Kroegfeitjes

Alle kroegfeitjes op een rij 👀

Bekijk alle kroegfeitjes

The Broke City

Detroit ging in 2013 failliet en geldt als het grootste gemeentelijke faillissement ooit. 18 tot 20 miljard dollar aan schulden. Het faillissement was zo erg dat 40% van de lantaarnpalen niet meer werkte, de politie vijf keer later kwamen opdagen dan het nationale gemiddelde en 2 op de 3 van de ambulances waren buiten dienst. Tussen 1988 en 2024 reden er zelfs geen treinen naar het centrale station van Detroit.

Detroit

Joeri's revenge

De Sovjets lieten de Amerikanen in de space race een poepie ruiken door op 12 april 1961 Joeri Gagarin als eerste mens in een baan om de aarde te sturen.

Rusland

Grote Podcastlav

Slaven (het volk) betekent iets als "de befaamde mensen". Namen die eindigen op slav betekenen dan ook befaamd. Dus Stani-slav is "befaamd voor het weerstaan van vijanden." en Hviezdo-slav betekent iets als "befaamd in de sterren", Miro-slav betekent zoiets als "befaamd om vreedzaamheid."

Slowakije

Ei niet bellen

In Groningen zijn ze gemeengoed, maar in de rest van het land zie je ze zelden: de eierbal. Je kunt Eierballen namelijk niet invriezen omdat ei door bevriezing een enorm nare textuur krijgt. En aangezien de rest van Nederland geen idee heeft hoe je deze onmogelijk ingewikkelde snack moet maken, houdt het vaak op bij de provinciegrens

Groningen

Reinheitsgebot

Het Reinheitsgebot legde in het jaar 1500 vast hoe bier moest worden gebrouwen en is de oudste warenwet ter wereld die nog altijd bestaat. Het was echter niet bedoeld om de kwaliteit van het bier te waarborgen, maar om hongersnood te voorkomen. Door gebruik van tarwe en rogge in bier te verbieden, bleven deze granen over voor de productie van brood. In Beieren is het gebruik van tarwe wel toegestaan voor Weizenbier. Weizen betekent tarwe en wordt vaak ten onrechte vertaald als wit.

Duitsland

The Story of the Kelly Gang

Dit was in 1906 de eerste langspeelfilm ter wereld. Er zijn nog maar weinig fragmenten bewaard gebleven. Van veel acteurs die claimden een rol te hebben gespeeld, kan dat dus niet worden bewezen.

Australië

Theetje?

Tadzjieken houden van thee en van watermeloen. En dus bouwden ze een enorm theehuis in de vorm van een watermeloen. Dit prestigeproject van president Emomalii Rachmon is 43 meter hoog en biedt plaats aan 2000 gasten.

Tadzjikistan

Het wit en goud

Presidenten van Turkmenistan houden van wit. Per decreet besloten ze dat alle gebouwen in Ashgabat wit moesten zijn, net als de auto’s. Andere kleuren zijn verboden. Om het een beetje op te leuken werden alle wit marmeren gebouwen opgeleukt met een enorme lading goud.

Turkmenistan

Tonlé Sapmeer of minder

In Cambodja heb je het Tonlé Sapmeer, dat het grootste zoetwatermeer is in Zuidoost-Azië. In het droge seizoen is het zo'n 2.600 vierkante kilometer groot. Dan stroomt het water af richting de Mekong. Maar wanneer het regenseizoen is, stijgt de waterstand in de Mekong zo extreem, dat het water de andere kant op gaat. Dan kan het meer zo'n 16.000 vierkante kilometer groot zijn.

Cambodja

Oerbos

Belarus deelt met Polen het laatste grote oerbos van Europa. Het is de habitat van de Europese Bizon, ofwel de Wisent. Dat is het grootste landdier van Europa. Tot drie meter lang en duizend kilo schoon aan de haak.

Belarus

Er is veel IJssel over

De IJssel loopt van Westervoort via Zutphen, Deventer, Kampen en het Ketelmeer naar het IJsselmeer. Met 127 kilometer is het de langste rivier die uitsluitend over Nederlands grondgebied stroomt - dus niet de Linge die dat op een of andere manier claimt.

Overijssel

Topograppie

Wie op de kaart van Sint Maarten kijkt, zal met regelmaat gniffelen om de topografische namen. Wat dacht je van de eilanden Hen & Chicks, en even verderop Cow & Calf. Of de berg Naked Boy Hill, en de plaatsen Defiance, Sucker Garden en Mary's Fancy.

Eilanden: Sint Maarten

Georgische wijn

Wijnbouw is in Georgië een eeuwenoude traditie. Nauwelijks bekend in het westen, maar in de Sovjet-Unie was Georgische wijn de crème de la crème.

