Alle kroegfeitjes op een rij 👀
El Baqt
Noord-Afrika islamiseerde in de 7e eeuw. De Soedanezen sloten een langdurig pact met de islamieten en hielden de islam tot de 14e eeuw buiten de deur. Naar sommige maatstaven, was dit pact (El Baqt) het langstlopende pact in de wereldgeschiedenis.
Soedan
€
Het eurosymbool is geïnspireerd op de Griekse letter epsilon, een verwijzing naar de bakermat van de Europese beschaving. Het staat ook voor de eerste letter van het woord Europa. Die twee parallelle lijnen dwars door de € staan voor stabiliteit.
Europa
Is er leven onderwater?
In 1963 bouwde de legendarische aquanaut Jacques Cousteau een onderwaterhuis in de warme Rode Zee. Vijf mannen woonden een maand op een diepte van 10 meter in dit huis, dat uitgerust was met een garage voor een onderwaterverkenningsvoertuig en een scooterschuur. Kun je nog steeds naar toe duiken.
Soedan
Klein Venetië
Christoffel Columbus kwam als eerste Europeaan in 1498 aan in het huidige Venezuela. Maar hij noemde het land niet zo. Dat was namelijk de Italiaanse ontdekkingsreiziger Amerigo Vespucci. Hij noemde het gebied naar Venetië nadat hij de plaatselijke huizen op palen boven het water had gezien. Venezuela betekent klein Venetië.
Venezuela
De Lijven
De Lijven wonen in Lijfland. Er zijn er nog 230 over. Sinds het overlijden van Grizelda Kristina is het Lijfs officeel uitgestorven als moedertaal.
Letland
Aandeelhouder in de selectie
Al-Saadi al-Qadhafi, zoon van, was aandeelhouder van Juventus en haalde zo de Italiaanse supercup naar Tripoli. Hij kon zelf ook een aardig balletje trappen. Maar het was vooral zijn bankrekening die hem een contract opleverde bij Perugia, Udinese en Sampdoria. In totaal kwam hij maar 25 minuten uit voor die drie clubs, en hij werd ook nog eens geschorst voor het gebruik van doping. Maar de clubs konden aardige sommetjes Libische oliedinars tegemoet zien.
Libië
Heidens ritueel
De klassieke Olympische Spelen werden in 393 na Christus verboden door de Romeinen. Want de Olympische Spelen waren een verering van Zeus, de Griekse oppergod. En dat was tegen de zin van de inmiddels streng christelijke Romeinen. Dat alle sporten naakt werden beoefend, was natuurlijk al helemaal onheus.
Griekenland
Dat zal lekker ruiken
De ambtenaren die de Chinese keizer bijstonden in de Verboden Stad waren eunuchen: gecastreerde mannen. Zo wist de keizer zeker dat de kinderen die in zijn harem werden geboren enkel en alleen van hem waren. Er gaan geruchten dat veel eunuchen hun afgesneden geslachtsdelen de rest van hun leven in een zakje bij zich droegen, omdat ze compleet begraven wilden worden.
Beijing
Ska Jerk
Jerk is de lokale manier van barbecueën op Jamaica. Ze dekken daarbij het sterk gekruide vlees af met een deksel zodat de rook niet ontsnapt en in het vlees kan trekken. Oorspronkelijk diende de deksel een ander doel: het voorkwam dat de rook de positie verraadde van tot slaaf gemaakten die de bergen in waren gevlucht.
Jamaica
Mooie terp
De piramide van Cholula is de grootste piramide ter wereld qua volume. De piramide is 'slechts' 66 meter hoog, maar heeft een basis van bijna 500 meter lang: vier keer zo veel als zijn Egyptische concurrent en daardoor een dubbel zo groot volume. Hij is alleen volledig begroeid geraakt, waardoor de Spanjaarden dachten dat het een heuvel was en er allemaal gebouwen bovenop hebben gezet.
Mexico
Vijfde seizoen
De Esten onderscheiden een vijfde seizoen, tussen winter en lente in. Tijdens dit seizoen valt er zoveel regen op de bevroren grond dat een deel van het land onder water komt te staan.
Estland
Explosieven opruimingsdienst
Een overblijfsel van de burgeroorlog zijn de vele mijnen in het land. Daar worden nu ratten voor ingezet. Die ruiken de mijnen en zo kunnen ze worden opgeruimd. Dat is al gebeurd met 13.000 mijnen.
Mozambique
Jubelen in het park?
In het Jubelpark staat een heus Congo-monument uit 1921, dat de Belgische rol in Afrika ophemelt. Er staat een afbeelding van een Belgische officier die het hoofd van een Arabier intrapt, met als bijschrift “de Belgische militaire heldenmoed verdelgt den Arabische slavendrijver”.
