Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Grote Vaderlandse Verschrikking
Belarus is het land dat per hoofd van de bevolking de meeste doden te betreuren had tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar liefst 25% van de bevolking stierf.
Belarus
Ze smelten de gletsjers
In de afgelopen eeuw is 50% van de Oostenrijkse gletsjers verdwenen. Sterker nog, recent Oostenrijks onderzoek heeft laten zien dat er waarschijnlijk in 2050 geen gletsjers meer zijn in het land.
Oostenrijk
Melksnor
Rwanda heeft zogenaamde milk bars. Mensen komen daar om melk te drinken, en dus geen alcohol. Ooit zijn ze opgericht in een succesvolle poging om het urbane Rwanda verbonden te houden met hun rurale ziel.
Rwanda
Català per sempre
Andorra is het enige land ter wereld waar Catalaans de officiële taal is.
Andorra
Zakencentrum
New York City is hét zakencentrum van de wereld. Het heeft met Midtown Manhattan het grootste central business district (CBD) ter wereld. Lower Manhattan is ook een CBD van formaat en huisvest de twee grootste effectenbeurzen van de wereld (de New York Stock Exchange en de NASDAQ).
New York City
No era penal
Mexico is een groot voetballand. Toch? Nou, de mannen wonnen slechts één keer een wedstrijd in de knock-outfase van het WK: in 1986, in eigen huis. Tussen 1994 en 2018 sneuvelden ze 7 keer achter elkaar in de achtste finale. De editie van 2014 etterde nog lang na.
Mexico
Gendergelijkheid
Dat Manneken Pis eerder te veel aandacht krijgt dan te weinig, weten veel mensen. Maar wat minder mensen weten, is dat hij een paar honderd meter verderop ook een zusje heeft. Jeanneke Pis.
Brussel
Rijker dan je land
De rijkste Swazi is niet de koning, maar zakenman Nathan Kirsh. Hij begon in eSwatini een fabriek waar maïs en mout werden verwerkt en bouwde zijn imperium uit in Zuid-Afrika en de Verenigde Staten. Inmiddels is zijn vermogen groter dan het hele BNP van eSwatini.
eSwatini
Vierlandenbrug
Het nét-niet-vierlandenpunt tussen Zambia, Zimbabwe, Botswana en Namibië, levert Zambia een rechtstreekse verbinding met Botswana op. De brug over de Zambezi moesten ze hiervoor wel in een bocht aanleggen, om te voorkomen dat ze het territorium van Namibië en Zimbabwe schenden.
Zambia
Rietsuiker
De economie van Saint Kitts dreef lange tijd op de export van rietsuiker. Het piepkleine eilandje leverde 20% van alle suiker in het Britse Rijk. Er werd een spoorweg aangelegd van de plantage naar de raffinaderij. Het is een van de weinige spoorlijnen in de Caraïben en wordt nu nog gebruikt door toeristen.
Saint Kitts & Nevis
Openlucht menselijke wasmachine
Dhobi Ghat is dé openlucht menselijke wasmachine van Mumbai. Een oude sloppenwijk waar dagelijks 100.000 kleren gewassen worden. Ze staan ook in het Guinness Book of World Records met het record 'de meeste mensen wassen kleding met de hand op één locatie'.
Mumbai
Bubbelthee
Over deze Taiwanese uitvinding zijn onze meningen verdeeld. Maar de manier waarop dit drankje met balletjes van tapioca de wereld heeft veroverd, is veelzeggend.
Taiwan
Air Bil
Het vliegveld van Erbil behoort tot de top van ‘s werelds langste landingsbanen: bijna 5 kilometer. Een kilometer langer dan de polderbaan. Dit komt voornamelijk omdat het vliegveld decennia dienst deed als militair vliegveld, waar zware Amerikaanse militaire vliegtuigen landden.
Koerdistan
Hofnar
Rond de eeuwwisseling was Tafa’au Tupou IV koning van Tonga. Hij probeerde van alles om de staatskas te spekken. Uiteindelijk overspeelde hij zijn hand door in zee te gaan met de Amerikaanse durfinvesteerder Jesse Bogdanoff. Die doopte zichzelf de hofnar van Tonga en verkwistte miljoenen Tongaans geld.
Tonga
I scream for icecream
Het meestvoorkomende voedsel dat door de 5.100 foodtrucks wordt verkocht zijn niet hotdogs, maar ijsjes.
New York City
Nederlands Brazilië
Nederland is 24 jaar (1630-1654) kolonisator geweest van Brazilië. De hoofdstad van Nederlands-Brazilië, ook wel Nieuw-Holland, was Mauritsstad. Die stad kennen we nu als Recife.
