Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Clanland
In Schotland heb je uiteraard de Clans. Dat woord komt van Schots-Gaelisch clann, letterlijk 'kinderen'. De meeste clans hebben hun eigen tartanpatronen, meestal daterend uit de 19e eeuw, die ze vervolgens weer verwerken op hun kilts.
VK: Schotland
Berberse berberen
De Berberse bevolkingsgroepen hebben die naam niet zelf bedacht. De naam is aan ze gegeven door de Europeanen aan de overkant van de Middellandse Zee, en stamt af van het Griekse ‘barbaros’. Dat woord gebruikten ze voor alle niet-Europese volkeren, die ze maar gek, lastig of onbeschaafd vonden.
Algerije
Omgekeerd diversiteitsbeleid
Noord-Korea is etnisch gezien het meest homogene land ter wereld. Er mag niemand in, maar ook niemand uit.
Noord-Korea
Indo-Europese eenheid
Bijna alle volkeren in Europa zijn Indo-Europees. De enige uitzonderingen zijn de Fins-Oegrische volkeren (in Finland, Estland en Hongarije bijvoorbeeld), de Turkse volkeren, de Semitische volkeren (waaronder de joden) en... de Basken. Niemand weet waar die ooit vandaan zijn gekomen.
Europa
Pidgin
Een pidgintaal is het voorstadium van een creoolse taal: een gesimplificeerde versie van een verbindingstaal (bijv. Engels of Frans). Soms levert een pidgin ook weer terug aan de verbindingstaal zelf. De uitspraak "long time no see" is hier een voorbeeld van.
Barbados
Waarkad?
Rond 2300 voor Christus was Akkad de grootste stad ter wereld. Fun fact: desondanks hebben we geen idee waar de stad precies lag. De stad werd na haar gloriejaren namelijk volledig met de grond gelijkgemaakt door een rivaliserend volk, dus archeologische vondsten zijn schaars.
Irak
No McBelize
Er is geen fast-food-chain in Belize, en daar zijn ze - terecht - heel trots op!
Belize
Mind your step
Nauru is 7 km² kleiner dan Schiphol. Het is een volledig stedelijk gebied en hoort bij het selecte clubje van vijf landen waar 100% van de bevolking in de stad woont, samen met Monaco, Vaticaanstad, Singapore en Koeweit.
Nauru
Diplomatieke drukte
Rome is de stad met de meeste ambassades ter wereld. Veel landen hebben namelijk twee ambassades in Rome, want die voor Vaticaanstad liggen er ook. Zo ook de Italiaanse ambassade voor Vaticaanstad. Dat is daarmee de enige ambassade ter wereld, die in het eigen land ligt.
Rome
Spirituele sugar rush
De Thai brengen graag offers aan hun goden. Volgens de overlevering houden de goden van zoet, en van rood. Dit maakt Thailand tot ’s werelds grootste afnemer van Fanta Strawberry. Overal waar je komt staan bekertjes of blikjes Fanta in de heiligdommen.
Thailand
Grolle
Het biermerk Grolsch komt oorspronkelijk niet uit Twente, maar uit de Achterhoek. Niet Overijssels, maar Gelders dus. Grolsch is vernoemd naar Grolle: de lokale benaming voor het stadje Groenlo.
Gelderland
Engels Ierland
In 1155 droeg paus Adrianus IV, de enige Engelse paus ooit, het oppergezag in Ierland over aan de koning van Engeland. Toen deze een paar eeuwen later protestant werd, zat het katholieke Ierland met een protestantse Engelse koning opgescheept.
Ierland
Hoogstkong
Als je alle hoogtes van alle wolkenkrabbers bij elkaar optelt, kom je uit op een verbazingwekkende totale hoogte van zo'n 333,8 kilometer. Hiermee heeft Hong Kong de hoogste stedelijke agglomeratie ter wereld.
Hongkong
De Agua in Nicaragua
Nicaragua doet haar naam eer aan. Het land ligt tussen twee oceanen, de grenzen met Honduras en Costa Rica zijn grotendeels rivieren en ze hebben de grootste meren van Centraal-Amerika. Zijn er meer landen met een naam eindigend op -water?
Nicaragua
Przewalskipopulatie
Het had niet veel gescheeld of przewalskipaarden waren niet bekend genoeg geworden om jouw dictee te verpesten. Eind jaren '50 waren ze in het wild al niet meer gezien en in de dierentuinen leefden er wereldwijd nog maar 12.