Brussel
Stokoude stokjes
De Marshallezen navigeerden van oudsher met hele bijzondere kaarten: stokjes die aan elkaar gebonden werden als een soort kaart. Ingebonden schelpjes duidden de positie van eilanden aan. Het bijzondere? Niet afstand, maar tijd werd afgebeeld. Tijd om afstanden te overbruggen, inclusief de berekening van windrichtingen en zeestromen.
Marshalleilanden
жылқы
Paarden zijn 6000 jaar geleden voor het eerst gedomesticeerd in het huidige Kazachstan.
Kazachstan
La Sape
La Sape (Société des Ambianceurs et des Personnes Élégantes) is een subcultuur uit Congo, waarbij een elegante kledingstijl centraal staat. Sapeurs en sapeuses dragen meestal kleurrijke maatpakken en zijn het Congolese equivalent van een dandy. Straatarme inwoners in sloppenwijken van Kinshasa gaan dus vaak beter gekleed dan de flaneurs in de P.C. Hooftstraat.
Democratische Republiek Congo
Sovjetnamen
Toen Tadzjikistan deel uitmaakte van de Sovjet Unie werden de grootste twee steden, Dushanbe en Choedzjand, omgedoopt tot Stalinabad en Leninabad.
Tadzjikistan
Heel Mesopotamië bakt
Het oudste recept voor taart stamt uit Mesopotamië. Ook vandaag de dag heeft Irak nog steeds een gigantische bakcultuur.
Irak
Carl Emil Pettersson
Deze Zweedse zeeman leed schipbreuk en spoelde aan op het eiland Tabar, ten noorden van Nieuw-Guinea. Daar woonde een stam die kannibalistisch zou zijn. Maar Pettersson werd niet opgegeten, sterker nog: hij trouwde met de dochter van de koning en werd later zelf koning van het eiland. Voor Astrid Lindgren werd Petterson de voornaamste inspiratie voor de vader van Pippi Langkous.
Papoea-Nieuw-Guinea
Waterkracht exporteren
Paraguay produceert 5x meer elektriciteit uit waterkracht dan het zelf consumeert. Het overschot wordt geëxporteerd. Het land is daarmee de grootste elektriciteitsexporteur ter wereld. Dit heeft Paraguay vooral te danken aan de Itaipudam op de grens met Brazilië. Dat is na de Drieklovenstuwdam in China de grootste stuwdam ter wereld.
Paraguay
Bifurcatie
De Orinoco heeft een aftakking, de Casiquiare, die uitkomt in de Río Negro, die dan weer uitkomt in de Amazone. De stroomgebieden van de Amazone en de Orinoco zijn dus van nature met elkaar verbonden. Zo'n bifurcatie is heel zeldzaam, en dit is de grootste ter wereld. Afhankelijk van de waterstand in de twee rivieren, stroomt het water in de Casiquiare soms de ene kant en soms de andere kant op. Orinocodolfijnen gebruiken de Casiquiare om van het ene naar het andere stroomgebied te komen.
Venezuela
Poeprijs
Aan het begin van de 14e eeuw telde Parijs 200.000 inwoners en was daarmee de grootste stad van Europa. Maar daardoor was Parijs ook echt extreem goor. Er waren letterlijk straten vernoemd naar poep (merde). Er waren rue Merdeux, rue Merdelet, rue Merdusson, rue des Merdons en rue Merdière, en ook nog een rue du Pipi.
Parijs
Grote Pico
De grote rechtopstaande berg die je op alle plaatjes ziet, is een "vulkanische plug". Dat is niets meer dan het gestolde magma in de kraterpijp, zeg maar het spuitgat van een vulkaan. De rest van de berg is geërodeerd en wat overblijft is een piemelvormige berg.
Sao Tomé en Principe
Niet met Kazachstangen
Na het uiteenvallen van de Sovjetunie, erfden de Kazachen ongeveer het hele nucleaire arsenaal van de Sovjets omdat de proeven allemaal op hun grond werden gedaan. Daardoor was het gloednieuwe land in één klap de 4e nucleaire macht ter wereld.
Romantische diplomatie
Koning Mswati III heeft niet minder dan 16 vrouwen. Zijn jongste aanwinst is Nomcebo Zuma, begin twintig en de dochter van de tachtiger Jacob Zuma.
eSwatini
Binnen- en Buiten-Mongolië
De historische regio Mongolië bestaat uit Binnen- en Buiten-Mongolië. Buiten-Mongolië kennen we nu als het onafhankelijke land Mongolië. Binnen-Mongolië is een autonome regio in China geworden. In Binnen-Mongolië wonen meer Mongolen dan in het land Mongolië.
Mongolië
Kroegfabeltje
Hoe de grens tussen Frans en Nederlands Sint Maarten getekend is? Een Fransman en een Nederlander stonden op het strand en spraken af: jij loopt de ene kant op en ik de andere kant. Als we elkaar vervolgens weer treffen aan de andere kant van het eiland, is de tussenliggende lijn de grens. Maar de Fransman had een fles wijn bij zich en de Nederlander een fles jenever, en omdat de Nederlander daarom een stuk langzamer liep is het Nederlandse deel van het eiland tegenwoordig een stuk kleiner dan het Franse deel.