Brazilië
Brugduiken
Elke zomer vindt er in Mostar een duikwedstrijd plaats, waarbij deelnemers vanaf de beroemde Stari Most (oude brug) in de rivier de Neretva duiken. Geen kattepis, want de brug is 30 meter hoog en de rivier plaatselijk erg ondiep. In de Joegoslavische tijd kwamen springers uit de hele federatie naar Mostar voor de wedstrijd. In de oorlog werd de brug verwoest, maar inmiddels is de brug en daarmee de duikwedstrijd in ere hersteld. Geheel volgens 21e-eeuwse traditie gesponsord door een Oostenrijks energiedrankje.
Bosnië-Herzegovina
Vastelaovend
In Limburg wordt carnaval Vastelaovend genoemd. Dat komt van vastenavond, de dinsdagavond voor Aswoensdag. In het Frans heet het "vette dinsdag" - oftewel, mardi gras.
Limburg
Kloostergebak
Monniken en nonnen gebruikten eiwit om kleding te stijven. Met al het eigeel dat overbleef, zijn ze enthousiast gaan bakken. Het bekendste voorbeeld zijn Pasteis de Nata. Andere gebakjes verwijzen duidelijk naar het monastieke leven, zoals barriga de freira (de buik van de non), papos d'anjo (de dubbele kin van de engel) en toucinho do céu (spek uit de hemel).
Portugal
Churchill's favorite
Tijdens de Jaltaconferentie bracht Josef Stalin Armeense brandewijn mee, die rijkelijk vloeide. De toekomst van Europa werd dus bepaald met Armeense brandewijn als smeermiddel. Winston Churchill raakte er zo aan verknocht, dat hij elk jaar 400 flessen liet importeren voor persoonlijk gebruik.
Armenië
Jamming
De twee snelste nog levende mensen ter wereld komen uit Jamaica: Elaine Thompson-Herah en Usain Bolt.
Jamaica
Correlatie is geen causatie
Als je kijkt naar de ondergrond van Manhattan, dan valt op dat Lower en Midtown Manhattan zijn gebouwd op vast gesteente en de rest van Manhattan op zachter sediment. De wolkenkrabbers concentreren zich op de plekken met vast gesteente. Wij geografen hadden heel erg gehoopt dat er een causaal verband is tussen de hardheid van de ondergrond en de maximale bouwhoogte, maar helaas: het verband berust op toeval en is een hardnekkige mythe op hop-on-hop-off-bussen.
New York City
Kampioenen
Per hoofd van de bevolking is Uruguay misschien wel het beste voetballand ter wereld. Met slechts een paar miljoen inwoners wonnen ze twaalf keer de Copa América en werden ze twee keer wereldkampioen. Ze dragen vier sterren op hun shirt, omdat ze ook nog twee keer Olympisch kampioen werden in een tijd dat er nog geen wereldkampioenschap voetbal bestond.
Uruguay
Herat, we have a problem
Pashto is de vierde taal die ooit in de ruimte werd gesproken. De Afghaan Abdul Ahad Mohmand was de eerste en enige Afghaan in de ruimte. Hij was de vierde moslim in de ruimte en de eerste die de Koran meebracht en daaruit citeerde. Hij vloog met de Sovjets mee trouwens.
Afghanistan
Arubonairiaan
Hubert Booi is een van de bekendste schrijvers van de Cariben. Hij woonde tot zijn 18e op Bonaire, en daarna op Aruba. Beide eilanden zijn zo trots op hem, dat ze allebei een volkslied aannamen dat door hem geschreven is. Dat kunnen maar weinig mensen zeggen.
Eilanden: Aruba
Als een olifant
in eSwatini wordt de marulavrucht gebruikt voor wijn. En het verhaal gaat dat olifanten dronken worden van deze vrucht. Toch blijkt na heerlijk onderzoek dat een olifant zo’n 1.500 flink gefermenteerde marula’s moet eten om écht aangeschoten te raken. Dus ja, het kán, maar dan moet je wel flink doorpeuzelen. Gelukkig maken mensen er gewoon Buganu-wijn van, waar je minder van nodig hebt om tipsy te worden.
eSwatini
Nationaalcommunisme
Niet alle kroegfeitjes zijn leuk voor bij de borrel. Het schrikbewind van de Rode Khmer onder Pol Pot kent geen weerga. Hij wilde Cambodja etnisch zuiveren en er een klassenloze agrarische samenleving van maken. Dat betekende de dood voor alle etnische minderheden, ondernemers, geletterden, anderstaligen, gelovigen en kunstenaars: eigenlijk iedereen die geen eenvoudige, Cambodjaanse boer was. Zo'n twee miljoen mensen (een kwart van de bevolking) werden vermoord.
Cambodja
Nobele Alfred
De Zweedse scheikundige Alfred Nobel vond het dynamiet uit en baalde als een stekker toen hij zag waar dat allemaal voor gebruikt werd. Als goedmakertje stelde hij na zijn dood zijn kapitaal beschikbaar voor de uitreiking van de Nobelprijzen voor wetenschappers die de mensheid een gunst hebben bewezen. Ze worden nog altijd uitgereikt, door de Zweedse koninklijke familie. Alleen die voor de vrede wordt uitgereikt in Oslo.
