Alle kroegfeitjes op een rij š
Toetanchamon, I presume?
In 1922 werd het graf van Toetanchamon opgegraven door de Brit Howard Carter. Een koloniale vondst zoals velen. De Egyptenaren waren al wel dusdanig autonoom dat ze de volledige schat binnen de landsgrenzen wisten te houden. Nu is het te zien in het gigantische Grand Egyptian Museum, een van de twee megamusea die Egypte geopend heeft in de afgelopen vijf jaar.
Egypte
Ivan de Vindingrijke
IvĆ”n Zamorano, superspits met bijnaam āIvĆ”n de Verschrikkelijkeā, dreigde bij Internazionale zijn felbegeerde rugnummer 9 kwijt te raken. Wat deed hij? Hij koos voor nummer 18, met een plusje tussen de 1 en de 8.
Chili
Ontbossingskampioen
Tussen 1975 en 1990 heeft Paraguay 90% van zijn regenwoud gekapt. Het land heeft daarmee, zeker voor die grootte, een van de hoogste ontbossingsratio's ter wereld. Costa Rica, lees je mee?
Paraguay
Evolutionaire loterij
De zoogdieren die van nature voorkomen op Kreta zijn daar toevallig beland als geluksvogels, nadat ze te water waren geraakt in naburige zeeĆ«n. Ontelbare dieren hebben een vergelijkbaar avontuur niet na kunnen vertellen, maar er spoelt heel af en toe nog wel eens een exemplaar aan op een vreemd eiland. Dit heet āsweepstakes dispersalā. Door ontbreken van natuurlijke vijanden en andere beperkingen leverde dit Kreta onder meer de kleinste olifantensoort op die ooit geleefd heeft: ongeveer een meter hoog.
Kreta
Guadala-wadi
In Bahrein zijn de enige ārivierenā droge rivierbeddingen: wadiās. Alleen bij zeldzame stortbuien lopen die ineens vol, wat kan leiden tot gevaarlijke overstromingen. Het Arabische woord wadi is tijdens de Moorse overheersing geĆ«xporteerd naar Spanje, de Spanjaarden namen het weer mee naar Mexico en zo is Guadalajara afgeleid van wadi al-hajarah: Rivier met Stenen.
Bahrein
Sodabi
Sodabi is een likeur op basis van palmwijn. Toen de Beninese soldaat Bonou Kiti aan Franse zijde meevocht in de Europese loopgraven van de eerste wereldoorlog, maakte hij kennis met de manier waarop in Europa drank werd gedistilleerd. Hij overleefde de oorlog, keerde terug naar Benin en legde samen met zijn broer de basis voor wat nu de nationale drank van Benin is.
Benin
Dutch Woke Basketbal
Er is een sport uitgevonden in Noord-Holland, dat is Korfbal. Volgens het officiƫle verhaal maakte de Amsterdamse leraar Nico Broekhuysen in 1902 tijdens een bezoek aan het Zweedse NƤƤs kennis met ringboll, een balsport waarbij gemengde teams met jongens en meisjes probeerden een bal te gooien door een ring op drie meter hoogte. Terug in Amsterdam paste hij de regels naar behoeven aan en introduceerde het spel onder zijn leerlingen. In 1920 en 1928 was het een zogenaamde Demonstratiesport op de Olympische Spelen.
Noord-Holland
Fanorana
Fanorana is een populair bordspel op Madagaskar. Het heeft iets weg van dammen. Een legende illustreert de populariteit van het spel: er was eens een koning die twijfelde wie van zijn zonen hem moest opvolgen. Iemand adviseerde hem om ze allemaal een brief te sturen waarin hij aangaf ziek te zijn. De eerste die hem zou opzoeken, zou de troonopvolger worden. De oudste zoon, prins Andriantompokoindrindra, was verwikkeld in een spelletje fanorona en negeerde het bericht van zijn vader. Zijn jongere broer kwam wel en werd troonopvolger.
Madagaskar
Qui hoc legit insanus est
De Universiteit van Parijs was een van de eerste in Europa en staat in wat we nu kennen als Quartier Latin. Deze wijk dankt haar naam aan het feit dat er in de Middeleeuwen Latijn werd gesproken door studenten en docenten.
Parijs
VeNEEtiƫ
De stad VenetiĆ« heeft een moeizame relatie met de hordes toeristen die de stad bezoeken. De verhouding jaarlijkse toeristen tegenover aantal inwoners is zoān 370 per Venetiaan. Dat is 20 keer zoveel als Amsterdam.
Italiƫ
Hoogstkong
Als je alle hoogtes van alle wolkenkrabbers bij elkaar optelt, kom je uit op een verbazingwekkende totale hoogte van zo'n 333,8 kilometer. Hiermee heeft Hong Kong de hoogste stedelijke agglomeratie ter wereld.
