Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Fluctuerende markten
Afghanistan staat bekend om de productie van opium. In 2021 was het land nog goed voor 90% van de wereldwijde opiumteelt. Toen kwamen de Taliban - rijk geworden door de opiumsmokkel - en die maakten korte metten met deze markt. In het eerste jaar na de machtsovername daalde de productie met 95%.
Afghanistan
Morgenthauplan
Aanvankelijk wilden de Verenigde Staten na de tweede wereldoorlog de Duitse economie totaal afbreken. Volgens het Morgenthauplan moesten industriegebieden worden geannexeerd door Frankrijk en Polen en de zware industrie zou totaal worden ontmandeld, om Duitsland terug te brengen tot een agrarische samenleving. Zo ver kwam het niet, sterker nog: het Marshallplan redeneerde omgekeerd. Juist het stimuleren van de welvaart zou langdurige vrede waarborgen.
Duitsland
Bijzondere bondjes
Ook in Oostenrijk was in de jaren '20 en '30 een extreemrechts geluid te horen. Maar de aanhangers van de Oostenrijkse Heimatsblock waren geen nationaalsocialisten, maar Austrofascisten. Zij en de andere Oostenrijkse partijen moesten niks hebben van Adolf Hitler, die hintte op een Anschluss. De Oostenrijkse NSDAP werd zelfs verboden, en de Oostenrijkers zochten steun bij Benito Mussolini om zich te beschermen tegen Adolf Hitler. Denk voortaan dus nog even twee keer na voordat je heel extreemrechts over één kam scheert.
Oostenrijk
Onschuldig handelspostje
Het kasteel van Elmina is het oudste Europese gebouw in sub-Sahara-Afrika dat nog bestaat. Het transformeerde van goudhandelpost tot het centrum van de transatlantische slavenhandel.
Ghana
Etymologisch wonder
In de Griekse en Romeinse tijd was Libië de benaming voor niet alleen het huidige Libië, maar voor heel Noord-Afrika ten westen van de Nijl. Later werd Libië het grootste deel van de Romeinse provincie Africa, waar later weer een heel continent naar vernoemd zou worden. Niet naast je schoenen gaan lopen nu, Libië.
Libië
Buitenaards groot
Rusland is groter dan dwergplaneet Pluto.
Rusland
Olympische wereldtop
Cuba behoort tot de wereldtop op de Olympische zomerspelen en behaalde al 235 medailles. Daarmee zijn ze na de Verenigde Staten het best presterende land in de Amerika's. Aan de Olympische winterspelen deden ze echter nog nooit mee. Daarmee zijn ze het best presterende land op de zomerspelen dat nooit meedeed aan de winterspelen.
Cuba
Schuld van Thomas
In 1841 nam Thomas Cook, oprichter van Thomas Cook & Son, 500 passagiers per trein mee op een terugreis van Leicester naar Loughborough. Dit was zijn eerste excursie en de start van de Britse toeristenindustrie. Dus al die stagparties en all-inclusive package deals kun je aan Thomas danken.
VK: Engeland
Ville en déclin
Aan het einde van de Belle Epoque (1871 - 1914) woonden er meer mensen in Parijs dan nu. In de stad zelf dan, want met de banlieus erbij groeit de stad nog steeds.
Parijs
Beularus
Belarus is het enige land in Europa dat de doodstraf uitvoert.
Belarus
Ongelukkige diplomatieke exclave
Vaticaanstad erkent Taiwan, maar de Taiwanese ambassade ligt door ruimtegebrek buiten Vaticaanstad in Rome. Dat maakt dat de ambassade van Taiwan gelegen is in een land dat Taiwan niet erkent.
Taiwan
Parlare Maltees with me, ouleh
Maltees is de enige semitische taal van Europa. Het was eerst Arabisch, werd daarna overgenomen door de Normandiërs, werd daarna afgesloten van alle andere vormen van Arabisch en heeft zich onafhankelijk ontwikkeld. Nu heeft het veel Arabische, Italiaanse en Engelse invloeden.
Malta
Doornroosje
Het kasteel van Doornroosje - en dus die van Disneyland Parijs - is gebaseerd op Schloss Neuschwanstein in Beieren.
Duitsland
Moeder aller lavameren
In de Danakildepressie vind je de Erta Ale: een schildvulkaan en één van de vier vulkanen ter wereld met een permanent lavameer in de krater. Van die vier lavameren bestaat deze het langste.