Zweden
Pictureperfectland
Hoe het ijzige Groenland aan z’n naam kwam? Erik de Rode, Noorman uit IJsland, werd verbannen en zocht zijn heil op Groenland. Terug in IJsland wilde hij kolonisatoren ronselen voor het eiland, maar moest wel even flink reclame maken om mensen zover te krijgen. Met een naam als Groenland kón het niet misgaan, toch? Inderdaad, binnen een paar jaar woonden er een stuk of tienduizend mensen.
Groenland
Fiasco
Dit Italiaanse leenwoord kan goed worden gebruikt om de militaire geschiedenis van Italië samen te vatten. In 1896 werden ze finaal in de pan gehakt door Ethiopië, de grootste nederlaag van een Europese macht in Afrika. In de Eerste Wereldoorlog verloren ze heel Noordoost-Italië aan Oostenrijk en mochten ze van geluk spreken dat ze aan geallieerde zijde vochten en nadien alles terugkregen. In de Tweede Wereldoorlog probeerden ze vergeefs Griekenland te veroveren en moest Duitsland ze komen redden.
Italië
Not even a bit coin
In 2021 werd El Salvador het eerste land ter wereld waar bitcoin een wettig betaalmiddel werd. In de jaren daarna daalde het aandeel van Salvadoranen dat bitcoin had van 25% tot 8%. Het werd simpelweg niet gebruikt. Wel riep El Salvador de toorn van het IMF over zich af, en inmiddels is het bitcoin-avontuur stopgezet. Gelukkig hebben ze de Centraal-Afrikaanse Republiek geïnspireerd, dat is nu het enige land met bitcoin als officiële valuta.
El Salvador
De last of the Arubans
Volgens Nederlandse registers overleed rond 1862 de laatste “authentieke” Arubaan van Arowakse afkomst. De oorspronkelijke bevolking was grotendeels al in de zestiende eeuw door de Spanjaarden tot slaaf gemaakt en gedeporteerd naar Hispaniola.
Eilanden: Aruba
De geologie van Edinburgh
Je verwacht het niet in dit deel van de wereld, maar Edinburgh Castle ligt op een vulkanische plug: een gestolde kraterpijp, die is blijven staan toen de rest van de vulkaan is geërodeerd. Tijdens de ijstijden bleef in de lijzijde van de plug allemaal sediment achter. Daar ligt nu de Old Town.
VK: Schotland
Zwemmen is goedkoper
Het kost een schip gemiddeld 135.000 euro om door het Panamakanaal te varen. De goedkoopste doortocht was in 1928 voor Richard Halliburton, maar die deed het dan ook zwemmend. Moest -ie toch nog even 36 cent betalen.
Panama
Maar zwemmen ho maar
De kustlijn van Canada is met 243.042 km de langste ter wereld.
Canada
Timor & Pumba
Naar schatting 81% van de huishoudens heeft een varken. Dat gebruiken ze trouwens niet alleen voor vlees, maar voor sommige gezinnen is het varken letterlijk de spaarpot. Wil je trouwen? Moet je een medische behandeling betalen? Dan verkoop je een varken. In sommige dorpen wordt het zelfs als bruidsschat gebruikt.
Oost-Timor
De Eersteling
Er was eens een hoeve, die hoeve heette De Eersteling, naar aanleiding van het eerstgeboren kind van de toenmalige bewoners. De naam stond met gotische letters op de gevel. Omdat de gotische s veel gelijkenis vertoont met onze huidige f, werd de naam Eersteling in de volksmond verbasterd tot… Efteling. Tadaaa!
Noord-Brabant
The LA Irony
De Lakers zijn misschien wel het bekendste basketbalteam van de wereld. Ze begonnen als de Detroit Gems, werden daarna de Minneapolis Lakers (vernoemd naar de 10.000 meren aldaar) en verhuisden in 1960 naar LA voor de big moneys. Resultaat: een basketbalteam met een naam die verwijst naar water, in een stad die er chronisch tekort aan heeft.
Los Angeles
Oezbling
In Oezbekistan ligt de waardevolste goudmijn ter wereld: de Murutau-mijn. 2,5 bij 3,5 kilometer en 560 meter diep.
Oezbekistan
Autoverlaafden
In Luxemburg rijden 650 auto's voor elke 1000 inwoners: meer dan waar ook ter wereld. Omdat er ook een heleboel mensen met de auto komen werken of tanken, heeft Luxemburg de hoogste CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking in Europa. Om uitstoot en files tegen te gaan, hebben ze het openbaar vervoer helemaal gratis gemaakt. Als eerste land in de wereld. Lekker bezig.
Luxemburg
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