Sint Maarten
Neutraal
Na de onafhankelijkheid werd Burundi een eenpartijstaat, met UPRONA als enige toegestane partij. Dat is een syncretische partij: niet links of rechts, en dus ook neutraal in de koude oorlog. Klinkt mooi, is het niet. Want syncretische partijen zijn vaak super nationalistisch. In Burundi waren de hutu's het kind van de rekening, aangezien de dictator van dienst een tutsi was.
Burundi
Back to the oldskool, back to the roots
Op 11 augustus 1973 organiseert de Jamaicaanse "DJ Kool Herc" een "Back to school jam" in het op 1520 Sedgwick Avenue in de Bronx. Dit feest geldt als de eerste hiphop party ooit.
New York City
Sweet 2500
In 1979 wilde sjah Mohammed Reza Pahlavi een feestje vieren. Het werd het duurste feest in de geschiedenis. Hij liet ruïnestad Persepolis omtoveren tot feestlocatie, met boulevards en tuinen. Uit Spanje haalde hij 50.000 mussen, uit Frankrijk 100 vrachtvliegtuigen met wijnen en eten. De hele wereld mocht komen, behalve de Iraniërs.
Iran
Zwaarbevochten
De Koreaanse oorlog was de eerste plek waar de koude oorlog heet werd. Heel heet. Het slachtofferaantal per vierkante kilometer slagveld was gigantisch: ongeveer tien keer zo hoog als in de Eerste Wereldoorlog, en twintig keer zo hoog als in de Tweede Wereldoorlog. Seoul lag vol in de vuurlinie en viel tot vier keer toe in andere handen.
Seoul
Halfgaars
Het Hongaars telt niet minder dan 18 tot 27 naamvallen. Ze zullen vast ergens goed voor zijn, maar ze maken het Hongaars wel tot de taal met de meeste naamvallen ter wereld. Van alle min of meer grote talen.
Hongarije
The Big Apple
New York City dankt zijn belangrijkste bijnaam aan het paardenracen. In de jaren 1920 was die term synoniem voor ‘de grote klapper’, of ‘het echte werk’, doelend op de New Yorkse racebanen. Later groeide The Big Apple uit tot bijnaam van de gehele stad.
New York City
Krijgsgevangenen
Zuid-Afrika deed in 1904 in Saint Louis voor het eerst mee aan de Olympische Spelen. Ze vaardigden onder andere drie krijgsgevangenen uit de Boerenoorlog af op de marathon: de witte generaal Piet Cronjé en de zwarte soldaten Len Taunyane en Jan Mashiani. Dat waren de eerste zwarte Afrikanen die ooit uitkwamen op de Olympische Spelen en de laatste zwarte mensen die voor Zuid-Afrika uitkwamen tot het einde van de apartheid.
Zuid-Afrika
Wel steeds minder hoog
Mexico-Stad is de snelst verzakkende stad ter wereld. Gelegen op een voormalig meer verzakt deze stad van bijna 22 miljoen inwoners sneller dan welke stad dan ook.
Mexico-Stad
Skitstövel
Olof Palme was een échte derdewereldlandleider, pro Cubaanse opstand, anti nucleaire oorlogen. Ooit vergeleek hij het Amerikaanse bombardement op Hanoi met nazimisdaden. Nixon noemde hem daarop: “That Swedish asshole.” Netjes.
Zweden
Slim gedaan
Carlos Slim, eigenaar van telecommunicatiebedrijf Telmex, was op zijn hoogtepunt in 2013 de rijkste man op aarde. Hij bezat toen grofweg 6% van de hele Mexicaanse economie.
Mexico
Verwarrend
Panamahoeden komen uit Ecuador. De meeste Peruaanse panfluitbands trouwens ook.
Ecuador
Macedown undah
Australië herbergt een opvallend grote Macedonische diaspora, zowel van Slavische als Griekse afkomst. In steden als Melbourne loopt dat wel eens uit de hand: twee groepen die aan de andere kant van de wereld zijn gaan wonen, maar daar doorgaan met ruziemaken over wie zich nou écht Macedoniër mag noemen. Macedonisch is trouwens ook de meest gesproken Oost-Europese taal in Australië.
Noord-Macedonië
Schmutzströmming
Surströmming is haring die in het blik fermenteert. Als het blik bol staat kun je het eten. Het stinkt natuurlijk een uur in de wind. In Duitsland is een Zweed ooit uit zijn woning gezet door de verhuurder, omdat hij vocht uit het blik had gelekt in het trappenhuis, met enorme stank tot gevolg. De Zweed vocht het aan bij de rechter, maar de verhuurder trok in de rechtszaal een blik open om de stank te illustreren. De rechter gaf de verhuurder vervolgens onmiddellijk gelijk.
Zweden
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