Mongolië
Hotel des animaux
Dat pygmeeën stelstelmatig worden gemarginaliseerd bleek eens te meer in 2007 tijdens een Afrikaans muziekfestival in Brazzaville, met muziek van allerlei verschillende bevolkingsgroepen, gesponsord door UNESCO. Voor alle gasten waren hotels geregeld, maar de delegatie van twintig pygmeeën sliep in de lokale dierentuin.
Republiek Congo
Dolksteek
De Nepalese Congrespartij verjaagde in de jaren '50 de Rana (de premier) en gaf de Shah (de koning) de macht weer in handen. Die was alleen niet zo gecharmeerd van de democratiseringspogingen van die partij. Hij zei dankjewel, maar verbood daarna de partij en maakte van Nepal weer een absolute monarchie.
Nepal
Teatro Colón
Ieder theater dicht zichzelf een geweldige akoestiek toe. Maar het Teatro Colón in Buenos Aires heeft recht van spreken. Uit akoestisch onderzoek bleek dat de zaal de beste akoestiek voor opera's heeft ter wereld, en de één na beste voor concerten.
Argentinië
Barbarossa gone bad
Tijdens de Tweede Wereldoorlog vielen er aan Sovjetzijde naar schatting 27 miljoen doden, zowel burgers als militairen. Ter vergelijking: ongeveer 80% van alle gesneuvelde Duitse soldaten tijdens de oorlog viel aan het Oostfront. De Slag om Stalingrad alleen al kostte meer levens dan de totale verliezen van de VS en het VK samen.
Rusland
Peipsimeer
Op de grens tussen Estland en Rusland ligt het Peipsimeer: het grootste grensmeer van Europa. De marketing van Coca-Cola krijgt er maar geen vat op.
Estland
John Canoe?
Tweede Kerstdag op de Bahama’s is een soort turbocarnaval: Junkanoo. Kostuums, dansen, parades, alles. Vroeger kregen tot slaafgemaakten maar 1 dag vrij en dat moesten ze natuurlijk uitbundig vieren. Het hele gebeuren schijnt vernoemd te zijn naar een legendarische Akan-krijger uit Ghana wiens naam is verwesterd tot John Canoe, oftewel Junkanoo.
Bahama's
Drietalig land
Veel Tanzanianen worden drietalig opgevoed. Men heeft een lokale taal, gebruikt Swahili als verbindingstaal, én heeft met het Engels nog een officiële overheidstaal.
Tanzania
Proefschrift voor proefdruk van de Koude Oorlog
Henry Kissinger, zo’n beetje een halve eeuw Amerika’s belangrijkste diplomaat, schreef zijn proefschrift over Klemens von Metternich. Dat was de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, die het Congres van Wenen organiseerde. In dat congres regelde Oostenrijk een bijzonder royaal grondgebied in een post-Napoleontisch Europa.
Oostenrijk
Sherpa's in Noorwegen
Het vermogen van Sherpa's om voor langere tijd goed functioneren op grote hoogte bleef in Noorwegen niet onopgemerkt. Die huren al tientallen jaren Sherpa's in om wandelpaden aan te leggen door de bergen. Ze kunnen zware stenen op hun rug dragen op plekken waar machines er niet bij kunnen. Met het werk verdienen ze in een Noorse zomer meer dan in 30 jaar in Nepal.
Nepal
Roofbouw
Nauru werd door de kolonialen begin 20e eeuw opgericht als fosfaatmijn, omdat 80% van het eiland uit fosfaat zou bestaan. Inmiddels zijn de voorraden op, is het eiland uitgeput en is 80% van de begroeiing verdwenen. Het land is totaal onvruchtbaar geworden. Nogal wrang, gezien fosfaat wordt gebruikt voor kunstmest in de rest van de wereld.
Nauru
Mac' & O'
De Ierse achternamen. 'Mac' betekent zoon van, 'O' betekent kleinzoon van.
Ierland
Mozam en Bique
Mozambique ligt helemaal aan het andere uiteinde van de tektonische breuk die bij Djibouti begint en Afrika langzaam in tweeën breekt. Het zou dus goed kunnen dat Mozambique over een paar miljoen jaar in tweeën is gebroken.
