel maar liefst 44% van de wereldbevolking (zo’n 50-55 miljoen van de geschatte 112 miljoen mensen) onder het Perzische Rijk. Een record dat zelfs het Britse of Spaanse Rijk nooit heeft kunnen evenaren.
Iran
Guatemaya's
De Maya's komen uit wat we nu kennen als Guatemala. Afkomstig uit Yucatán rond 2600 voor Christus, leefden ze rond 250 na Christus in het huidige zuiden van Mexico, Guatemala, het noorden van Belize en het westen van Honduras.
Guatemala
No era penal
Mexico is een groot voetballand. Toch? Nou, de mannen wonnen slechts één keer een wedstrijd in de knock-outfase van het WK: in 1986, in eigen huis. Tussen 1994 en 2018 sneuvelden ze 7 keer achter elkaar in de achtste finale. De editie van 2014 etterde nog lang na.
Mexico
Net te laat
Al voor de Tweede Wereldoorlog werd er gewerkt aan plannen om de kustlijn van Zeeland te verkorten en beter te schermen. Het plan werd eind januari 1953 gepresenteerd, een paar dagen voordat het noodlot toesloeg en honderden Zeeuwen omkwamen. Daarna was de politieke wil om het plan uit te voeren wel snel gevonden en werden de Deltawerken gebouwd.
Zeeland
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