Ethiopië
Oerak
De stad Uruk ontstond al rond 4000 voor Christus langs de oevers van de Eufraat. Volgens velen is het daarmee de oudste stad ter wereld én de naamgever van het land Irak.
Irak
Wiskundige vitaminen
De romanesco - de groente - is een fractal: wanneer je in- en uitzoomt bestaat hij uit telkens dezelfde patronen op verschillende schaalniveaus. Knopjes vormen stronkjes volgens de wildste wiskundige patronen. De hele opbouw van de groente volgt de fibonacci-reeks, wat betekent dat elk stronkje uit net zo veel knopjes bestaat als de twee naastgelegen binnenste stronkjes bij elkaar. Dit patroon vind je ook in zonnebloemen.
Rome
Botanische tuinen van het Colosseum
Het Colosseum werd in slechts acht jaar gebouwd (72–80 na Christus), had plek voor zo’n 50.000 mensen, met daaronder een heel gangenstelsel voor een halve dierentuin. Ze konden de arena onder water zetten om zeeslagen na te bootsen, wat écht is gebeurd. Omdat er in de loop der jaren zoveel exotische dieren uit alle hoeken van het rijk kwamen, zijn er later 684 verschillende plantensoorten rond het gebouw aangetroffen.
Rome
Geenzeekistan
Oezbekistan en Liechtenstein zijn de enige ‘doubly landlocked’ landen: landen die niet aan zee grenzen en met alleen maar buren die ook niet aan zee grenzen.
Oezbekistan
Desert desertion
De Sahrawische atleet Salah Ameidan liep zijn wedstrijden jarenlang in het shirt van de Marokkaanse ploeg. Tot in 2004. Toen wisselde hij tijdens een wedstrijd in Frankrijk zijn Marokkaanse tenue in voor een Sahrawisch tenue. Hij kwam wapperend met de vlag van de Sahrawi over de finish. Hij vroeg meteen asiel aan in Frankrijk.
Westelijke Sahara
Could this blue possibly represent a river?
De Overijsselse vlag is het Gambia van de Nederlandse provincies. Bekijk de vlaggen en trek je conclusies.
Overijssel
Somaliwood
De Somalische filmindustrie bevindt zich vrijwel geheel in Columbus, Ohio. Met de culturele sector in Somalië zelf gaat het namelijk niet zo heel lekker, dus houdt de diaspora de eer hoog.
Somalië
Joe ken spiek Inglish wid mie
Het Engels en het Fries zijn nauw verwant aan elkaar en hoe verder je teruggaat in de tijd, hoe nauwer de verwantschap wordt. Zie bijvoorbeeld woorden als kei, swiet en tsiis, die betekenen key, sweet en cheese.
Friesland
Lappendeken
Op moment van schrijven heeft Ethiopië de meest complexe reisadviezenkaart van alle landen. Geel, oranje en rood wisselen elkaar per kilometer af.
Ethiopië
Wilhelminee
Als het aan de Zuiderzeese vissers had gelegen was Flevoland er nooit gekomen. Maar ook iemand anders was tegen: koningin Wilhelmina. Zij vreesde dat de Hollandse Waterlinie niet snel genoeg in werking zou kunnen treden als de Zuiderzee geen open zee meer was.
Flevoland
Felicien Rops
Deze satanisch-satirisch-pornografische illustrator was nogal niche, maar was eind 19e eeuw wel de best betaalde illustrator van Parijs.
Namen
Ra ra rasputin
Grigori Rasputin werd op 30 december 1916 vermoord in Sint Petersburg. Jullie kennen hem misschien vanwege zijn penis van 30 centimeter, die op sterk water staat en te bezichtigen is. Maar jullie kennen hem ook van het beroemde liedje van Boney M. Een van de leden van Boney M., Bobby Farrell, overleed in 2010, toevallig ook in Sint Petersburg. Op welke datum? 30 december.
Rusland
Pizzapaus
Paus Franciscus is groot fan van pizza. Hij zei ooit dat als hij één dag geen paus zou zijn, dat hij de hele dag onherkenbaar in een pizzeria zou willen gaan zitten.
Vaticaanstad
Goede inspiratie voor ABBA
Napoleon Bonaparte vond in deze provincie zijn Waterloo. Leuke bijkomstigheid: een Nederlandstalige plaatsnaam in een Franstalige provincie, precies de taal van Napoleon. De Britse bevelhebber bij de slag van Waterloo, Arthur Wellesley, hield er een legendarische status aan over, met een eeuwige associatie met de Wellington boots en beef Wellington.