Georgië

Dat is dan twee meter schelpketting alstublieft

Voor 1933 werd er in Papoea-Nieuw-Guinea vooral betaald met schelpen in plaats van met geld. Sommige groepen gebruiken nog steeds schelpen als betaalmiddel. Je moet je trouwens niet voorstellen dat mensen daar rondlopen met portemonnees gevuld met allerlei schelpen van verschillende waarde. Ze maken lange kettingen van de schelpen, door er gaatjes in te boren en ze aan elkaar te rijgen. Een pak rijst kost bijvoorbeeld anderhalve armlengte schelpenketting.

Papoea-Nieuw-Guinea

Ciudad del Este

Deze stad bij de grens met Uruguay en Brazilië is de op twee na grootste vrijhandelszone ter wereld, na Miami en Hong Kong. Je moet wat, zonder toegang tot de zee.

Paraguay

Vrouwen in de meerderheid

Bijna alle landen waar vrouwen in de meerderheid zijn liggen in Oost-Europa. Letland is het meest extreme voorbeeld. Er worden meer mannen geboren dan vrouwen, maar vanaf levensjaar 39 zijn er meer vrouwen dan mannen. Er zijn 2,3 keer zoveel vrouwen van 70 dan mannen van 70.

Letland

Theatron

Een van de grootste en meest LHBTIQ-friendly nachtclubs staat in Bogota; Theatron.

Colombia

De Zwarte Cariben

De Garifuna-bevolkingsgroep, ook wel Zwarte Cariben genaamd, is ontstaan uit een vriendschap tussen de tot slaaf gemaakte Afrikanen en de lokale Cariben op Saint Vincent. Ze voerden oorlog met de Britten, en werden nadien massaal verbannen naar Honduras. Nu woont die hele bevolkingsgroep in Honduras en Belize.

Saint Vincent en de Grenadines

Stichting Canberra

Sydney en Melbourne konden het niet eens worden over wie de Australische hoofdstad mocht worden. Toen hebben ze maar Canberra gekozen, precies tussen beide steden in.

Australië

Drie presidenten

In Bosnië vullen drie mensen samen het presidentschap in: een Bosniakse afgevaardigde, een Kroatische afgevaardigde en een Servische afgevaardigde. Ze worden gekozen voor een termijn van vier jaar. Het voorzitterschap rouleert tussen de drie presidenten, in zes rondes van acht maanden. Elke president is in zijn termijn dus twee keer voorzitter van het land.

Bosnië-Herzegovina

Diarchie

Op Samoa zijn van oudsher twee rivaliserende koninklijke families. Om te voorkomen dat er na de onafhankelijkheid van 1962 een nieuwe machtsstrijd zou losbarsten, werden er eenmalig twee staatshoofden benoemd voor het leven, een uit elk van de twee families. Die unieke situatie duurde niet lang, want na een jaar overleed een van de twee. Pech voor zijn familie, want het staatshoofd van de andere familie hield het een stuk langer vol. Bij zijn overlijden in 2007 was hij met 94 jaar zelfs het oudste staatshoofd ter wereld.

Samoa

Exclusief

Bhutan houdt massatoerisme bewust buiten de deur. Tot 1974 mocht je er überhaupt niet komen. En ook nu laat het maar mondjesmaat toeristen toe, vooral door het bezoek heel duur te maken. Je bent verplicht om accommodatie, gids en vervoer te regelen via een reisbureau dat door de overheid wordt erkend, voor een vastgesteld bedrag van rond de 250 euro per dag.

Bhutan

Limwat?

De Belgische en Nederlandse provincies Limburg zijn vernoemd naar het hertogdom Limburg, dat geografisch gezien raakvlakken heeft met geen van die provincies. Het oude hertogdom lag in de hedendaagse provincie Luik.

Limburg

Munqu ibariki afrika

De naam van het volkslied van Tanzania betekent 'God zegen Afrika'. De melodie wordt ook gebruikt in de volksliederen van Zuid-Afrika en Zambia.

Tanzania

Geen zwaartekracht

Graffiti is een Italiaans leenwoord dat verwijst naar tekeningen op bijvoorbeeld muren. Het woord is afgeleid van het Italiaanse enkelvoud: 'graffito', wat 'gekrast' betekent. Let dus ook op de uitspraak: niet Gravity, maar Graffíti.

Italië

Champampa

Uruguay is behalve Frankrijk het enige land dat officieel champagne mag maken. De reden? Uruguay was na de Tweede Wereldoorlog zo vriendelijk om een miljoenenschuld van Frankrijk kwijt te schelden. Dit was het wisselgeld.

Uruguay

Limnische uitbarsting

In 1986 kwamen duizenden Kameroenezen om het leven bij een zogeheten limnische uitbarsting. Hierbij bouwden vulkanische gassen zich op op de bodem van het Nyosmeer. Toen een kleine aardbeving de watermassa in beweging bracht, ontsnapte het gas en stierf de bevolking rond het meer. Inmiddels zijn er pijpleidingen geïnstalleerd die de vulkanische gassen op de bodem van het meer veilig afvoeren.