Mozambique
Pindastoofpot
De pindastoofpot wordt in heel West-Afrika gegeten, maar is van oorsprong Malinees. Wist je dat een pinda geen noot is, maar een peulvrucht? En dat de pinda onder de grond groeit?
Mali
Jungle of regenwoud
Een jungle is een oerwoud. Elk regenwoud is een oerwoud, maar niet elk oerwoud is een regenwoud. Een jungle is dus niet hetzelfde als een regenwoud.
Guatemala
Chatsjapoeri
Chatsjapoeri heeft iets weg van pizza en is zonder twijfel het populairste gerecht in Georgië. Het heeft zelfs zijn eigen index: de chatsjapoeri-index meet inflatie in verschillende Georgische steden.
Georgië
Omar Torrijos
Toen president Omar Torrijos in 1981 bij een mysterieus vliegtuigongeluk om het leven kwam, werd al snel druk gespeculeerd over een mogelijke rol van de CIA bij de toedracht. De Verenigde Staten waren namelijk niet blij dat Torrijos met de Japanners onderhandelde over de aanleg van een tweede Panamakanaal. In 2004 deed oud-NSA-agent John Perkins uit de doeken dat de CIA het toestel inderdaad had opgeblazen met een bom die was verstopt in een bandrecorder.
Panama
Mahathir Mohammed
Mahathir Mohammed was van 1981 tot 2003 premier en onder zijn leiding ontwikkelde Maleisië zich economisch razendsnel. Tijdens de Aziëcrisis in 1997 negeerde hij een beleidsadvies van het IMF en hij kreeg gelijk: in Maleisië sloeg de Aziëcrisis veel minder hart toe dan in omliggende landen. Het IMF gaf zijn fout later toe. Van 2018 tot 2020 keerde hij nog eens terug als premier. Hij is intussen 97 jaar.
Maleisië
Schaakbord
Het stratenpatroon van de binnenstad van Maputo is een schaakbord van de gehele linkerkant van de Koude Oorlog. Hun ‘avenidas’ verwijzen onder meer naar Mao Zedong, Vladimir Lenin, Julius Nyerere, Siad Barre en Salvador Allende.
Mozambique
Het wit en goud
Presidenten van Turkmenistan houden van wit. Per decreet besloten ze dat alle gebouwen in Ashgabat wit moesten zijn, net als de auto’s. Andere kleuren zijn verboden. Om het een beetje op te leuken werden alle wit marmeren gebouwen opgeleukt met een enorme lading goud.
Turkmenistan
Wiegdijk
Na een grote overstroming in 1421 gingen de bewoners de dijk op om te kijken wat er te redden viel en zag men in de verte een wiegje aan komen drijven. Een kat hield het wiegje in evenwicht door heen en weer te springen zodat er geen water in het wiegje kon komen. Toen ze het opvisten bleek er nog een kindje in te liggen, die rustig en droog sliep. Toen noemden ze die dijk de Kinderdijk.
Zuid-Holland
Sprintje
Vanaf 1968 kende het centrum van Utrecht de kortste snelweg van Nederland: één kilometer. Tegenwoordig is de Catharijnebaan, die leidt naar Hoog Catharijne, weer een stadsgracht met water.
Utrecht
Voetbalgek Istanboel
De grootste voetbalclubs van Istanboel zijn: Galatasaray, traditioneel de club van de elite uit het Europese deel van de stad; Fenerbahçe, traditioneel de club van het volk uit het Aziatische deel; Beşiktaş, de volksclub uit het Europese deel, met een hele sterke linkse signatuur. Turkse supporters zijn heel fanatiek, maar die van Beşiktaş spannen de kroon. Ze zijn houder van het geluidsrecord op voetbaltribunes met 132 decibel.
Turkije
Baantje voor de Sabaantjes
Saba telt maar 2000 inwoners en is een van de kleinste bewoonde eilanden van de Cariben. Maar ze hebben wel het grootste Cruyff Court ter wereld.
Eilanden: Saba
2 percent club
Overal in de Amerika’s zijn de oorspronkelijke Kalinago-bewoners uitgeroeid of verbannen. Behalve op Dominica. Daar gaven de Engelsen 2% van het Dominicaanse grondgebied aan de Kalinago. Daar wonen er nu een paar duizend.
Dominica
Vakanxi
Volgens Google was Bilbao de meest gezochte bestemming voor 2025.
Baskenland
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