Waals-Brabant
Al Jazeera
Nieuwszender Al Jazeera is in 1996 opgericht en wordt volledig gefinancierd door de emir van Qatar. Dat zorgt voor enige achterdocht, maar Al Jazeera heeft door de jaren heen bewezen een onafhankelijk en zeer betrouwbaar nieuwsmedium te zijn. Het speelde een belangrijke rol in de wereldwijde verslaggeving van de Arabische lente.
Qatar
Herinnering
In Sarajevo wordt de herinnering aan de burgeroorlog in leven gehouden. Schade die mortieren hebben aangericht aan het straatwerk is opgevuld met rode hars: deze herdenkingsplekken worden de 'rozen van Sarajevo' genoemd. Ook is er een bunkerhostel, waar je kunt overnachten zoals burgers van Sarajevo dat deden tijdens de oorlog. De tunnel onder het vliegveld, die het omsingelde Sarajevo verbond met het vrije Bosnië, is nu een museum.
Bosnië-Herzegovina
Voetbaldwergen
Luxemburg is de enige provincie die nog nooit een club in de hoogste voetbalcompetitie van België heeft gehad. Momenteel is Royal Excelsior Virton de hoogst spelende club, op het derde niveau. Opvallend feitje: Excelsior Virton is in eigendom van N'Golo Kanté. Dus misschien weten ze met wat Franse miljoenen binnenkort de weg omhoog te vinden.
Luxemburg
Voormalig enclavekampioen
Toen Brits Indië onafhankelijk werd, deden de autoriteiten hun uiterste best om zoveel mogelijk hindoes binnen de grenzen van India te laten vallen, en zoveel mogelijk moslims binnen de grenzen van Pakistan. Zo komt het dat er honderden enclaves ontstonden langs de grens tussen India en Oost-Pakistan, het huidige Bangladesh. In 2015 besloten de landen enclaves uit te ruilen, maar het is nog altijd een grens waar een kartelmes een puntje aan kan zuigen.
India
Ambassades
Vaticaanstad is zo klein dat de ambassades van andere landen in Italië mogen staan. Dat maakt de Italiaanse ambassade voor Vaticaanstad de enige ambassade ter wereld die in eigen land staat.
Vaticaanstad
Grootste populatie van de wereld!
LEGO-poppetjes (Deens natuurlijk) zijn 's werelds grootste populatie, met meer dan 4 miljard. Gemiddeld zijn er 80 LEGO-stenen voor elke persoon op aarde.
Denemarken
Eenheidsworst
Kun je de Centraal-Amerikaanse landen niet uit elkaar houden? Onthoud dan in ieder geval hun munteenheid. Guatemala heeft de quetzal, Belize een eigen dollar. El Salvador en Panama hebben de Amerikaanse dollar, Honduras heeft de lempira. Costa Rica de colón, en Nicaragua de córdoba. Tot zover je eenheidsworst.
Nicaragua
Spijkerbroeken
Spijkerbroeken zijn uitgevonden door de Let Jākobs Jufess. Hij emigreerde naar de Verenigde Staten, waar hij de eerste was die klinknagels gebruikte om naden van spijkerstof te verstevigen.
Letland
Wieringermeer
De Wieringermeer is een Zuiderzeepolder, geen IJsselmeerpolder: de afsluitdijk werd namelijk pas later gedicht. Het was een proeftuin voor de latere inrichting van de Flevopolders en de eerste waarbij de overheid de landuitgave reguleerde.
Noord-Holland
Stuwminder
Het Kossoumeer is het grootste stuwmeer van Ivoorkust, maar door klimaatverandering is het nooit gelukt om het stuwmeer helemaal te vullen. Het watervolume bleef hangen op ongeveer 50% van de maximale capaciteit. Er waren 75.000 mensen verplaatst om ruimte te maken voor het meer, maar veel daarvan konden na een aantal jaren weer terugkeren naar hun oude leefgebied, dat uiteindelijk helemaal nooit was overstroomd.
Ivoorkust
Eilanden zijn overrated
Atatürk was duidelijk geen goede zeevaarder of zwemmer. Hij schopte alle Grieken Turkije uit, maar keek niet verder dan de kust lang is. Vrijwel alle eilanden voor de Turkse kust bleven Grieks, ook al liggen ze op een steenworp afstand.
Griekenland
Groenkong
Ondanks dat het een van de dichtstbevolkte plaatsen op aarde is, bestaat ongeveer 40% van het grondgebied uit beschermde parken en natuurgebieden.
Hongkong
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