Kameroen

Dode Zee

De Dode zee is het laagste punt op aarde, 429 meter onder zeeniveau, en komt ieder jaar een meter lager te liggen door verdamping. Het water is door die verdamping 9x zo zout als een normale zee, waardoor je er in kan drijven.

Jordanië

Austrialia?

De Engelse naam van Oostenrijk, ‘Austria’ is afkomstig van een verlatijning van het oud-Germaanse ‘Ostarrichi’. De naam Australia daarentegen komt rechtstreeks van het Latijnse ‘auster/australis’, wat zuidelijk betekent. Ze hebben dus niets met elkaar te maken, maar worden wel dagelijks met elkaar verward.

Oostenrijk

Östersjön

Geen Zweedse overheersing in Amerika, Afrika of Azië, maar Zweden was wel degelijk een flinke koloniale macht. Ze zochten het alleen wat dichter bij huis. In de 17e eeuw was de Oostzee praktisch een Zweedse binnenzee. Ze bezetten Finland, het deel van Rusland waar later Sint-Petersburg werd gebouwd, de Baltische Staten, regeerden over het Pools-Litouwse gemenebest en zelfs delen van het Heilige Roomse Rijk. Zweden veroverde zelfs Praag en München.

Zweden

Hunga Tonga Bomba

Begin 2022 barstte de Hunga Tonga - Hunga Ha’apai uit, een onderwatervulkaan in Tonga. Het was de zwaarste vulkaanuitbarsting die ooit met moderne apparatuur werd gemeten. Hij gaf een aswolk van 58 kilometer hoog, 100 keer zo zwaar als de atoombom op Hiroshima. 7 uur later was er in Alaska een knal te horen door de kracht van deze vulkaan. Nog meer superlatieven? Luister gewoon de aflevering.

Tonga

Trilplaat

Iran is het land met de meeste aardbevingen van boven de 5,5 op de schaal van Richter.

Iran

Zwemmen is goedkoper

Het kost een schip gemiddeld 135.000 euro om door het Panamakanaal te varen. De goedkoopste doortocht was in 1928 voor Richard Halliburton, maar die deed het dan ook zwemmend. Moest -ie toch nog even 36 cent betalen.

Panama

Het zeventiende Bundesland

Per jaar komen er 5 miljoen Duitse toeristen naar Mallorca. Dat is bijna net zoveel als er Duitse toeristen naar Nederland komen, alleen heeft Mallorca maar 900 duizend inwoners. Mallorca wordt dan ook gekscherend "het zeventiende Bundesland (deelstaat)" genoemd.

Duitsland

Trommeltsin

Boris Jeltsin werd ooit zo dronken dat hij tijdens een etentje met de Kirgizische president Akajev op diens kale hoofd ging trommelen met een lepel.

Kirgizië

Poeprijs

Aan het begin van de 14e eeuw telde Parijs 200.000 inwoners en was daarmee de grootste stad van Europa. Maar daardoor was Parijs ook echt extreem goor. Er waren letterlijk straten vernoemd naar poep (merde). Er waren rue Merdeux, rue Merdelet, rue Merdusson, rue des Merdons en rue Merdière, en ook nog een rue du Pipi.

Parijs

Een reus met veren

Vind je de dodo imposant als uitgestorven loopvogel? Maak kennis met de moa, die werd uitgeroeid door de Maori. Hij kon 3,5 meter hoog worden, ongeveer even hoog als een Afrikaanse olifant.

Nieuw-Zeeland

Maatschappelijke stage

De Gyermekvasút is een 11-kilometer lange spoorlijn door Boedapest, die in 1948 werd aangelegd en beheerd werd door de communistische jeugdbeweging. En nog steeds wordt de lijn beheerd door scholieren. Alleen de machinisten zijn volwassenen, al het andere werk wordt gedaan door kinderen tussen de 10 en 14 jaar.

Hongarije

Communist Party Trein

Het DMZ Peace Train Festival wordt gehouden in een trein, die vanuit Seoul naar de gedemilitariseerde zone rijdt. Eenmaal daar aangekomen worden ook oude partijkantoren van de Noord-Koreanen gebruikt als festivallocatie.

Seoul

Proeftuin van het kapitalisme

Na het afschaffen van de slavernij door de Britten, moesten ze iets anders bedenken en bedachten ze het idee van 'vrije' arbeidskrachten. Dus tussen 1834 en 1920 arriveerden bijna 700.000 Indiërs op Mauritius, in Aapravasi ghat. Zie hier de start van de contractarbeid.

Mauritius

Alle kroegfeitjes op een rij 👀

De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!

Vriend van de show 🎙

Luister op 👂