Hongkong
RTL
Het televisiebedrijf RTL is Luxemburgs. Om uit te kunnen zenden op de Nederlandse frequenties moeten ze dagelijks tenminste Ć©Ć©n Luxemburgs programma uitzenden. Als je dus om 05:30u inschakelt op RTL 5, krijg je daar keurig het journaal van Luxemburg.
Luxemburg
Citizen by investment
Je kunt staatsburger worden van Saint Kitts & Nevis als je flink de portemonnee trekt. Je mag kiezen: $400.000 investeren in vastgoed, $250.000 doneren aan een fonds voor diversificatie van de economie of $150.000 doneren aan een fonds voor duurzame groei.
Saint Kitts & Nevis
Arturo Kinch
Arturo Kinch is een van de weinige wintersporters uit Costa Rica. Hij nam in 1980, 1984, 1988, 2002 en 2006 deel aan verschillende disciplines op de Olympische winterspelen. In de buurt van de medailles kwam hij nooit.
Costa Rica
Jouw blauwe trauma
Blue Curacao is eigenlijk een foutje. Want de Spanjaarden wilden hun befaamde Valencia-sinaasappelen telen op CuraƧao, maar door het droge klimaat werden ze bitter en oneetbaar. Toen ze de geurige schil in alcohol weekten, werkte het wel. Wat blauwe kleurstof erbij en tada: blue Curacao.
CuraƧao
Yanaki Manaki. Ja, echt.
De broers Yanaki en Milton Manaki worden gezien als de Balkanversie van de gebroeders LumiĆØre. Ze maakten begin twintigste eeuw de allereerste film van het hele schiereiland Ć©n documentaires over de opstand tegen de Ottomanen en de Eerste Wereldoorlog. Oorspronkelijk Griekse MacedoniĆ«rs, maar inmiddels zonder veel discussie toegeĆ«igend door Noord-MacedoniĆ«.
Noord-Macedoniƫ
Oktoberfest
Het eerste Oktoberfest werd in 1810 gehouden ter ere van de bruiloft van prinses Theresia van Saksen-Hildburghausen en kroonprins Ludwig I van Beieren. Dat feest was zo fantastisch, dat ze er een traditie van hebben gemaakt.
Duitsland
Niexit
Brexit was een gevoelig puntje in Noord-Ierland. Ten eerste omdat de meerderheid had gestemd voor Bremain, ten tweede omdat de Noord-Ierse grens door de Brexit een EU-buitengrens zou worden, met alle grenscontroles en importheffingen van dien. Maar katholieken wilden geen harde grens met Ierland, protestanten geen harde grens met Groot Brittanniƫ. En dus kwam er na jaren onderhandelen een halfslachtig alternatief.
VK: Noord-Ierland
Herinnering
In Sarajevo wordt de herinnering aan de burgeroorlog in leven gehouden. Schade die mortieren hebben aangericht aan het straatwerk is opgevuld met rode hars: deze herdenkingsplekken worden de 'rozen van Sarajevo' genoemd. Ook is er een bunkerhostel, waar je kunt overnachten zoals burgers van Sarajevo dat deden tijdens de oorlog. De tunnel onder het vliegveld, die het omsingelde Sarajevo verbond met het vrije Bosniƫ, is nu een museum.
Bosniƫ-Herzegovina
Paparazzi
We hebben allemaal dit woord in onze vocabulaire dankzij de film La Dolce Vita uit 1960.
Rome
Tito
Josip 'Tito' Broz overleed in 1980 in Ljubljana. Joegoslaviƫ was, ten tijde van de Koude Oorlog, niet gelieerd aan een der machtsblokken. Tito's begrafenis kon dus door alle wereldleiders bezocht worden, en daarmee werd het de grootste staatsbegrafenis in de geschiedenis.
Sloveniƫ
Ondersteboven kiiken
Kiiken is een sport die uitgevonden is in Estland. Het is de extreme sports variant van schommelen. Je zit niet, maar je staat. Je hebt geen buigbare kabels vast, maar stokken. En je moet over de kop. Hoe goed je het doet, hangt af van hoe lang de stokken van je schommel zijn.
Estland
Speltip 9: weet wanneer je moet stoppen
Abdelaziz Bouteflika kreeg zoveel krediet voor het beƫindigen van de Algerijnse burgeroorlog, dat hij als een van de weinige Arabische leiders de Arabische Lente overleefde. Maar in 2019 kwam zelfs aan zijn krediet een eind. Hij had zich als seniele oude man beschikbaar gesteld voor een vijfde termijn, terwijl kort daarvoor was afgesproken dat een president maar twee termijnen mocht dienen.
Algerije
BegĆÆn van het eindĆ¼
In 1565 werd Malta aangevallen door de Ottomanen: Het Beleg van Malta. Maar ze capituleerden niet en bleven overeind. Dit was de eerste keer in een eeuw tijd dat de Ottomanen iets verloren en liet zien dat ze niet onoverwinnelijk waren.
Malta
Trollen
Ga je trollen zoeken in Scandinaviƫ? Zoek ze dan 's nachts. Overdag veranderen ze in een steen.
Noorwegen
Absolute monarchie
Vaticaanstad is de enige absolute monarchie van Europa. Alleen in sommige golfstaten vind je nog andere absolute monarchieƫn.
Vaticaanstad
Minister N'Dour
De bekendste muzikant van Senegal, Youssou N'Dour, werd in 2012 hoogstpersoonlijk minister van cultuur en toerisme.
Senegal
Trappist geen stijl
Trappistenbier is geen bierstijl. Het is bier dat door trappisten, monniken van de orde der cisterciƫnzers, wordt gebrouwen. Het is dus geen biersoort, zoals vaak wordt gedacht, maar een omschrijving van de herkomst. De naam "trappist" is afgeleid van de Franse abdij waaraan de trappistenorde zijn naam ontleent: abdij Notre-Dame de la Grande Trappe.
Belgiƫ
De puntlaars
Mongolen dragen laarzen met omhoog wijzende punten. Zo beschadigen ze de heilige aarde niet voor hun vee.
Mongoliƫ
Foodcourt
In CaĆÆro vind je het grootste foodcourt ter wereld: het ultramoderne complex dat luistert naar de weinig inspirerende naam Oasis restaurants and entertainment.
CaĆÆro
Het Nijmegen van Europa
In MoldaviĆ« stonden al steden met duizenden huizen toen Rome nog in de kinderschoenen stond. De CucuteniāTrypillia-cultuur was 7.000 jaar geleden al bezig met stadsplanning.
Moldaviƫ
Kosmopoliet
Monica Seles heeft de Hongaarse Ʃn de Amerikaanse nationaliteit, maar de in Serviƫ geboren tennister werd onder Joegoslavische vlag de jongste grandslamwinnares ooit. Ze was 16 jaar en 189 dagen toen ze in 1990 Roland Garros won. In 1997 pakte de Slowaaks-Zwitserse Martina Hingis dit record van haar over.
Serviƫ
Wazeggie boas?
Het Hongaars is na het Turks de grootste niet-Indo-Europese taal van Europa. Het is ook de grootste taal der Finoegrische talen, hoewel ze daarbij alleen serieuze concurrentie hebben van het Fins. Finnen en Hongaren kunnen trouwens geen woord van elkaars taal verstaan.
Hongarije
Back to basics
Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie kreeg Mongoliƫ geen financiƫle steun meer uit Moskou. De industrie stortte in en veel Mongolen keerden terug naar hun roots. In de jaren '90 verdubbelde het aantal nomadische veehouders in het land. In geen enkel ander land ter wereld groeide de landbouw in de recente geschiedenis ten koste van de industrie.
Mongoliƫ
Noorderbuur?
Canada ligt ten noorden van de VS. Maar, komt -ie, 70% van de Canadezen woont ten zuiden van het enorme kaarsrechte deel van de grens met de VS. En ten noorden van het zuidelijkste puntje Canada wonen meer Amerikanen dan Canadezen.
Canada
Succes met je telefoonboek
Bijna alle leden van de Sherpa-bevolking dragen de achternaam Sherpa. Dit is ontstaan tijdens een volkstelling: de ambtenaren waren er niet van op de hoogte dat achternamen niet gebruikelijk zijn bij de Sherpa. Toen hebben ze bij achternaam maar gewoon overal Sherpa ingevuld. En voilĆ .
Nepal
Schop ze, Jenny
Bij Grenada ligt de vulkaan met de allerbeste naam van de wereld: Kick 'em Jenny. Het is een van de actiefste van het hele Caribische gebied: hij is 17 keer uitgebarsten sinds 1939 en de laatste keer was in 2017.
Grenada
Ontworteld
De Feniciƫrs ken je vooral van hun kolonie Carthago, waar de Romeinen het mee aan de stok hadden. Dat is niet zo gek, aangezien ze rond die tijd alleen nog maar bestonden uit koloniƫn. Hun thuisland waren ze al zes eeuwen kwijt aan de Assyriƫrs.
Libanon
Er is veel IJssel over
De IJssel loopt van Westervoort via Zutphen, Deventer, Kampen en het Ketelmeer naar het IJsselmeer. Met 127 kilometer is het de langste rivier die uitsluitend over Nederlands grondgebied stroomt - dus niet de Linge die dat op een of andere manier claimt.
Overijssel
Dubbele exclave
Azerbeidzjan heeft een exclave ten westen van Armeniƫ: Nachitsjevan. Die exclave heeft op zijn beurt wƩƩr een exclave, Karki, die in Armeniƫ ligt. Daar wonen iets meer dan 100 mensen.
Armeniƫ
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show š
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op š
